Аб краіне вялікай хлусні

30.01.2012, 11:22  |  Блог Галіны Каржанеўскай, Грамадства

Сядзібу каля Ракава мы купілі пяць гадоў таму. Побач з гаспадарскай хатай стаяла раскіданая дзедаўская хаціна – груда цэглы і рэшткі бярвенняў. Разбіраючы гэтыя завалы, муж знайшоў там папяровы схоў – антысавецкія газеты 30-ых гадоў.

 

Уявіце сабе: за нейкі дзесятак кіламетраў ад мяжы грамадзянін Польшчы, просты селянін і пчаляр, выпісвае тры выданні: два эмігранцкія і адно царкоўнае, праваслаўнае. Дзіўна яшчэ і тое, што гэты папяровы архіў захоўваўся і пры новай уладзе, калі Заходняя Беларусь уз’ядналася з савецкай, што ён праляжаў у хаце вайну і пасляваенныя часы – аж да нашага часу. 60 з лішнім год!

 

Штотыднёвік “Меч”, які каштаваў 20 грошаў, нягледзячы на ваяўнічую назву, адрозніваўся ўзважанай аналітыкай і спакойным тонам. Ішоў ён у Чэхію, Югаславію, іншыя краіны, дзе аселі ўцекачы ад рэвалюцыі, і асвятляў палітычныя падзеі Еўропы ды сітуацыю ў СССР. “Рука Москвы”, “Беспорядки в Палестине”, “Почему они сознаются”… Здаецца, што гэта напісана сёння! Цалкам збыліся – і досыць хутка – палітычныя прагнозы аўтараў наконт таго, што набіраючая моц Германія скарыстаецца слабасцю Расіі.

 

Расія, між тым, нішчыла і свой інтэлектуальны патэнцыял, і воінскія кадры, і лепшых сялян. Абвастрылася ўнутрыпартыйная барацьба. Бухарынскі працэс, адстаўка Яжова, гонка марскіх узбраенняў, замах на Сталіна – усё гэта асвятлалася на старонках газеты. “В стране великой лжи” – вось красамоўны загаловак, які перадае сутнасць бесчалавечнага сталінскага праўлення.

 

У матэрыяле “Почему они сознаются” аўтары разважаюць пра тое, якімі спосабамі і метадамі ад арыштаваных здабываюць добраахвотныя прызнанні: “Да, я шпион, провокатор, изменник, убийца…”. Гэта ўяўлялася феноменам: падсудныя са скуры лезлі, каб абгаварыць самі сябе, нават папраўлялі пракурора, калі той нешта ўпускаў. Вам гэта нічога не нагадвае пра рэчаіснасць роднай Беларусі? У нас таксама лёгка прызнаюцца ў тым, чаго не рабілі, агаворваюць таварышаў, просяць памілавання без віны, адмаўляюцца ад подпісаў за рэгістрацыю партыі…

 

Прывяду вытрымкі з артыкула “Линия фронта” (за 30.01.1938 г.): “Идеал воспитания – чекист. Идеал писателя – чекист. (…) Двусмысленный и сомнительный ореол партии, скомпрометированной Сталиным и окончательно заплеванной Ежовым, ныне усиленно реставрируется и приклеивается к Чека – ГПУ – НКВД. (…) Перед выборами Жданов, перечисляя “три силы” на которых зиждется советское могущество, на первое место выдвинул НКВД, на второе поставил армию и лишь третье отдал “мудрой политике партии”. Далей гаворыцца, што партыя ў палітычным значэнні даўно ператварылася ў фікцыю, аднак ГПУ зусім не фікцыя, а “самая неоспоримая реальность”, ад якой залежаць лёсы людзей.

 

Аказваецца, наша грамадства адкінула далей, чым мы думалі: не ў СССР пасляваенны з яго ўраўнілаўкай і адносным “пацяпленнем”, а менавіта ў сталінскія, ганебныя для краіны гады. Нездарма дыктатара хтосьці атэставаў, як “геніяльна амаральнага”. Так недалёка і да Паўночнай Карэі… Згадваецца жахлівае сведчанне, нядаўна надрукаванае ў “Народнай волі”: схудалых, змучаных жанчын паставілі выказваць радасць з нагоды прыезду замежных гасцей, яны мусілі бесперапынна падскокваць, дэманструючы экстаз, а за іх спінамі хаваліся грамілы з палкамі…

 

Распавядала выданне пра тэракт у рэдакцыі эмігранцкай газеты “Голос России”, дзе ўзарвалі “адскую машину”, пра царкоўную палітыку “бязбожнай дзяржавы”, якая за 20 год так і не здолела адарваць ад Бога “порабощенных людей”. Надрукавана інфармацыя з ваколіц Познані пра тое, што падчас ранішняга богаслужэння у касцёле быў забіты ксёндз Стрэйх. Стрэлілі з натоўпу вернікаў. Калі ксёндз упаў, забойца выскачыў на амбон і крыкнуў: “Да здравствует коммунизм!”. Натоўп вывалак камуняку з храма і хацеў над ім “свершить самосуд”. Пазней яго заслужана пакаралі.

 

Стыль асобных публікацый падаецца проста бліскучым. Мяркуйце самі: «24 июня появилось неминуемое, неотвратимое, как старость, как смерть, ежегодное постановление совнаркома «об уборке урожая 1938 г.».

 

Мяне ўразілі разважанні пра здзіўляючы сваёй вынослівасцю рускі народ, які, на думку журналіста, і не заслугоўвае «лучшей участи». Тут ёсць пра што падумаць, асабліва ў святле эканамічных санкцый для Беларусі з боку некаторых краін…

 

У артыкуле, прысвечаным 20-годдзю СССР, падалася справядлівай думка пра “закон зношваемасці” ва ўсіх рэжымах. Шкада, што яны “зношваюцца” не так хутка, як нам хацелася б…

Навіны па тэме

Фото юзера Licvin
Licvin 16.02.2012
Шаноўная Галіна. Аўтабіограф Рузвельта пісаў, што калі б прэзідэнт гаварыў заўсёды праўду, то яму не заставалася б часу працаваць. Таму ён вымушаны хлусіць на кожным кроку.
КАлі я чытаю ці чую выраз ''чэсны палітык'', то я разумею, што гэта няпраўда. Бо чалавек ці чэсны, ці палітык. Бо сапраўдны палітык не можа быць чэсным.
Каб разабрацца ў тым часе аб якім вы пішыце, трэба ўсвядоміць і зразумець галоўную задачу якая стаяла перад краінай, народам і грамадствам? Краіна адстала (СССР) ад заходніх індустрыяльных краін на 100 год. Царска-дваранская імперыя прафукала 150 год жыцця дзеля таго каб смачна і якасна праіснаваць. ''Как упоітельны в Россіі вечера, шампанское, лакеі, юнкера і хруст французскай булкі...!''
Перад краінай стаяла дылемма: ВЫЖЫЦЬ ЦІ ЗАГІНУЦЬ!? ПАлітыкам трэба было вырашаць гэтую праблему! Усе астатнія вымушаны былі згадзіцца з палітыкамі ці не згаджацца.
Калі вы спадзяецеся на глабалістаў, то моцна памыляецеся. Нас, у іхніх планах, не існуе!