Севярынец у “Савецкай Беларусі”: такую ўладу трэба мяняць

06.03.2015, 10:29  |  Галоўныя навіны, Палітыка, Эканоміка

Упершыню за доўгі час лідары апазіцыі былі запрошаныя ў дзяржаўныя СМІ. Сустаршыня аргкамітэту па стварэнні партыі "Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя” Павел Севярынец і намеснік старшыні Аб’яднанай грамадзянскай партыі Леў Марголін былі запрошаныя ў на круглы стол у "Савецкую Беларусь”, дзе прадставілі Антыкарупцыйную платформу апазіцыі.

 

5 сакавіка "Советская Белоруссия" надрукавала стэнаграму Круглага стала па карупцыі, у якім узяў удзел сустаршыня БХД Павел Севярынец. Рэдкі выпадак (упершыню за некалькі гадоў), калі галоўная газета рэжыму дала трыбуну камусьці з лідараў дэмакратычных сілаў. Да таго ж - па-беларуску.


 

"Нумар выйшаў у дзень прыбыцця ў Менск місіі МВФ, - адзначае Павел Севярынец, - і гэта шмат што тлумачыць. У друк не трапіла зададзенае мной ключавое пытанне: "А колькі рэзідэнцыяў у кіраўніка дзяржавы?.." Затое прадстаўленне БХД, публікацыю праграмнай ідэі з "Законам Лінкальна" і заклік мяняць уладу Лукашэнкі накладам 400 тысяч асобнікаў можна смела запісаць нам у актыў", - дадаў ён.

 

"На мой погляд, узровень карупцыi ў Беларусi вялiкi. У сучаснай Беларусi для многiх красцi — гэта норма. Я нават не толькi пра чыноўнiкаў кажу, а ўвогуле пра грамадства. «Не ўкрадзеш — не пражывеш», «каб жыць у шчасцi, трэба красцi, красцi, красцi». Высокi ўзровень карупцыi вынiкае з таго, што ў нас дзяржаўны сектар займае прыблiзна 70 — 75 адсоткаў. Карупцыя — у дзяржсектары. У рэйтынгу Transparency International, паводле маiх звестак, мы займаем 123–е месца. У любым разе, нават калi гэта i 70–е месца, то гэта ўсё роўна шмат. Таму што традыцыi беларускай правасвядомасцi вельмi глыбокiя. У нас i Статут у свой час быў, i незалежныя суды ў Вялiкiм княстве Лiтоўскiм, i Магдэбургскае права... Можа быць, i добрае ў нас заканадаўства, але яно кампенсуецца неабавязковасцю i выбарачнасцю яго выканання”, - адзначыў падчас круглага стала Павел Севярынец.

На яго думку, барацьба з карупцыяй у Беларусі вядзецца кампанiямi і каб гэта паказаць. "Магчыма, толькi хто вельмi зарваўся, то вырашаюць даць па руках. Альбо ў кагосьцi канкурэнты аказалiся з больш моцным «дахам» у дзяржаўнай сiстэме. На крайнi выпадак, буйныя карупцыянеры могуць нават адкупiцца. Чалавек раскраў у буйных памерах, а верне ў некалькi разоў больш. Узнiкае пытанне: дзе ён узяў у некалькi разоў больш? Значыць, тое, што мы бачым, — гэта толькi верхняя частка айсберга. Ёсць сусветна прызнаныя прыклады таго, як з карупцыяй змагаюцца паспяхова: Сiнгапур i Швецыя. Там дзве мадэлi рэформаў праведзены, нiчога новага яны не выдумляюць. Гэта высокiя заробкi чыноўнiкаў i найстражэйшая адказнасць. Звальненне цэлых аддзелаў, калi нехта, адзiн цi два службоўцы, замяшаныя ў карупцыi. Лiчыцца, калi хтосьцi штосьцi такое робiць, свае заўсёды ведаюць”, - падкрэсліў сустаршыня БХД.

 

Ён дадаў, што, калi ёсць палiтычная воля, калi ёсць свабодныя СМI, ёсць выбары, пытанне карупцыі вырашаецца. "А ў нас, напрыклад, мясцовае самакiраванне не выбiраецца, а прызначаецца. У нас чыноўнiкi не падсправаздачныя сваiм выбаршчыкам, якiя бачаць цi адчуваюць штосьцi не тое, яны падсправаздачныя вышэйстаячаму кiраўнiку. Пачынаючы ад раённага чыноўнiка i нават да самага верху. Згодны з тым, што тут трэба пачынаць з сябе. I калi i Царква, i сям’я, i школа не будуць выхоўваць чалавека сумленнага, калi празрыстасць не будзе сацыяльнай нормай, нiводны ўрад з карупцыяй не справiцца”, - кажа палітык.

Павел Севярынец паведаміў, што ў хрысцiянскiх дэмакратаў ёсць праграмная прапанова, як нанесцi вырашальны ўдар па карупцыi. Гэта закон Лiнкальна, ён быў уведзены ўпершыню ў ЗША ў ХIХ стагоддзi. Чалавек, якi даказаў альбо дапамог даказаць у судзе факт карупцыйнага злачынства, атрымлiвае 25 адсоткаў ад таго, што вяртаецца дзяржаве. У большасцi развiтых краiн такiя законы альбо iх аналагi ёсць, i яны працуюць, а ў абсалютнай большасцi постсавецкiх краiн такiх законаў няма, адзначыў сустаршыня БХД.

 

Яшчэ адзiн спосаб вырашыць праблему карупцыі, паводле яго, патрэбна менш дзяржавы. "Менш асяроддзя для карупцыi — менш карупцыi. Таму менш дзяржавы — менш карупцыi, гэта адзiн з галоўных прынцыпаў. I трэба даць свабоду шырока працаваць цэрквам, даць усемагчымую падтрымку сям’i плюс праграма пашырэння беларускага патрыятызму. Каб пытанне, звернутае да патэнцыяльнага хабарнiка, гучала так: гэта ж твая краiна, што ж ты яе абкрадаеш. Ганебна павiнна быць, сорамна чалавеку, што ён крадзе ў сваiх суайчыннiкаў, у свайго народа, у сваёй дзяржавы”, - падкрэсліў палітык.

 

"Што рабiць кожнаму з нас? Першае — Божы запавет: не крадзi. Красцi — смяротны грэх. Чым раней чалавек гэта зразумее, тым лепш. Другое — грамадскi альбо народны кантроль, якi рэалiзуецца праз СМI, праз мясцовае самакiраванне i праз уладу. Усе мы з вамi памятаем, як 20 гадоў назад Аляксандр Рыгоравiч Лукашэнка прыходзiў да ўлады пад лозунгам барацьбы з карупцыяй. I 20 гадоў прайшло, а, як кажуць, воз дагэтуль там. Таму такую ўладу трэба мяняць”, - заключыў Павел Севярынец.

Навіны па тэме