Абмеркаванне праграмы БХД Archives - Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД)

Абмеркаванне праграмы БХД. Энэргетыка

Вашай увазе прапаноўваюцца праекты раздзелаў абноўленай праграмы БХД, якая будзе прымацца на наступным з’ездзе партыі. Над праграмай працуе група экспертаў, якая рыхтуе праект праграмы. Пасля завяршэння стварэння праекта праграмы, яна пройдзе знешнюю экспертную ацэнку і будзе разглядацца на Нацыянальнай Радзе. Пакуль ідзе падрыхтоўка раздзелаў, у сябраў партыі ёсць магчымасць выказаць свае прапановы і заўвагі ў каментарах.

5.4. Энэргетыка

285. БХД бачыць энэргетычную бяспеку Рэспублікі Беларусь у некалькіх вымярэннях: эканамічным, палітычным і экалагічным.

Надзейнасць паставак энэргарэсурсаў

286. Пры залежнасці Беларусі ад імпарту паліўна-энэргетычнай сыравіны надзейнае, экалагічна нейтральнае і эканамічна мэтазгоднае энэргазабеспячэнне з’яўляецца палітычным пытаннем першачарговай важнасці.

287. Энэргетычная бяспека краіны ў значнай ступені залежыць ад вырашэння пытання паставак энэрганосьбітаў. БХД лічыць неабходным зменшыць рызыкі залежнасці нашай краіны ад імпарта энэргарэсурсаў.

288. Дыверсіфікацыя маршрутаў дастаўкі і транзіту энэргетычных рэсурсаў зменшыць залежнасць Беларусі ад аднаго пастаўшчыка і, адпаведна, звядзе да мінімуму звязаныя з гэтым патэнцыйныя рызыкі. Крыніцы атрымання і шляхі паставак паліўна-энэргетычнай сыравіны павінны быць пашыраны.

Бяспека паставак энэрганосьбітаў спрыяльна паўплывае на лібералізацыю ўнутранага энэргетычнага рынку краіны і ўнутраныя цэны на энэргію.

289. БХД лічыць неабходным павялічваць супрацоўніцтва з ЕС і суседнімі краінамі ў шматбаковых супольных ініцыятывах у сферы энэргетыкі.

290. Энэргетычнае партнёрства з дзяржавамі-пастаўшчыкамі і дзяржавамі-транзіцёрамі павінна быць інтэнсіфікавана праз далучэнне нашай краіны да агульнай энэргетычнай палітыкі ЕС. Рэалізацыя ў Беларусі канцэпцыі энэргетычнай бяспекі “Усходняга партнёрства” дазволіць вырашыць шэраг экалагічных і эканамічных праблем краіны.

291. Пашырэнне інфраструктуры для транспамежнага гандлю электраэнэргіяй, газам і нафтай станоўча паўплывае на развіццё энэргетычнага рынку і цэн.

Мясцовыя крыніцы энэргіі і энэргаэфектыўнасць

292. Асновай энэргетычнай бяспекі нашай краіны з’яўляецца выкарыстанне шырокага і сбалансаванага спектру розных крыніц энэргіі.

293. Павелічэнне ў энэргабалансе краіны долі мясцовых відаў паліва і альтэрнатыўных крыніц энэргіі дазволіць зменшыць залежнасць ад паставак энэрганосьбітаў з іншых краін.

294. Узнаўляльныя крыніцы энэргіі як мясцовыя віды энэрганосьбітаў могуць зрабіць істотны ўнёсак у павелічэнне энэргетычнай бяспекі і захаванне экалагічнай раўнавагі. Яны ствараюць шанцы для эканамічнага росту, развіцця інавацыйных тэхналогіяў і новых працоўных месцаў.

295. Ва ўмовах абмежаванага рэсурснага патэнцыялу Беларусі БХД бачыць неабходным павышэнне эфектыўнасці выкарыстання паліўна-энэргетычных рэсурсаў на аснове навукова-тэхнічных дасягненняў.

296. Для павелічэння канкурэнтаздольнасці беларускай эканомікі і забеспячэння высокага ўзроўню жыцця грамадзян энэргаёмістасць нашай прамысловасці і сельскай гаспадаркі неабходна знізіць як мінімум у два разы.

297. У адпаведнасці з прынцыпам субсідыярнасці хатнія гаспадаркі, прадпрыемствы і мясцовыя супольнасці павінны граць большую ролю ў фармаванні контураў сістэмы энэргазабеспячэння краіны.

Атамная энэргетыка

298. У бліжэйшы час немагчыма адмовіцца ад выкарыстання атамнай энэргетыкі ў вытворчасці электраэнэргіі ў Беларусі. На сённяшні дзень Беларусь імпартуе электраэнэргію, вырабленую на атамных станцыях за мяжой. Рэалізацыя ўласнага атамнага праекту дазволіць павысіць энэргетычную дыверсіфікацыю і зменшыць залежнасць краіны ад імпарту вуглевадародных энэргарэсурсаў. Разам з тым БХД выступае супраць будаўніцтва Астравецкай АЭС, бо лічыць дадзены праект палітычна абумоўленым энэргетычнай стратэгіяй Расіі і не адпаведным нацыянальным інтарэсам.

299. Пры рэалізацыі атамнага праекту неабходна ўлічваць, што з яго дапамогай немагчыма цалкам вырашыць праблему энэргазабеспячэння і энэргетычнай незалежнасці. Для працы атамнай станцыі неабходна закупаць ядзернае паліва, якога Беларусь не мае, а краін –прадаўцоў ядзернага паліва значна менш, чым краін – прадаўцоў вуглевадароднай сыравіны. Таксама існуе пытанне вычарпальнасці сыравіны для ядзернага паліва пры тых тэхналогіях, якія цяпер прымяняюцца ў атамнай энэргетыцы. Актуальным пытаннем застаецца надзейнае захоўванне і ўтылізацыя радыёактыўных адыходаў. Дзяржава мусіць максімальна сур’ёзна падыходзіць да пытання бяспекі АЭС, пралічваць усе магчымыя негатыўныя наступствы і мець план на выпадак надзвычайных сітуацыяў на АЭС.

300. Развіццё навукі і тэхналогіяў падводзіць чалавецтва да сапраўды надзейнай, экалагічна бяспечнай і невычарпальнай энэргетыкі на аснове тэрмаядзернага сінтэзу, што літаральна з’яўляецца энэргіяй Сонца на Зямлі. Але вытворчаць у прамысловых маштабах тэрмаядзернай энэргіі з’яўляецца далёкатэрміновай перспектывай.

301. Улічваючы трагічны досвед катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, падчас якой найбольш за ўсіх пацярпела Беларусь, і тыя жудасныя наступствы ад катастрофы, БХД лічыць магчымым рэалізацыю атамнага праекта ў Беларусі толькі па выніках усенароднага рэферэндуму і шырокага экспертнага абмеркавання.

Адказнае энэргетычнае гаспадаранне

302. Энэргаэфектыўнасць, эканомія і выкарыстанне ўзнаўляльных альтэрнатыўных крыніц энэргіі з’яўляюцца асноўнымі задачамі нашай палітыкі ў сферы аховы навакольнага асяроддзя.

303. Каб зменшыць пагрозы энэргетычнай бяспекі Беларусі, БХД выступае за:

стварэнне справядлівых ўмоў для энэргетычнага бізнэсу, стабільнага і законнага інвеставання ў энэргетыку краіны;
змяншэнне долі прыроднага газу ў вытворчасці цеплавой і электрычнай энэргіі да 40-45% да 2020 года;
павелічэнне аб’ёму стратэгічных запасаў асноўных паліўна-энэргетычных рэсурсаў, у тым ліку за кошт пашырэння аб’ёму захоўвання газа ў падземных сховішчах газа краіны;
паскарэнне мадэрнізацыі вытворчых фондаў у цеплаэнэргетычным комплексе за кошт прыватызацыі і прыцягнення інвестараў, у тым ліку замежных;
развіццё энэргазберагальных тэхналогіяў і прыцягненне еўрапейскіх інвестыцыяў у энэргетычны сектар краіны;
павелічэнне колькасці ветравых установак і давядзенне іх выкарыстання да максімальна магчымай магутнасці да 2020 года;
удасканаленне арганізацыйных і эканамічных механізмаў стымулявання энэргазберажэння;
змяншэнне спажывання цеплавой энэргіі за кошт рэформы ў сістэме жыллёва-камунальнай гаспадаркі;
распрацоўку праграмы па ўстойліваму будаўніцтву і павелічэнню энэргаэфектыўнасці існуючых будынкаў;
структурную перабудову эканомікі краіны разам са зніжэннем у ёй долі энэргаёмістых галін;
правядзенне шырокай публічнай дыскусіі ў беларускім грамадстве і ўсенароднага рэферэндуму наконт развіцця атамнай энэргетыкі ў Беларусі;
далучэнне Беларусі да агульнаеўрапейскай сістэмы энэргетычнай бяспекі праз ратыфікацыю і паўнавартаснае выкананне палажэнняў Энэргетычнай хартыі;
развіццё рэгіянальнага супрацоўніцтва ў галіне энэргетыкі з удзелам Беларусі, Украіны, Польшчы, Літвы;
рэалізацыю праекту транзіта электраэнэргіі паміж Беларуссю, Украінай, Польшчай і Літвой і стварэнне паўнавартаснага энэргетычнага рынку, інтэграванага ў энэргетычны рынак ЕС;
пашырэнне кааперацыі з краінамі Цэнтральнай Азіі як аднаго з асноўных рэгіёнаў –пастаўшчыкоў энэргетычных рэсурсаў;
перамовы з Польшчай і Украінай наконт распрацоўкі залежаў шэльфавага газа;
распрацоўку праграм эксплуатацыі вугальнага метана ў кансорцыюме з Украінай;
распрацоўку стандартаў і схем падаткаабкладання за празмерны ўплыў на навакольнае асяроддзе;
распрацоўку мандата па замене састарэлага абсталявання;
уключэнне ў праграмы міжнароднага гандлю квотамі на выкіды з мэтай атрымання сродкаў на мадэрнізацыю абсталявання.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Энэргетыка appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Свабода слова і інфармацыі. Сродкі масавай інфармацыі

2.3. Свабода слова і інфармацыі. Сродкі масавай інфармацыі

Свабода слова і інфармацыі – гарантыя дэмакратычнага працэсу

44. БХД разглядае свабоду слова як адну з асноўных дэмакратычных свабод, без якой немагчыма існаванне дэмакратычнай дзяржавы. У грамадстве маюць права агучвацца самыя разнастайныя ідэі і погляды, калі яны не з’яўляюцца злачыннымі, мусіць быць канкурэнцыя меркаванняў. БХД лічыць неабходным свабоднае асвячэнне дзейнасці дзяржаўных органаў, палітыкаў, чыноўнікаў, калі гэта не парушае дзяржаўныя сакрэты. Свабоднае асвячэнне дзейнасці дзяржаўных органаў мусіць ажыццяўляцца на падставе пранцыпу свабоды інфармацыі, што патрабуе спецыяльнага закона. БХД будзе дамагацца прыняцця адпаведнага закона, згодна з якім усе палітычныя партыі, грамадскія аб’яднанні, СМІ і любы грамадзянін можа атрымаць поўны доступ да інфармацыі пра дзейнасць дзяржаўных органаў.

45. Свабода інфармацыі будзе з’яўляцца інструментам рэалізацыі грамадскага кантролю над дзяржаўнымі органамі, барацьбой з карупцыяй і злоўжываннямі ўладай. У тых выпадках, калі закон “Аб свабодзе інфармацыі” не будзе распаўсюджвацца на дзяржаўныя сакрэты, але дадзеная інфармацыя звязана з расследаваннем злачынстваў, то пры наяўнасці абгрунтаваных падстаў да яе можна будзе атрымаць доступ па рашэнні суда.

46. БХД таксама выступае за свабоднае асвячэнне дзейнайсці прыватных прадпрыемстваў і асоб, калі гэта дзейнасць мае грамадскае значэнне. Пры гэтым не павінна парушацца камерцыйная таямніца, патэнтнае заканадаўства або права на недатыкальнасць і таямніцу прыватнага жыцця. Выключэнні могуць складаць толькі сітуацыі, звязаныя з захаваннем жыцця, бяспекі і здароўя людзей. Любое парушэнне таямніцы прыватнага жыцця, калі гэта не звязана з расследаваннем злачынстваў, павінна карацца па закону. Грамадства і кожны персанальна чалавек мае права доступу да любой грамадска значнай інфармацыі. Дзеля гэтага мусяць свабодна існаваць і працаваць у роўных умовах самыя разнастайныя сродкі масавай інфармацыі. Свабодныя і незалежныя СМІ з’яўляюцца неабходнай умовай для добрага грамадскага абмеркавання і плюралізму поглядаў.

47. Уступленне чалавецтва ў інфармацыйную эру, шырокі распаўсюд інтэрнэту і новых тэхналогіяў дазваляюць забяспечваць дзяржаўныя паслугі насельніцтву на якасна новым ўзроўні. Паколькі БХД бачыць дзяржаву як інстытут, які закліканы да эфектыўнага задавальнення надзённых патрэбаў грамадства, то мы будзем рэалізоўваць і развіваць ў Беларусі праграму “электронны ўрад” – сістэму мер па абслугоўванню грамадзян і павышэнню эфектыўнасці функцыянавання органаў улады і дзяржаўных устаноў праз выкарыстанне віртуальнай прасторы і інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогіяў.

48. Рэалізацыя праграмы “электроннага ўрада” будзе ажыццяўляцца з удзелам бізнэсу як на рэспубліканскім узроўні, так і на рэгіянальным і мясцовым узроўнях, што будзе спрыяць павышэнню якасці бюрактарычных і грамадскіх паслуг. Мэтазгодна паступова пашыраць дадзеную практыку (выкарыстанне інтэрнэту і новых тэхналогіяў) на самыя розныя сферы жыцця грамадсва.

Рынак сродкаў масавай інфармацыі

49. СМІ могуць быць прыватнымі, грамадскімі і дзяржаўнымі. Усе СМІ роўныя перад законам і незалежна ад формы ўласнасці валодаюць аднолькавымі магчымасцямі і правамі для рэалізацыі сваёй дзейнасці без якіх-небудзь прывілеяў ці абмежаванняў для асобных СМІ. Дзяржава не павінна ствараць асаблівыя лагодныя ўмовы для асобных СМІ ў выглядзе, напрыклад, падаткавых ільгот, дзяржаўных датацыяў або прымусовага навязвання грамадзянам іх інфармацыйнага прадукта. Дадзеныя захады, якія шырока практыкуюцца аўтарытарным рэжымам, расцэньваюцца намі як парушэнне прынцыпу свабоднай канкурэнцыі і роўнасці СМІ. БХД выступае за ўсталяванне рынкавых адносін у медыйнай прасторы – спажывальнікі самі вызначаюць які інфармацыйны прадукт ім цікавы, і тыя СМІ карыстаюцца іх падтрымкай і ўвагай.

50. БХД выступае за стварэнне ў Беларусі грамадскага тэлебачання і радыё. Новая тэлерадыёкампанія будзе знаходзіцца ва ўласнасці грамадства, кіраванне якой будзе ажыццяўляць Рада з прадстаўнікоў вядучых палітычных партыяў, грамадскіх арганізацыяў, прафсаюзаў, цэркваў, вядомых грамадскіх і культурных дзеячаў. Гэта дазволіць выпрацоўваць збалансаваную і незалежную эфірную палітыку, непадпарадкаваную інтарэсам асобных груп. Фінансаванне грамадскай тэлерадыёкампаніі будзе ажыццяўляцца за кошт адмысловага абаненцкага збору, які будуць сплочваць усе ўладальнікі тэле- і радыёпрымачоў. Грамадская тэлерадыёкампанія будзе мець цэнтральны офіс і рэгіянальныя аддзяленні, што дазволіць ствараць агульнанацыянальную частку эфіру, а таксама інфармацыйны прадукт спецыяльна для кожнага з рэгіёнаў.

51. Стварэнне грамадскага тэлебачання накіравана на фармаванне і развіццё грамадзянскай супольнасці, мусіць спрыяць пазітыўнаму грамадзянскаму і сацыяльнаму выхаванню, трансляваць ў грамадства станоўчыя мадэлі паводзін, прапагандаваць здаровы лад жыцця, маральныя прынцыпы і духоўную культуру. Грамадская тэлерадыёкампанія мусіць стаць вядучым сродкам масавай інфармацыі па крытэрыі якасці эфіра, прафесіяналізму журналістаў і ахопу аўдыторыі. Грамадская тэлерадыёкампанія мусіць ствараць інфармацыйны прадукт, які будзе накіраваны на ўсе ўзроставыя катэгорыі. Дадзены інфармацыйны прадукт мусіць быць разнастайным па сваіх жанрах: аналітычны, навінны, навукова-пазнавальны, развіццёвы, забаўляльны, мастацкі і г.д., то бок мусіць арыентавацца на інтарэсы ўсяго грамадства.

52. Асаблівае значэнне займае глабальная інфармацыйная сетка інтэрнэт, якая стала на сённяшні дзень галоўнай крыніцай распаўсюду інфармацыі. Інтэрнэт дае вялікія магчымасці для СМІ і кожнага чалавека ў атрыманні і распаўсюдзе інфармацыі, выказванні сваіх думак. БХД разумее важнасць максімальна шырокага распаўсюду інтэрнэту, канкурэнцыі на рынку правайдэраў, павелічэння якасці інтэрнэт паслуг і памяншэння іх кошту. Наша мэта заключаецца ў тым, каб забяспечыць бясплатны інтэрнэт у навуковых установах і ва ўстановах адукацыі: у школах, сярэдніх спецыяльных установах і вышэйшых навучальных установах. БХД лічыць, што інтэрнэт мусіць заставацца свабодным асяроддзем і выступае супраць палітычнай цэнзуры ў інтэрнэце, увядзення “чорнага спіса” сайтаў і іншых абмежаванняў. Разам з тым, неабходна вялікую ўвагу надаваць барацьбе са злачыннасцю у інтэрнэт праторы.

Адказнасць і этыка

53. Дзяржава мусіць мець выразную медыйную палітыку, накіраваную на абарону грамадства ад разбуральнай інфармацыі. Да такой інфармацыі адносяцца парнаграфічныя матэрыялы, прапаганда гвалту, дыскрымінацыі, знявагі да чалавека, амаральнай мадэлі паводзін у выглядзе відэа, аўдыа матэрыялаў, літаратурных твораў, любых візуальных выяў і тэатральных пастановак. Недапушчальна дэманстрацыя такіх інфармацыйных матэрыялаў у дзяржаўных і грамадскіх СМІ, а таксама любым іншым чынам у ранішні, дзённы і ранні вячэрні час, у грамадскіх месцах, дзе магчыма прысутнасць дзяцей і падлеткаў. Пры гэтым дадзеныя абмежаванні не закранаюць закрытыя каналы распаўсюду інфармацыі: кабельнае тэлебачанне, інтэрнэт рэсурсы пры ўмове, што ў катэгорыю спажыўцоў дадзенай інфармацыі не будуць уваходзіць дзеці і падлеткі.

54. БХД выступае за прыняцце кодэксу журналісцкай этыкі, які будзе прызнаны ўсёй журналісцкай супольнасцю Беларусі незалежна ад віду медыйнага рэсурса і формы ўласнасці. У дадзеным кодэксе будуць замацаваныя асноватворныя прынцыпы адказнасці журналіста перад грамадствам, законам і журналісцкай супольнасцю. Сацыяльная адказнасць журналіста патрабуе ад яго дзейнічаць у адпаведнасці з асабістымі і агульначалавечымі ўяўленнямі пра этыку.

55. Этычнае правіла прафесіі журналіста палягае ў тым, што ён пастаянна нясе адказнасць за тое, што ён робіць у межах сваіх прафесійных абавязкаў. Нормы і правілы кодэксу не маюць юрыдычнага статуса і за парушэнне яго пастулатаў не наступае аўтаматычна крымінальнае або адміністрацыйнае пакаранне. Кодэкс журналісцкай этыкі мусіць стаць прафесійным арыенцірам, стандартам этычных паводзін журналіста.

56. БХД выступае за:

свадобу слова як фундаментальнае права і адну з асноўных умоў функцыянавання дэмакратыі;
прыняцце закона “Аб свабодзе інфармацыі”;
гарантаванне і захаванне камерцыйнай таямніцы і таямніцы прыватнага жыцця;
развіццё сістэмы мер па абслугоўванню насельніцтва пад назвай “электронны ўрад” і шырокае прымяненне ва ўсіх сферах жыцця грамадства інтэрнэту і новых тэхналогіяў;
свабоду інтэрнэту і недапушчэнне палітычнай цэнзуры і іншых абмежаванняў, калі гэта не парушае закон;
канкурэнцыю ў сферы прадастаўлення паслуг доступу да інтэрнэту, павелічэнне якасці паслуг і зніжэнне коштаў на інтэрнэт паслугі;
рынкавыя адносіны ў медыйнай прасторы;
разнастайнасць сродкаў масавай інфармацыі, іх роўнасць і гарантыю журналістам свабоднага ажыццяўлення сваёй прафесійнай дзейнасці;
стварэнне грамадскай тэлерадыёкампаніі;
абарону дзяцей і падлеткаў ад разбуральнай інфармацыі (парнаграфіі, прапаганды гвалту, дыскрымінацыі, знявагі да чалавека, амаральнай мадэлі паводзін);
прыняцце кодэксу журналісцкай этыкі.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Свабода слова і інфармацыі. Сродкі масавай інфармацыі appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Моцная сям’я – моцная Беларусь

6.2. Моцная сям’я – моцная Беларусь

Каштоўнасць сям’і. Шлюб

364. Сям’я ўяўляе сабой базавую і асноўную ячэйку грамадства. У межах сям’і дзеці атрымоўваюць самы першы сацыяльны вопыт, пераймаюць галоўныя сацыякультурныя традыцыі і веды, успрымаюць мадэлі паводзінаў мужчыны і жанчыны. Сям’я – гэта самая важная сфера ідэнтычнасці чалавека, адчування блізкасці і супольнасці. Жыццёвы вопыт, які чалавек у дзяцінстве пераняў у сям’і сваіх бацькоў, адбіваецца на будаванні і адносінах унутры сваёй уласнай сям’і. Гэта азначае, што выхаванне асобы ў моцнай абароненай, маральна здаровай і стабільнай сям’і з’яўляецца прыярытэтам для грамадства. Таму дзяржаўная палітыка, асабліва ва ўмовах дэмаграфічнага, сацыяльнага і духоўнага крызісу, павінна быць накіраванна на ўсебаковую падтрымку сям’і і асабліва шматдзетнай сям’і. Дзяржава абавязана бараніць сям’ю і ўспрымаць яе як галоўнага аб’екта для сацыяльнай, моладзевай і гендэрнай палітыкі, праз прызму сямейных каштоўнасцяў дзяржава мусіць глядзець на эканамічную палітыку.

365. У апошні час пашыраецца ў Беларусі такая з’ява, як сумеснае сужыхарства мужчыны і жанчыны і нараджэнне дзяцей без афіцыйнага афармлення адносінаў. Дадзеная тэндэнцыя ўяўляе небяспеку і размывае інстытут шлюбу. Разумеючы гэта, БХД выступае за распаўсюд сямейных сацыяльных гарантыяў, якія мы будзем рабіць істотнымі і адчувальнымі, толькі на афіцыйна зарэгістраваныя сем’і. Дадзеная мера будзе ўяўляць эканамічны стымул для афармлення фактычных сямейных адносінаў у паўнавартасны шлюб.

366. Шлюб уяўляе сабой грамадскі інстытут, які надзяляе сям’ю юрыдычнай дадзенасцю, то бок накладае пэўныя абавязкі і забяспечвае правы, якія гарантуюцца законам. Ад моманту заключэння шлюбу сям’я карыстаецца ўсімі сацыяльнымі гарантыямі і становіцца аб’ектам дзяржаўнай сямейнай палітыкі.

367. Шлюб узнік як частка чалавечай культуры для фармалізацыі адносінаў менавіта мужчыны і жанчыны. Шлюб ніколі ў чалавечай гісторыі не быў уласцівы сексуальным меншасцям, шлюб – гэта сацыякультурны феномен, уласцівы выключна гетэрасэксуальным адносінам. Таму БХД выступае катэгарычна супраць надзялення правам абірацца шлюбам прадстаўнікоў сэксуальных меншасцяў. БХД прызнае асабістую свабоду чалавека, а значыцца і права самастойна вызначаць свой лад жыцця. Існуе практыка сумеснага сужыхарства прадстаўнікоў сэксуальных меншасцяў і многія маёмасныя, побытавыя пытанні можна рэгуляваць для такіх людзей на падставе існуючага заканадаўства без абрання шлюбам. Права абірацца шлюбам не з’яўляецца фундаментальным правам чалавека, а з’яўляецца здабыткам гэтерасэксуальнай культуры, значыцца, прадстаўнікі сэксуальных меншасцяў проста не маюць права прэтэндаваць на абранне шлюбам.

368. БХД таксама катэгарычна выступае супраць магчымасці выхавання дзяцей у гомасэксуальных і лесбійскіх фактычных саюзах, бо ў межах дадзеных адносінаў немагчыма перадача традыцыных каштоўнасцяў, мадэляў паводзін у сям’і (успрымання мужчынскіх і жаночых роляў) і паўнавартаснага выхавання. Мы лічым, што сам факт выхавання дзіцяці у гомасэксуальным ці лесбіскім саюзе будзе фактарам дыскрымінацыі дзіцяці і парушэннем яго правоў. Дадзеныя асаблівасці цягнуць за сабой небяспечныя наступствы як для асобы, так і для грамадскага развіцця ў цэлым.

369. БХД выступае супраць сурагатнага мацярыства, якое з’яўляецца відам таварна-грашовых адносін, аб’ектам якіх выступаюць народжаныя дзеці. Гэта з’яўляецца парушэннем этыкі і разрывае тую метафізічную сувязь, якая ўзнікае паміж жанчынай і яе дзіцём.

Абарона жыцця

370. Права на жыццё ёсць фундаментальнае права кожнага чалавека. Жыццё пачынаецца з моманту запладнення, таму немагчыма разглядаць права жанчын распараджацца сваім целам як безумоўнае права. Людзі маюць права выбіраць уступаць ці не ўступаць у палавыя зносіны, выкарыстоўваць ці не выкарыстоўваць кантрацэпцыю, аднак пасля моманту запладнення жанчына не павінна мець права свабодна распараджацца сваім целам у адносінах да плоду, які яна мае ва ўлонні.

371. БХД выступае супраць абортаў і лічыць гэта забойствам. Сёння ў Беларусі зрабіць аборт можна ў дзень звароту ў медыцынскую ўстанову і, увогуле, гэта працэдура абсалютна даступная і не сустракае аніякіх перашкодаў. У выніку наша краіна кожны год губляе тысячы ненароджаных беларусаў. Гэта сітуацыя сведчыць пра тое, што наша грамадства глыбока хворае і назва гэтай хваробы – бездухоўнасць і амаральнасць. Мы разумеем, што немагчыма вылечыць грамадства шляхам заканадаўчай забароны абортаў, бо гэта мера не будзе ўздзейнічаць на прычыну хваробы. Да таго ж, заканадаўчая забарона абортаў прывядзе да росту крымінальных абортаў, ускладненняў са здароўем жанчын і іншых негатыўных наступстваў. Аднак мы мусім усталяваць такія правілы, якія здольныя значна паменшыць колькасць абортаў і выратаваць шмат жыццяў. Мы верым, што гэтыя правілы разам з нашай палітыкай у іншых галінах прывядуць да паступовага выкаранення абортаў як звыклай з’явы з жыцця беларускага грамадства.

372. БХД прапаноўвае прыняць наступныя абмежавальныя меры, звязаныя з абортамі:

Правядзенне абортаў пры наяўнасці медыцынскіх паказчыкаў і згоды жанчыны незалежна ад тэрміну цяжарнасці. Медыцынскімі паказчыкамі да аборту могуць быць толькі паказчыкі, звязаныя з пагрозай жыцця жанчыны.
Выключыць усе сацыяльныя паказчыкі для правядзення аборту за выключэннем, калі цяжарнасць наступіла ў выніку згвалтавання.
Правядзенне абортаў магчыма толькі ў дзяржаўных медыцынскіх установах, таму што аборт не можа быць часткай бізнэсу. Але мэтазгодна зрабіць гэту працэдуру платнай для дадатковага ўскаднення яе ажыццяўлення.
Аборт пры адсутнасці медыцынскіх паказчыкаў можа праводзіцца па жаданню жанчыны толькі пры тэрміне цяжарнасці не большым за 7 тыдняў. Замужнія жанчыны пры гэтым мусяць мець пісьмовы дазвол ад мужа, а непаўнагадовыя жанчыны мусяць мець пісьмовы дазвол абодвух бацькоў або іншых законных прадстаўнікоў.
Аборт праводзіцца не раней за 5 дзён пасля звароту жанчыны ў медыцынскую ўстанову. Цяжарнай жанчыне мусіць быць прадастаўлена інфармацыя пра асаблівасці медыцынскага ўмяшальніцтва пры аборце, у тым ліку і пра магчымае наступленне бясплоддзя. Жанчыне мусіць быць прадастаўлена магчымасць убачыць дзіця ў сваім улонні, паслухаць біццё яго сэрца. Для тых жанчын, якія па ўласнаму жаданню хочуць зрабіць аборт, мусіць быць уведзена абавязковае кансультаванне з псіхолагам, прадстаўніком рэлігійнай арганізацыі і сацыяльным работнікам. Такой жанчыне мусіць быць прадастаўлена інфармацыя пра рэлігійныя і неўрадавыя арганізацыі, якія займаюцца дапамогай і падтрымкай сацыяльна неабароненных жанчын.
У тым выпадку, калі жанчыну не спынілі ў сваім жаданні правесці аборт прыведзеныя вышэй меры, дзяржава можа прапанаваць жанчыне заключыць кантракт, згодна з якім усе выдаткі падчас цяжарнасці бярэ на сябе дзяржава, а жанчына пасля родаў аддае дзяржаве народжанае дзіця.

373. Неабходна гарантаваць права лекара і медычнага персаналу адмовіцца ад правядзення аборту па сваіх этычных перакананнях.

374. У Беларусі будуць забаронены клінічныя выпрабаванні і вопыты над чалавечымі эмбрыёнамі і выкарыстанне іх у медыцынскіх, касметычных і вытворчых мэтах, а таксама будуць забаронены вопыты па кланіраванню эмбрыёна чалавека.

375. Здараюцца выпадкі, калі жанчыны вырашаюць пазбавіцца ад сваіх народжаных немаўлят і пакідаюць іх абы дзе. Дзяржава мусіць стварыць спецыяльныя пункты пры медыцынскіх установах і магчыма пры цэрквах для прымання такіх дзяцей. Дадзены прынцып называецца “акно жыцця”: жанчына можа апусціць немаўля ў спецыяльнае акно і безперапынна пакінуць месца, у той час як сігналізацыя апавесціць супрацоўнікаў пра пакладзенае немаўля. БХД будзе рэалізоўваць дадзены праект па ўсёй краіне, каб выратаваць многія дзіцячыя жыцці.

Рэпрадуктыўнае здароўе

376. У Беларусі прыблізна кожная пятая сямейная пара сутыкаецца з праблемай бясплоддзя, прычым, у кожнай другой з іх гэта звязана з мужчынскім фактарам. БХД лічыць неабходным прыняцце дзяржаўнай праграмы па захаванню і паляпшэнню рэпрадуктыўнага здароўя насельніцтва. Дадзеная праграма мусіць уключаць у сябе распрацоўку і ўкараненне ў практыку эфектыўных медыцынскіх тэхналогіяў дыягностыкі, ранняе выяўленне і лячэнне парушэнняў рэпрадуктыўнай функцыі, сістэматычнае лячэнне бясплоддзя ў жанчын і мужчын.

377. Для паляпшэння рэпрадуктыўнага здароўя неабходна змагацца з тымі фактарамі, якія прыводзяць да праблем і захворванняў палавой сістэмы і парушэнняў рэпрадуктыўнай функцыі. Такімі фактарамі з’яўляюцца курэнне, ужыванне алкагольных напояў, наркотыкаў падлеткамі. Масавая культура адкрыта прапагандуе сэксуальную распушчанасць як норму павозін. Між тым у Беларусі колькасць захворванняў інфекцыямі, што перадаюцца палавым шляхам, мае ўстойлівую тэндэнцыю да росту, а гэта можа стаць прычынай бясплоддзя. Таксама павялічваецца колькасць ВІЧ-інфікаваных і хворых на СНІД. Пры чым на палавы шлях інфікавання прыходзіцца абсалютная большасць выяўленых выпадкаў – прыблізна 75%.

378. Для пераадолення фактараў, якія пагаршаюць рэпрадуктыўнае здароўе моладзі і насельніцтва ў цэлым, неабходна:

Забяспечыць доступ да высакаякаснага медыцынскага абслугоўвання і выпрацаваць сістэму ранняй прафілактыкі захворванняў палавой сістэмы і парушэнняў рэпрадуктыўнай функцыіі ў мужчын і жанчын.
Садзейнічаць распаўсюду інфармацыі па захаванню рэпрадуктыўнага здароўя.
Прапагандаваць здаровы лад жыцця, духоўную культуру, сямейныя каштоўнасці і палавую стрыманасць.
Узмацніць барацьбу з курэннем, алкагалізмам і наркаманіяй, асабліва сярод моладзі.
Пашыраць праграмы, накіраваныя на барацьбу з распаўсюдам ВІЧ/СНІД.
Забяспечыць дастатковае фінансаванне мер па захаванню рэпрадуктыўнага здароўя насельніцтва.

Прыцягваць да ажыццяўлення ўзгаданных мер неўрадавыя арганізацыі і цэрквы.

Праграмы па падтрымцы сем’яў

379. Сямейная медыцына. БХД лічыць неабходным увесці інстытут сямейнага лекара. Ён павінен мець высокую кваліфікацыю, валодаць ведамі і навыкамі не толькі ў галіне тэрапіі, але і ў галіне сумежных вузкіх спецыяльнасцяў, такіх як афтальмалогія, атарыналарынгалогія, неўралогія, дэрматалогія і кардыялогія. Сямейны лекар ўмее ставіць дыягназ і лячыць не толькі прастуды, але і простыя формы вузкаспецыялізаваных захворванняў, праводзіць розныя дыягнастычныя даследаванні.

380. Сямейны лекар вядзе пастаяннае назіранне ўсіх чальцоў сям’і, з’яўляецца асабістым лекарам. У яго задачы ўваходзяць: поўнае першаснае абследаванне, штогадовая дыягностыка, правядзенне медычных працэдур і лячэнне. Сямейны лекар заўсёды накіроўвае пацыента да вузкага спецыяліста, калі пытанне патрабуе больш стараннага і дэталёвага вывучэння.

381. Сямейная медыцына дае магчымасць у некалькі разоў скараціць час пацыента на абследаванне і дыягностыку. За кошт таго, што сямейны лекар забяспечвае бесперапыннае назіранне за здароўем пацыента, захворванне фіксуецца на ранняй стадыі, а гэта заклад эфектыўнага лячэння.

382. Сямейны капітал арыентаваны на стымуляванне нараджэння другіх і наступных дзяцей, а таксама на інвестыцыі ў чалавечы капітал краіны. Простыя арыфметычныя падлікі гавораць, што для павелічэння колькасці насельніцтва неабходна, каб сем’і нараджалі трох і болей дзяцей. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2009 года, сярод сем’яў з дзецьмі больш за 66% мелі адно дзіця, 28% – два дзіцяці і толькі каля 5% былі шматдзетнымі. Між тым, дэмаграфічныя ўстаноўкі насельніцтва сведчаць пра жаданне мець другога дзіця, і стрымліваючым фактарам у гэтым пытанні з’яўляюцца эканамічныя меркаванні. Стварэнне сямейнага капіталу дазволіць узмацніць планы сямей па нараджэнні другіх і наступных дзяцей. Сямейны капітал можа быць выкарыстаны на санаторна-курортнае аздараўленне, медыцынскае абслугоўванне, паляпшэнне жыллёвых умоў сям’і, адукацыю.

383. На дадзены момант складана вызначыць тэрмін, на які будзе распаўсюджвацца магчымасць асваення сямейнага капіталу і яго памер на дзіця. Дадзеныя пытанні патрабуюць дэталёвага вывучэння і прапрацоўкі з улікам крыніц фінансавання. Сродкі на фінансаванне сямейнага капіталу павінны прадастаўляцца з рэспубліканскага бюджэту ў форме безнаяўных грашовых сродкаў. Памер сямейнага капіталу мусіць індэксавацца з улікам інфляцыі. Распараджэнне сямейным капіталам павінна належаць абодвум бацькам у роўнай ступені. У тых выпадках, калі адзін з бацькоў раней ажыццявіў правапарушэнне ў дачыненні свайго дзіцяці, то ён пазбаўляецца права распараджацца расходаваннем сямейнага капіталу.

384. Жыллё з’яўляецца самым надзённым пытаннем сямейнага жыцця. Для вырашэння жыллёвага пытання БХД прапануе сем’ям з двума дзецьмі выдаваць ільготныя крэдыты на будаўніцтва жылля, сем’ям з трыма дзецьмі, акрамя ільготнага крэдыту – пагашаць за кошт дзяржаўнага бюджэту 50% кошту жылля, а сем’ям з чатырма і болей дзецьмі –поўнасцю пагашаць кошт жылля. Акрамя таго, на паляпшэнне жыллёвых умоў можна будзе выкарыстаць сямейны капітал, што асабліва актуальна для маладых сем’яў.

385. БХД прапаноўвае дыферэнцаваны падыход да надзялення сям’і жыллём. Напрыклад, для сельскай мясцовасці і малых гарадоў апраўдана ўвесці больш лагодныя ўмовы набыцця жылля сем’ямі. Зыходзячы з неабходнасці замацавання насельніцтва, прыцягнення спецыялістаў, а таксама з улікам больш нізкіх коштаў на жыллё у сельскай мясцовасці і малых гарадах, мэтазгодна сем’ям з двума дзецьмі прадастаўляць беспрацэнтныя займы на жыллё, а сем’ям з трыма і болей дзецьмі – прадастаўляць ва ўласнасць жыллё за дзяржаўны кошт. Дадзеныя дадатковыя палёгкі ў атрыманні жылля ў сельскай мясцовасці і малых гарадах будуць садзейнічаць прыцягненню сем’яў з горада. Пры чым на павятовым узроўні, а таксама ў муніцыпалітэтах і валасцях могуць існаваць дадатковыя магчымасці для вырашэння жыллёвага пытання для сем’яў.

386. Сямейнае прадпрымальніцтва з’яўляецца механізмам, які будзе спрыяць умацаванню сям’і і адраджэнню ў нашым грамадстве сямейных каштоўнасцяў. Сямейнае прадпрымальніцтва – гэта тое сацыяльнае асяроддзе, якое дазволіць фармавацца больш цывілізаванаму прадпрымальніку.

387. Сямейнае прадпрымальніцтва з’яўляецца спосабам самазанятасці – індывідуальнай працоўнай дзейнасці і мяжуе з найдрабнейшым бізнэсам. Найбольш распаўсюджаныя сферы такога роду дзейнасці – бытавое абслугоўванне, дробны гандаль, саматужная вытворчасць, фермерская гаспадарка і іншыя віды дзейнасці.

Ва ўмовах сямейнай справы магчыма гнуткасць працоўнага дня і падзел працы.

Гэта дазваляе часткова ўцягваць у вытворчасць і тыя катэгорыі насельніцтва, якія інакш былі б “за бортам”: жанчын з дзецьмі, навучэнцаў і іншыя катэгорыі асоб, неканкурэнтаздольных на звычайных рынках працоўнай сілы. Для дзяцей і падлеткаў пасільны ўдзел у сямейнай справе – найбольш мяккі і сацыяльна прымальны спосаб ўключэння ў працоўную дзейнасць і прадпрымальніцтва.

388. БХД будзе спрыяць развіццю сямейнага прадпрымальніцтва, будзе прыняты закон “Аб сямейным прадпрымальніцтве”, у якім будуць замацаваны самыя лагодныя падатковыя ўмовы і вызваленне ад падатку на прыбытак, будзе прадугледжана сістэма ільготнага крэдытавання і мікракрэдытавання для такіх сямейных прадпрыемстваў.

389. Пазіцыі і планы БХД у сферы сямейнай палітыкі:

разглядае сям’ю як асноўны аб’ект дзяржаўнай увагі ў сацыяльнай палітыцы і разглядае палітыку ў іншых галінах праз патрэбы сям’і як асноўнай ячэйкі грамадства;
выступае ў падтрымку традыцыйных шлюбаў, у тым ліку праз выкарыстанне эканамічных стымулаў;
выступае катэгарычна супраць гомасэксуальных і лесбійскіх шлюбаў, а таксама супраць выхавання дзяцей у такіх фактычных саюзах;
выступае супраць абортаў. Аднак не бачыць у заканадаўчай забароне абортаў эфектыўнай меры па барацьбе з гэтай ганебнай і злачыннай практыкай. Замест гэтага БХД прапаноўвае комплекс абмежавальных мер і практык, накіраваных на істотнае скарачэнне абортаў;
праводзіць палітыку, накіраваную на адраджэнне сямейных каштоўнасцяў, маральнасці і духоўнасці сямейных адносін, выхаванне ў маладога пакалення імкнення ствараць устойлівыя і шчаслівыя сем’і;
удасканальваць прафілактыку і ствараць сістэму ранняга выяўлення захворванняў рэпрадуктыўнай сістэмы, паляпшаць якасць медыцынскага абслугоўвання;
павялічыць аднамаментную выплату пры нараджэнні дзіцяці да 2 000 еўра, пры нараджэнні другога і наступных дзяцей – да 3 000 еўра ў эквіваленце. Штомесячную дапамогу на дзіця да 3-х гадоў усталяваць у памеры не меншым за пражытковы мінімум. Пры чым будзе перагледжана метадалогія разліку пражытковага мінімуму, што прывядзе да яго павышэння. Адпаведна павялічацца іншыя выплаты на дзяцей, прадугледжаныя цяперашнім заканадаўствам;
уключаць у працоўны стаж жанчыны час яе знаходжання ў адпачынку па дагляду за дзецьмі;
аддаваць прыярытэт дзіцячым дамам сямейнага тыпу, умацоўваць эканамічныя стымулы сем’ям браць дзяцей на выхаванне;
прыняць нацыянальную праграму “Сямейная медыцына”, якая прадугледжвае ўвядзенне сямейных лекараў – тэрапеўтаў з ведамі ў сумежных вузкаспецыяльных галінах медыцыны;
прыняць нацыянальную праграму “Сямейны капітал”, які стане крыніцай для паляпшэння жыллёвых умоў маладых сем’яў, медыцынскага і санаторна-курортнага абслугоўвання, адукацыі;
садзейнічаць на нацыянальным узроўні вырашэнню жыллёвага пытання для шматдзетных сем’яў, пачынаючы з ільготных крэдытаў для сем’яў з двума дзецьмі і да поўнай аплаты кошту жылля для сямей з чатырма і болей дзецьмі;
спрыяць павелічэнню дапамогі шматдзетным сем’ям на мясцовым узрозні;

прыняць закон “Аб сямейным прадпрымальніцтве”;

развіваць бяспечную даступную інфраструктуру для сям’яў: дзіцячыя садкі (дзяржаўныя, прыватныя і муніцыпальныя), школы, дзіцячыя пляцоўкі і месцы для адпачынку сем’яў і г.д.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Моцная сям’я – моцная Беларусь appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Моладзевая палітыка і адукацыя

6.1. Моладзевая палітыка і адукацыя

328. У сваей фармулёўцы моладзевай палітыкі БХД зыходзіць з таго, што гэта палітыка ёсць жыццёва неабходная частка дзяржаўнай палітыкі ў цэлым. Яна павінна будавацца на хрысціянскіх маральных каштоўнасцях, і асноўным аб’ектам гэтай палітыкі павінна з’яўляцца традыцыйная сям’я. Моладзевая палітыка будуецца на прынцыпе субсідыярнасці і непарыўна звязана з палітыкай у галіне адукацыі, а таксама ў іншых сферах як, напрыклад, у дзяржаўным будаўніцтве, эканоміцы, сацыяльнай сферы, ахове здароўя і іншых сферах. Адукацыйная палітыка мусіць быць накіравана на выхаванне грамадзяніна, свядомай адказнай за сябе і сваю краіну асобы, арыентавана на сучасныя канкурэнтныя веды і самастойнае мысленне.

Фундаментальныя і сістэмныя праблемы

329. Дэмаграфічны крызіс. За апошнія 18 гадоў насельніцтва Беларусі значна паменшылася і значна састарэла. Па дадзеных на 1 верасня 2012 года колькасць насельніцтва Беларусі склала 9 459 тыс. чалавек, што на 718 тыс. чалавек менш, чым у 1996 годзе. Кожны год колькасць памерлых перавышае колькасць народжаных. Дэмаграфічная піраміда ў нашай краіне ўсе больш пераварочваецца дагары нагамі, таму што яе аснова (людзі актыўнага ўзросту, моладзь, дзеці) памяншаецца. Гэты працэс мае месца таксама і ў развітых краінах Заходняй Еўропы, але ў Беларусі ён ускладняецца моцным жаданнем моладзі з’ехаць з роднай краіны і рэалізоўваць свой патэнцыял у іншай краіне. Адна з галоўных прычын адтоку маладых людзей – адсутнасць умоў для развіцця і рэалізацыі іх чалавечага капіталу ў Беларусі. Антыканстытуцыйная практыка прымусовага размеркавання маладых спецыялістаў і жабрацкая аплата працы штурхае маладых беларусаў да пошуку лепшага жыцця за мяжой.

330. Нізкая нараджальнасць з’яўляецца характэрнай праблемай для многіх еўрапейскіх краін і для многіх развітых краін свету. Аднак для Беларусі важнай абставінай гэтай праблемы з’яўляецца ўстрыманне ад нараджэння дзіцяці з-за фінансавых цяжкасцяў, бо большасць маладых сем’яў у Беларусі жывуць амаль на мяжы беднасці. Вялікая праблема і бяда для Беларусі – гэта вялізная колькасць абортаў, у выніку чаго кожны год на свет так і не нараджаюцца дзесяткі тысяч дзяцей. Дэмаграфічны крызіс і яго паглыбленне, што адбываецца сёння ў нашай краіне, уяўляе сабой вялізную небяспеку. Ён можа прывесці нават да разбурэння краіны як фармальнай існасці на мапе свету. БХД лічыць, што вырашэнне гэтай праблемы жыццёва важна для будучыні Беларусі як незалежнай і моцнай дзяржавы.

331. Разрыў пакаленняў. Калі нізкая нараджальнасць – з’ява знаёмая для Заходняй Еўропы, то разрыў пакаленняў падаецца характэрнай з’явай для Беларусі. Сёння улада імкнецца кантраляваць усе аспекты жыцця кожнага беларуса, і таму спрабуе забяспечыць грамадзяніна пэўным мінімумам у абмен на яго пасіўную ролю ў палітычных, сацыяльных і эканамічных працэсах. Выхаванне патэрналісцкіх настояў у маладых людзей прыводзіць да надзеяў і чаканняў чалавека ад дзяржавы, а не ад паспяховасці сваёй рэалізацыі, у тым ліку праз стварэнне сям’і. Такім чынам, ад сям’і залежыць усё менш, што спрыяе парыванню сямейных сувязяў.

332. Сёняшнія ўлады імкнуцца стварыць уражанне, што гісторыя нашай краіны пачалася не раней, чым 90 гадоў таму (дастаткова паглядзець на помнікі і назвы вуліц у беларускіх гарадах ці афіцыйныя святы). Сама дзяржаўная эліта сімвалічна і ментальна звязвае сябе з савецкім мінулым. Навязванне так званай “ідэалогіі беларускай дзяржавы”, якая з’яўляецца па сутнасці апраўданнем антынацыянальнай палітыкі, адсутнасць сапраўднага нацыянальнага патрыятычнага выхавання прыводзяць да таго, што большасць маладых людзей не ведаюць сваей гісторыі і культуры, помнікаў, славутых імён Беларусі. Медыйная палітыка цяперашніх улад фактычна прасоўвае нізкаякасныя з’явы перыферыйнай масавай культуры.

333. Савецкі час – гэта далёка не адзінае і не галоўнае, што прывяло да існавання беларускай дзяржавы, і што вызначае яе будучыню. Гэта важны гістарычны перыяд для сучаснай Беларусі, аднак праблема ў тым, што цяпер ён прэзентуецца як адзіны складнік беларускай гісторыі, і ў той жа час актыўна замоўчваецца наша славутая мінуўшчына, нашы еўрапейскія цывілізацыйныя сувязі і элементы ментальнасці. Моладзь свядома ці падсвядома адчувае гэты падман, але ў асноўным не мае пазітыўнай замены яму, што вядзе да нацыянальнага нігілізму. Дадзеная палітыка спрыяе адрыванню беларускай моладзі ад сваіх каранёў, ад гісторыі сваёй Радзімы, ад культурнай традыцыі і гісторыі сваёй сям’і. Такім чынам, рвуцца культурныя і гістарычныя сувязі з папярэднімі пакаленнямі.

334. Апатыя большай часткі моладзі. Сёння улады робяць усё магчымае, каб моладзь не прымала актыўнага ўдзелу ў грамадска-палітычным жыцці краіны. Студэнты мусяць выбіраць паміж грамадска-палітычнай актыўнасцю і навучаннем/працай. Перспектыва прымусовага размеркавання, жабрацкай заработнай платы, нізкія перспектывы забяспечыць годнае існаванне новай маладой сям’і і дзяцей ствараюць атмасферу безнадзейнасці і апатыі. Але адной з самых галоўных прычын гэтаму – абмежаваныя магчымасці для рэалізацыі сваіх ідэяў і ініцыятывы. Гэта абумоўлівае тое, што большая частка моладзі не можа і не хоча ўдзельнічаць ў жыцці краіны.

335. Адсюль узнікае жаданне моладзі рэалізоўваць свой патэнцыял у іншай краіне, бо любы нармальны чалавек жадае самарэалізацыі і дасягненняў. Таму шмат маладых людзей не бачаць перспектывы тут і хочуць з’ехаць ці надоўга, ці назаўжды. Такое жаданне прысутнічае ў вялізнай часткі маладых грамадзян Беларусі.

336. Праблемы сістэмы адукцыі носяць хранічны характар. Перманентная рэформа сістэмы адукацыі, якая ажыццяўляецца ў Беларусі ўжо дзесяцігоддзе, не прывяла да пазітыўных зрухаў. Наадварот, мы назіраем паглыбленне крызісных з’яў.

337. Адна з праблем у адукацыі – нізкія заробкі настаўнікаў сярэдніх навучальных устаноў і прафесарска-выкладчыцкага складу вышэйшых навучальных устаноў. Асабліва востра стаіць пытанне аплаты працы выкладчыкаў сярэдніх навучальных устаноў, сярод якіх пераважаюць жанчыны менавіта з-за нізкай зарплаты і непрэстыжнасці працы ў школе.

338. Сярэдняя адукацыя не арыентавана на развіццё асобы згодна з індывідуальнымі прыярытэтамі асобы – уніфікаваныя навучальныя планы і праграмы, адсутнасць прафесійнай дыферэнцыяцыі ў старэйшых класах ускладняюць вучням выбар будучай прафесіі адпаведна сваім схільнасцям. На сённяшні дзень у Беларусі сярэдняя адукацыя страціла выхаваўчую функцыю. Замест гэтага робіцца ўхіл на дасягненне нейкіх абстрактных фармальных паказчыкаў, хаця галоўнай функцыяй сярэдняй адукацыі мусіць быць выхаванне годнай асобы, перадача гэтай асобе пазітыўных мадэляў сацыяльных паводзін і арыентацыя на будучую прафесію. Сёння ў Беларусі поўнасцю ліквідавана патрыятычнае і нацыянальна арыентаванае выхаванне – скарачаюцца ўрокі па гісторыі Беларусі, у праграме па гэтаму прадмету скажоныя вельмі важныя акцэнты нацыянальнай гісторыі, колькасць беларускамоўных школ і класаў проста мізэрная. Праводзіцца мэтанакіраваная палітыка па вынішчэнню нацыянальнай самасвядомасці і замена яе на ідэалагічны сурагат фальшывых ідэяў.

339. Беларуская вышэйшая адукацыя на сённяшні дзень з’яўляецца адной з самых адсталых у Еўропе. Выключэнне складаюць толькі асобныя прыродазнаўчыя і тэхнічныя дысцыпліны, але і яны ў сваёй большасці працягваюць развівацца па інэрцыі, закладзенай яшчэ за савецкім часам. У большасці астатніх галін якасць адукацыі вельмі нізкая, што выражаецца ў:

фармалізме навучальнага працэсу;
закасцянеласці падыходаў да навучання;
слабай тэхналагічнай базе навучальнага працэсу;
поўнай ізаляванасці беларускай адукацыі ад еўрапейскіх адукацыйных працэсаў;
адсутнасці студэнцкай мабільнасці, аўтаноміі ўніверсітэтаў і поўнай залежнасці вышэйшых навучальных устаноў ад дзяржавы;
палітычнымі рэпрэсіямі супраць іншадумства;
табуяванні асобных тэм па гуманітарных і сацыяльных навуках і навязванні псеўданавуковай і антынацыянальнай “ідэалогіі беларускай дзяржавы”.

340. У Беларусі было ўведзена па сутнасці прыгоннае права для моладзі, якая навучалася на бюджэтнай аснове – размеркаванне маладых спецыялістаў, што ва ўмовах прымусовай працы і жабрацкай аплаты працы з’яўляецца разнастайнасцю рабства.

Шляхі развіцця моладзевай палітыкі ў Беларусі

341. Зыходзячы з Праграмы БХД і нашага ўяўлення пра грамадскія справы, мы бачым наступныя два галоўныя накірункі дзяржаўнай моладзевай палітыкі:

Развіццё і падтрымка сям’і як асноўнай ячэйкі грамадства.
Развіццё і падтрымка эканамічнай, палітычнай і сацыяльнай актыўнасці ў моладзевым асяроддзі.

342. Паўнавартаснае выхаванне шчаслівых дзяцей і падлеткаў магчыма ў нармальнай традыцыйнай сям’і. Дзяржава павінна заахвочваць маладых людзей ствараць трывалыя сем’і і мець дзяцей, заахвочваць сталых людзей захоўваць свае сем’і і павышаць іх дэмаграфічную перспектыўнасць. Грамадская вартасць сям’і значна большая, чым простая сума вартасцяў мужа, жонкі і дзяцей як асобных грамадзян. Таму менавіта сям’я з’яўляецца асноўным атрымальнікам дзяржаўнай падтрымкі для моладзі.

343. Дзяржаўная падтрымка мусіць быць карыснай для сям’і ў цэлым. Маладыя людзі карыстаюцца падтрымкай дзяржавы пераважна ў кантэксце сям’і, спачатку як дзеці і падлеткі ў сям’і бацькоў (да 18 гадоў), а затым як стваральнікі маладой сям’і (да 31 года), ці як ўдзельнікі ў выхаванні сірот.

344. Неабходна распрацаваць тэорыю дэмаграфічнага патэнцыялу ў прымяненні да Беларусі. Асобным кірункам у працэсе павышэння дэмаграфічнага патэнцялу з’яўляецца заахвочванне грамадзян удзельнічаць у выхаванні сірот. БХД лічыць, што выхаванне прыёмных дзяцей мусіць ажыццяўляцца перадусім у сем’ях і дзіцячых інтэрнатах сямейнага тыпу. БХД распрацуе адмысловую дзяржаўную праграму для выхавання сірот у сямейных інтэрнатах, а сем’і, якія бяруць на выхаванне прыёмнае дзіця, будуць карыстацца дзяржаўнай грашовай дапамогай у памеры, неабходным для выхавання дзіцяці.

345. Пры ажыццяўленні моладзевай палітыкі ўрад будзе фармуляваць асноўныя кірункі, мэты і прыярытэты моладзевай палітыкі, але ў яе рэалізацыі галоўная роля належыць рэгіёнам і асабліва мясцоваму самакіраванню, грамадскім арганізацыям. Цэнтральны ўрад будзе вызначаць толькі агульную суму выдаткаў і яе размеркаванне паміж рэгіёнамі, а ўжо ў межах рэгіёнаў і муніцыпалітэтаў вызначаюцца прыярытэты з улікам лакальных асаблівасцяў. Таксама частка сродкаў будзе размяркоўвацца ў рэгіёнах сярод неўрадавых арганізацыяў, якія працуюць з моладзю і маладымі сем’ямі.

Актыўны ўдзел моладзі ў жыцці грамадства

346. Заахвоціць моладзь працаваць на карысць сваей краіны можна толькі тады, калі маладыя людзі змогуць бачыць магчымасці самарэалізацыі ў Беларусі. Такая рэалізацыя можа быць у сферах эканомікі, палітыкі, грамадскай працы, навукі, адукацыі, культуры і іншых сферах. Неабходна развіваць і падтрымліваць эканамічную актыўнасць ў моладзевым асяроддзі, у прыватнасці, шляхам прапаганды прадпрымальніцтва як стварэння працоўных месцаў (як мінімум для самога прадпрымальніка). БХД лічыць неабходным развіваць бізнэс інкубатары для моладзі з магчымасцю атрымання істотных падатковых ільгот на пачатку існавання ўласнай справы.

347. Моцным падмуркам развіцця моладзі ёсць разуменне хрысціянскіх каштоўнасцяў як светапоглядавай сістэмы і як прынцыпаў, якімі людзі мусяць карыстацца ў паўсядзённым жыцці. Таксама маладыя людзі павінны ведаць беларускую мову, гісторыю і культуру. Рэалізацыя дзяржаўнай моладзевай палітыкі магчыма пры шырокай грамадскай падтрымцы.

Рэформа сістэмы адукацыі

348. Сфера адукацыі беспрэцэдэнтна важная для Беларусі, бо Беларусь мае патрэбу ў выхаванні нацыянальна свядомых і духоўных пакаленняў моладзі, падрыхтаванай да жыцця ў незалежнай, еўрапейскай, дэмакратычнай краіне. Галоўнай мэтай рэформы сістэмы адукацыі БХД бачыць пераадоленне цяперашніх крызісных з’яў.

349. Прыярытэтам пачатковай і сярэдняй адукацыі стане выхаванне асобы, якая будзе годнай часткай грамадства. Настаўнікі не павінны займацца акрамя сваіх непасрэдных абавязкаў яшчэ іншымі відамі дзейнасці, якія навешваюцца сёння чыноўнікамі ад адукацыі. Высокі ўзровень заработнай платы настаўнікаў, які паступова павінен быць павялічаны да сярэднееўрапейскага ўзроўню, і высокі сацыяльны статус прафесіі гарантуюць павышэнне якасці адукацыі. Неабходна вярнуць павагу ў грамадстве да прафесіі настаўніка, як гэта было раней у Беларусі.

350. БХД прапаноўвае развіваць дыферэнцыяцыю сярэдняй адукацыі: профільныя сярэднія навучальныя ўстановы з паглыбленым вывучэннем пэўных прадметаў, куды мусяць ісці вучні з адпаведнымі схільнасцямі, а таксама профільныя кірункі ў старэйшых класах агульнаадукацыйных навучальных устаноў (напрыклад, спартыўны, прыродазнаўчы, гуманітарны, інфарматыкі і інш.). Падзел старэйшых класаў на профілі дазволіць больш эфектыўна выкарыстоўваць час навучання у плане развіцця індывідуальных схільнасцяў вучняў, пазбягаць іх хранічнага адставання і заахвочваць да засваення новых ведаў адпаведна іх цікавасцям. Дадзены этап навучання з’яўляецца падрыхтоўкай да ўласна прафесійнай дзейнасці і паступлення ў вышэйшыя навучальныя ўстановы.

351. Асаблівы ўхіл у выхаваўчым і навучальным працэсах у сярэдняй школе трэба надаць патрыятычнаму выхаванню, вывучэнню нацыянальнай беларускай мовы, гісторыі і літаратуры. Колькасць гадзін па гэтых прадметах мусіць быць істотна павялічана, асабліва да пачатку падзелу навучання па профілям.

352. БХД выступае за абавязковае вывучэнне ў сярэднеадукацыйных навучальных установах асноў хрысціянскай культуры і этыкі. Дзеля гэтага неабходна адкрыць у педагагічных установах адпаведную спецыяльнасць для падрыхтоўкі кваліфікаваных педагогаў. Таксама можна звяртацца да практыкі запрашэння на урокі прадстаўнікоў духавенства ўсіх традыцыйных рэлігійных канфесіяў Беларусі. Школьны курс па асновах хрысціянскай культуры і этыкі будзе накіраваны на вывучэнне базавых прынцыпаў хрысціянскіх канфесіяў у Беларусі, іх развіцця, гісторыі, а таксама на іх мірнае суіснаванне з нехрысціянскімі традыцыямі ў Беларусі – юдаізмам і ісламам. Дадзены курс будзе накіраваны на выхаванне павагі да ўсіх рэлігійных канфесіяў, на павышэнне ўзаемнага даверу ў грамадстве паміж прадстаўнікамі розных канфесіяў.

353. БХД лічыць неабходным аптымізаваць навучальныя планы, напрыклад, прадмет фізкультура будзе пераведзены ў шэраг абавязковых факультатываў без выстаўлення адзнак і здачы нарматываў. Замест гэтага падчас заняткаў па фізкультуры будуць праводзіцца камандныя і развіццёвыя гульні, заняткі па фізічнаму дасканаленню вучняў. Недапушчальна цяперашняя практыка, калі непасрэдна перад дыктоўкай па мове вучняў ганяюць на фізкультуры – усе заняткі па фізкультуры мусяць быць перанесеныя на канец раскладу і ва ўстановах адукацыі мусяць быць забяспечаныя ўмовы для заняткаў (душ, спартыўны інвентар, нармальныя распранальні і інш.). Падчас навучальнага працэсу трэба больш увагі надаваць эксперыментальным формам правядзення заняткаў, выкарыстанню высокіх тэхналогіяў у працэсе навучання (кампутараў падчас заняткаў у класе, інтэрнэту).

354. БХД будзе развіваць беларускамоўную адукацыю праз стварэнне беларускамоўных дзіцячых садкоў, школ і класаў. Дадзены працэс мы бачым як паступовы, без гвалтоўных захадаў, ён павінен ажыццяўляцца на аснове свабоднага выбару дзяцей і бацькоў. Пры гэтым намі будуць забяспечаны ўсе магчымасці для набыцця пачатковай і сярэдняй адукацыі на мове нацыянальных меншасцяў.

355. Улічваючы патрэбы беларускай эканомікі ў кадрах працоўных спецыяльнасцяў, БХД надае асаблівую увагу развіццю сярэдне-тэхнічных і сярэдне-спецыяльных навучальных устаноў. Неабходна пазбавіцца стэрэятыпу, што паступленне ва ўніверсітэт ёсць гарантыя працаўладкавання і неабходнасць для паспяховай кар’еры. Трэба вярнуць павагу і цікавасць маладых людзей да працоўных спецыяльнасцяў. Для дадзеных устаноў будзе забяспечана неабходная тэхналагічная база, каб навучэнцы маглі на практыцы засвоіць перадавыя тэхналогіі і метады працы.

356. Асноўнай задачай у галіне адукацыі стане павышэнне яе якасці і канкурэнтаздольнасці. Для нас важна пераадолець ізаляванасць беларускай адукацыі ад еўрапейскіх і сусветных працэсаў, неабходна далучыцца да Балонскага працэсу, ажыццявіць узаемнае прызнанне дыпломаў з развітымі краінамі свету. Трэба пазбавіць вышэйшую адукацыю ад застарэлых схем і падыходаў. Беларускія студэнты мусяць мець магчымасць праходзіць частку свайго навучання ў іншых установах Беларусі і за мяжой. Вышэйшыя навучальныя ўстановы павінны карыстацца аўтаноміяй, то бок самастойна выбіраць свае органы кіравання і займацца падборам кадраў, ажыццяўляць навучальную, навуковую і гаспадарча-фінансавую дзейнасць, мець статут і г.д. У вышэйшых навучальных установах набходна існаванне студэнцкага самакіравання.

357. Для вышэйшай адукацыі і навукі мусіць быць уласцівая акадэмічная свабода, якая засноўваецца на двух галоўных прынцыпах:

Як унутры, так і за межамі навучальнай установы або навукова-даследчай арганізацыі дапускаецца поўная свабода ставіць любыя пытанні і імкнуцца да ісціны, у тым ліку з нагоды супярэчлівых і непапулярных поглядаў, незалежна ад таго, кранае ці не каго-небудзь той ці іншы пункт гледжання.
Навучальныя ўстановы і навукова-даследчыя арганізацыі не маюць права абмяжоўваць акадэмічныя свабоды для сваіх штатных супрацоўнікаў, а таксама выкарыстоўваць іх публічныя заявы ў якасці падставы для дысцыплінарных мер або звальнення.

358. БХД выступае за пашырэнне ў сферы вышэйшай адукацыі беларускай мовы. У гэтым працэсе мэтазгодна прытрымлівацца эканамічных стымулаў, а менавіта вярнуць практыку надбавак да заробку тых выкладчыкаў, якія чытаюць свае лекцыі па-беларуску. Але ў якасці пілотнага праекту беларусізацыі вышэйшай адукацыі БХД лічыць неабходным стварэнне Беларускага Нацыянальнага ўніверсітэту на базе Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту. У новым Нацыянальным універсітэце паступова ўсё выкладанне перавесці на беларускую мову. Пры гэтым БХД выступае за захаванне магчымасці атрымання вышэйшай адукацыі і на іншых мовах, напрыклад, на расейскай і ангельскай мовах.

359. Мы лічым, што ў Беларусі могуць існаваць навучальныя установы розных форм уласнасці, як дзяржаўныя, так і прыватныя. Дзяржаўная пачатковая і сярэдняя адукацыя мусяць заставацца бясплатнымі, таксама бясплатнай мусіць быць часткова і вышэйшая адукацыя. Паколькі адукацыя з’яўляецца важнай умовай паспяховай прафесійнай рэалізацыі, то яна мусіць быць у роўнай ступені дасяжная як заможным грамадзянам, так і тым грамадзянам, якія не могуць сабе дазволіць аплочваць навучанне. Акрамя таго, што БХД выступае за наяўнасць бясплатнай вышэйшай адукацыі, мы лічым неабходным стварыць адпаведныя ўмовы для існавання развітай сістэмы грантаў на навучанне і спецыяльных стыпендыяў для адораных і паспяховых студэнтаў. У дадзеным працэсе пажаданы самы актыўны ўдзел прыватнага бізнэсу ў кантэксце яго сацыяльнай адказнасці.

360. Будзе адменена антыканстытуцыйнае абавязковае размеркаванне, якое парушае правы чалавека і з’яўляецца эканамічна неэфектыўным інстументам замацавання спецыялістаў на месцах. Для вырашэння кадравага пытання будуць дзейнічаць матэрыяльныя стымулы і выключныя сацыяльныя гарантыі.

361. Для пачатковай і сярэдняй адукацыі мэтазгодна існаванне такой альтэрнатывы, як сямейная альбо хатняя адукацыя. Трэба развіваць сямейную адукацыю як сістэму, якая мае сваёй мэтай даць магчымасць бацькам самім арганізоўваць адукацыю дзяцей у той ступені, якую самі бацькі вызначаць, пры належным дзяржаўным кантролі за працэсам і вынікамі сямейнай адукацыі.

362. БХД разглядае сістэму адукацыі праз патрэбы сям’і і неабходнасць павышэння дэмаграфічнага патэнцыялу сям’і. Гэта з’яўляецца ўмовай як квітнеючай і бяспечнай краіны ў цэлым, так і гарманічнага развіцця кожнага грамадзяніна, у прыватнасці моладзі. Неабходна даць магчымасць маладым сем’ям атрымліваць прафесійную падрыхтоўку і перападрыхтоўку, і сярэдне-спецыяльную і вышэйшую адукацыю. Гэта прадугледжвае перапрацоўку вучэбных планаў, вучэбнага асяроддзя і іншых кампанентаў адукацыі такім чынам, каб цяжарным жанчынам і людзям з малымі дзецьмі можна было ў поўнай меры ўдзельнічаць у навучальным працэсе.

363. БХД выступае за:

распрацоўку тэорыі дэмаграфічнага патэнцыялу для Беларусі;
сацыяльную падтрымку моладзі пераважна ў кантэксце сямейнай палітыкі, то бок спачатку як удзельнікаў сям’і сваіх бацькоў, а пасля як стваральнікаў сваёй уласнай сям’і;
увядзенне ільгот на праезд у грамадскім гарадскім і міжгароднім транспарце: для школьнікаў бясплатны праезд, для навучэнцаў і студэнтаў – 50 % ад кошту праезду;
арыентацыю сярэдняй адукацыі на выхаванне годных грамадзян з патрыятычным светапоглядам і стваральнымі памкненнямі;
павелічэнне заняткаў па беларускай мове, літаратуры і гісторыі Беларусі;
увядзенне ў сярэдніх школах прадмета па асновах хрысціянскай культуры і этыкі;
існаванне хатняй адукацыі пры належным кантролі з боку дзяржавы;
увядзенне профільнага навучання ў старэйшых класах сярэдніх школ, развіццё гімназіяў і ліцэяў;
павелічэнне беларускамоўных школ і беларускамоўных класаў;
далучэнне Беларусі да Балонскага працэсу;
акадэмічную свабоду, аўтаномію вышэйшых навучальных устаноў і студэнцкае самакіраванне;
арыентацыю беларускай адукацыі на сучасныя падыходы і методыкі навучання, выкарыстанне ў навучальным працэсе інтэрнэту і інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогіяў, забеспячэнне навучальных устаноў неабходным тэхнічным абсталяваннем;
існаванне розных форм уласнасці (дзяржаўных, прыватных) адукацыйных устаноў усіх узроўняў;
захаванне магчымасці бясплатнай вышэйшай адукацыі;
адмену абавязковага размеркавання маладых спецыялістаў;
увядзенне сістэмы спецыяльных грантаў і стыпендыяў, якія могуць цалкам пакрыць патрэбы ў пражыванні і харчаванні для таленавітых і паспяховых студэнтаў;
стварэнне на базе Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту цалкам беларускамоўнай навучальнай установы – Беларускага Нацыянальнага ўніверсітэту;
вяртанне надбавак да заработнай платы выкладчыкаў у выпадку чытання курса на беларускай мове;

паступовае павышэнне заробкаў выкладчыкаў школ, сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных устаноў да ўзроўню сярэднееўрапейскіх заробкаў.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Моладзевая палітыка і адукацыя appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Ахова навакольнага асяроддзя

5.5. Ахова навакольнага асяроддзя

304. Мы лічым, што эфэктыўная рынкавая эканоміка цалкам сумяшчальная з еўрапейскімі прынцыпамі ашчаднага выкарыстання рэсурсаў, безадкіднасці тэхналогіяў і павагі да Божага тварэння. Грамадзяне Беларусі валодаюць правам на спрыяльнае навакольнае асяроддзе як неад’емны паказчык якасці жыцця чалавека. Таму дзяржава мусіць прыкладаць усе намаганні для захавання прыроднага патэнцыялу Беларусі і развіцця экалагічнай бяспекі ў нашай краіне.

Экалагічныя праблемы Беларусі

305. БХД зыходзіць з таго, што пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС Беларусь стала зонай экалагічнага бедства. Забруджаныя радыёнуклідамі тэрыторыі сталі небяспечнымі для пражывання людзей і малапрыдатныя для вядзення сельскай гаспадаркі. БХД лічыць заніжанымі ацэнкі катастрофы на Чарнобыльскай АЭС як па колькасці чалавечых ахвяр, так і па наступствах ад трагедыі у сярэднетэрміновай і доўгатэрміновай перспектыве. Палітыка аўтарытарнага рэжыму, якая не заўважае актуальных праблем і будучых выклікаў, звязаных са здароўем людзей і дэмаграфічным патэнцыялам, будзе прызнана злачыннай.

306. Назіраецца шматразовае перавышэнне нарматыўнага ўзроўню забруджвання паветранага бассейна ў гарадах з высокім узроўнем канцэнтрацыі экалагічна небяспечных вытворчасцяў і вялікай плынню аўтатранспарту.

307. Працягваецца небяспечнае забруджванне прамысловымі, камунальнымі і павярхоўнымі сцёкавымі водамі акваторыяў унікальных водных аб’ектаў як, напрыклад, азёр Нарач, Свіцязь, Блакітных, Браслаўскіх і іншых водных аб’ектаў.

308. Інтэнсіўная трансфармацыя вадазборных басейнаў і воднага рэжыму рачной сеткі ў выніку буйнамаштабнага асушэння забалочаных зямель прывяла да знікнення мноства малых рэк і ручаёў.

309. Праблемная экалагічная сітуацыя ў сельскай мясцовасці звязана са шматгадовым уздзеяннем на навакольнае асяроддзе адыходаў буйных жывёлагадоўчых комплексаў, з хімізацыяй сельскай гаспадаркі, выманнем урадлівых зямель для нясельскагаспадарчых мэт, эрозіяй глеб антрапагеннага паходжання, ўсыханнем лясоў і трансфармацыяй глеб у выніку непрадуманай буйнамаштабнай меліярацыі і г.д.

310. Акрамя ўласных крыніц забруджвання тэрыторыя Беларусі падвяргаецца забруджванню шкоднымі прымешкамі, якія выкідаюцца ў паветра ў суседніх краінах, а потым трапляюць да нас.

311. Актуальным патыннем з’яўляецца захаванне відавой разнастайнасці жывёльнага і расліннага свету.

Арганізацыйная аснова экалагічнай палітыкі

312. На сённяшні дзень у Беларусі існуе Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя. БХД лічыць неабходным захаванне дадзенай адзінкі ў структуры выканаўчай улады. Міністэрства выпрацоўвае і праводзіць дзяржаўную палітыку ў галіне выкарыстання, захавання і аховы прыродных рэсурсаў, экалагічнай бяспекі. Міністэрства займаецца маніторынгам экалагічнай сітуацыі і стану прыродных рэсурсаў, праводзіць даследаванні ў дадзенай галіне. Зыходзячы з прынцыпу партнёрства дзяржавы і грамадзянскай супольнасці, Міністэрства мусіць займацца каардынацыяй дзейнасці дзяржаўных органаў улады і неўрадавых арганізацыяў па пытаннях экалогіі і прыродакарыстання, а таксама займацца распрацоўкай спецыяльных праграм і праектаў па экалагічнай палітыцы і размяркоўваць гранты сярод неўрадавых арганізацыяў на выкананне праграм і праектаў.

313. Міністр прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя будзе палітычнай пасадай, якую займае прадстаўнік, вызначаны правячай партыяй ці кааліцыяй. Ён нясе палітычную адказнасць за выкананне дзяржаўнай экалагічнай палітыкі перад Урадам і Соймам.

314. БХД лічыць неабходным прыцягваць да выканання дзяржаўных праграм і праектаў па экалагічнай палітыцы на нацыянальным, рэгіянальным і мясцовым узроўнях неўрадавыя арганізацыі.

315. Замест цяперашняй Дзяржаўнай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь будзе створана экалагічная паліцыя, якая будзе ўваходзіць у структуру Міністэрства ўнутраных спраў. Асноўнымі задачамі экалагічнай паліцыі будуць:

выяўленне, спыненне і папярэджанне правапарушэнняў у галіне аховы навакольнага прыроднага асяроддзя;
ўсталяванне фізічных, юрыдычных і службовых асоб, вінаватых у іх здзяйсненні;
забеспячэнне кантролю за экалагічнай бяспекай;

узаемадзеянне з дзяржаўнымі прыродаахоўнымі, санітарна-эпідэміялагічнымі і іншымі ўстановамі аховы здароўя і кантралюючымі органамі.

Падыходы да экалагічнай палітыкі

316. Прырода не ведае нацыянальных межаў, таму высілкі ўсіх дзяржаў, перадусім Балта-Чарнаморскага рэгіёну і Еўропы ў цэлым мусяць грунтавацца на разуменні супольнай адказнасці за наваколле. БХД будзе весці актыўную працу і браць абавязкі па ахове навакольнага асяроддзя як на міжнародным узроўні, так і на нацыянальным. Галоўнай мэтай дзяржаўнай экалагічнай палітыкі з’яўляецца захаванне і аднаўленне навакольнага прыроднага асяроддзя Беларусі. Акрамя гэтай агульнай мэты дзяржаўная экалагічная палітыка мусіць быць накіравана на:

ахову і паляпшэнне якасці навакольнага асяроддзя;
ахову здароўя чалавека;
разумнае і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў;
міжнароднае супрацоўніцтва па выпрацоўцы мер, накіраваных на вырашэнне як рэгіянальных, так і сусветных экалагічных праблем.

317. Асабліва важнай экалагічнай праблемай, па якой неабходна актывізаваць міжнародную кааперацыю, з’яўляецца радыяцыйнае забруджванне пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Актуальнай міжнароднай праблемай з’яўляецца забеспячэнне бяспекі ахоўных збудаванняў над чацвёртым энэргаблокам ЧАЭС і недапушчэнне магчымага дадатковага радыяцыйнага забруджвання. На нацыянальным узроўні будзе спынена цяперашняя палітыка асваення тых тэрыторыяў, дзе досыць небяспечна пражыванне чалавека і шкодным з’яўляецца вядзенне гаспадарчай дзейнасці. Асаблівая ўвага па чарнобыльскай праблеме будзе нададзена навукова-даследчай дзейнасці, медыцынскаму абслугоўванню і прафілактыцы насельніцтва на забруджанных тэрыторыях, што патрабуе адпаведнага паўнавартаснага дзяржаўнага фінансавання.

318. БХД падзяляе прынцыпы экалагічнай дзейнасці ЕС, замацаваныя ў Амстэрдамскай дамове 1996 года, рэалізацыя якіх у Беларусі патрабуе дасканалення і змен у нарматыўна-прававой базе:

Прынцып папераджальнага дзеяння, згодна з якім дзеянні дзяржавы накіраваны на папярэджанне, прафілактыку забруджвання або іншай шкоды навакольнаму асяроддзю, пагроза нанясення якой мусіць быць улічана загадзя да прыняцця рашэння.
Прынцып засцярогі, у адпаведнасці з якім недахоп вынікаў навуковых даследаванняў па канкрэтнай праблеме не можа з’яўляцца прычынай адмены або адтэрміноўкі мерапрыемстваў па прафілактыцы забруджвання навакольнага асяроддзя. У некаторых выпадках немагчыма дакладна прадказаць негатыўны ўплыў на навакольнае асяроддзе, але нават і ў такіх выпадках пры наяўнасці гіпатэтычнай магчымасці экалагічнага парушэння неабходна прымяняць прыродаахоўныя меры.
Прынцып ліквідацыі наступстваў і пакрыццё шкоды навакольнаму асяроддзю, які абавязвае, у выпадках немагчымасці пазбегнуць шкоды, мінімізаваць яе, абмежаваць маштаб яе распаўсюджвання і пасля ліквідаваць яе ў самыя кароткія тэрміны.
Прнцып, згодна з якім вінаваты ў шкодзе аплочвае яе пакрыццё, то бок выдаткі на прэвентыўныя меры, ачыстку і кампенсацыю за забруджванне кладуцца на вінаватых у ёй. Гэты пранцып адлюстроўвае тэндэнцыю перавагі метадаў фінансавага стымулявання, распрацаваных на рынкавай аснове, якія з’яўляюцца больш эфектыўнымі, чым метады адміністрацыйнага характару, абавязальніцтвы альбо забароны.

319. БХД выступае за далучэнне Беларусі да спецыяльнага органа ЕС, які займаецца пытаннямі навакольнага асяроддзя, – Еўрапейскага агенцтва па навакольнаму асяроддзю, што будзе азначаць удзел Беларусі ў агульнаеўрапейскай экалагічнай палітыцы.

320. Мы з’яўляемся прыхільнікамі больш гнуткіх рынкавых метадаў у экалагічнай палітыцы, у тым ліку прынцыпу “падзеленай адказнасці” паміж усімі ўдзельнікамі – дзяржавай, бізнэсам, грамадскасцю, спажыўцамі. Акрамя таго асобныя грамадзяне таксама павінны быць уключаны ў прыродаахоўную дзейнасць, задзейнічаны ў працэсах падрыхтоўкі, маніторынгу і кантролю за парушэннямі экалагічных норм. Грамадзяне маюць права на інфармацыю, удзел у падрыхтоўцы прававых актаў, права звяртацца ў суд па пытаннях абароны навакольнага асяроддзя.

321. Рынкавыя механізмы ў экалагічнай палітыцы стымулююць вытворцаў і спажыўцоў да змены паводзін на карысць экалагічна эфектыўнага выкарыстання прыродных рэсурсаў, а таксама да развіцця і распрацоўкі інавацыйных прыродазберагальных тэхналогіяў. Напрыклад, да рынкавых механізмаў адносяцца:

гандлёвыя дазволы (квоты) для зніжэння выкідаў або эканоміі прыродных рэсурсаў;
экалагічныя падаткі, якія ўводзяцца для зменаў цэн і, такім чынам, уплываюць на паводзіны вытворцаў і спажыўцоў;
экалагічныя субсідыі і ільготы, якія ствараюцца для стымулявання развіцця новых тэхналогіяў, стварэння новых рынкаў экалагічных тавараў, а таксама для падтрымкі дасягнення высокіх узроўняў абароны навакольнага асяроддзя кампаніямі.
схемы адказнасці і кампенсацыі для адэкватнага пакрыцця наступстваў небяспечных для навакольнага асяроддзя дзеянняў, а таксама для прадухілення шкоды.

322. БХД прытрымліваецца пераканання, што неабходна паступова памяншаць цяжар на навакольнае асяроддзе, які ўтвараецца з-за дзейнасці чалавека. Немалаважную ролю ў дасягненні гэтай мэты грае якасць аўтамабільнага транспарту, які з’яўляецца адным з самых распаўсюджаных фактараў забруджвання навакольнага асяроддзя. Беларусь не мае ўласнай легкавой аўтамабільнай вытворчасці, але цяперашнія мыты на імпартныя аўтамабілі з’ўляюцца непрымальна высокімі. БХД лічыць неабходным для аўтамабіляў, старэйшых за 5 гадоў, скараціць мыты як мінімум у 2 разы, то бок да таго ўзроўню, як Беларусь уступіла у Мытны саюз з Расіяй і Казахстанам, і поўнасцю адмяніць мыты для новых аўтамабіляў і аўтамабіляў да 5 гадоў. Дадзеная мера будзе спрыяць большай экалагічнай бяспецы аўтамабільнага парку краіны і стымуляваць грамадзян набываць новыя аўтамабілі.

Экасістэмы, біялагічная разнастайнасць і рэкрэацыя

323. Вялікай памылкай была неабдуманая маштабная меліярацыя за савецкім часам. У выніку яе ажыццяўлення многія асушаныя землі не сталі прыдатнымі для сельскай гаспадаркі, а такія з’явы як апустыньванне, усыханне лясоў, знікненне малых рэчак, сталі характэрнай асаблівасцю для гэтых земляў. БХД лічыць неабходным па магчымасці аднавіць многія балотныя экасістэмы, дзе гэта найбольш апраўдана і не прывядзе да негатыўных эканамічных наступстваў ад вынятку гэтых земляў з сельскагаспадарчага абароту. Таксама трэба адмовіцца ад планаў па далейшай меліярацыі і торфараспрацовак прыродных балот, якія захаваліся да сённяшняга дня.

324. Нягледзячы на тое, што Беларусь захавала дастаткова вялікую біялагічную разнастайнасць жывёльнага і расліннага свету, неабходна прымаць дадатковыя меры па ахове прыроднай разнастайнасці. Асабліва гэта тычыцца тых відаў, якія занесены ў Чырвоную кнігу і знаходзяцца на мяжы знікнення. Мы выступаем за ўмацаванне міжнароднага супрацоўніцтва ў сферы абароны выміраючых відаў жывёльнага і расліннага свету.

325. Павага да Божага тварэння абавязвае нас да адказных паводзін у адносінах да жывёл. Абарона жывёл з’яўляецца для нас важнай задачай. Мы выступаем за тое, каб утрымліваць жывёл у адпаведнасці з іх выглядам, паважаць і абараняць іх. БХД лічыць, што вопыты над жывёламі павінны быць максімальна скарочаны і заменены альтэрнатыўнымі метадамі.

326. Беларусь мае вялізныя запасы пітной вады, вялікія лясныя масівы, у нас існуюць выдатныя мясціны для адпачынку. БХД будзе вялікую ўвагу надаваць развіццю зон рэкрэацыі і экалагічнага турызму, ствараючы максімальна прывабныя ўмовы для інвестыцыяў у гэтую галіну. Экалагічны турызм павінен стаць істотнай крыніцай папаўнення бюджэту, але разам з тым арганізаваны такім чынам, каб не аказваць негатыўнага эфекту на прыроду. Акрамя зон адпачынку ў сельскай мясцовасці і экалагічнага турызму, неабходна надаць шмат увагі развіццю зялёных зон у гарадах. На сённяшні дзень беларускія гарады маюць вельмі мала зялёных зон, таму неабходна ствараць паркі, скверы і захоўваць ужо існуючыя зоны адпачынку і зялёныя насаджэнні. Трэба адмовіцца ад планаў па забудове такіх паркаў, як, напрыклад, Севастопальскі парк і парк Дружбы народаў у Менску.

327. БХД выступае за:

мінімізацыю уплываў на здароўе людзей катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, спыненне практыкі асваення небяспечных для жыцця тэрыторыяў, неабходнасць даследаванняў уплыву малых доз радыяцыі на чалавека, павышэнне якасці медыцынскага абслугоўвання на забруджаных тэрыторыях;
міжнародную кааперацыю па праблеме пераадолення наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС;
адмову ад рэалізацыі праекту Астравекай АЭС;
шырокае экспертнае і грамадскае абмеркаванне перспектыў развіцця атамнай энэргетыкі ў Беларусі, правядзенне ўсенароднага рэферэндуму па пытанні будаўніцтва атамнай станцыі;
стварэнне экалагічнай паліцыі ў структуры Міністэрства ўнутраных спраў;
партнёрства дзяржавы і грамадзянскай супольнасці у сферы аховы навакольнага асяроддзя;
далучэнне Беларусі да еўрапейскай экалагічнай палітыкі і ўступленне ў Еўрапейскае агенцтва па навакольнаму асяроддзю;

выкарыстанне рынкавых метадаў у экалагічнай палітыцы, а менавіта гандлёвых дазволаў (квот), экалагічных падаткаў, экалагічных субсідыяў і ільгот, схем адказнасці і кампенсацыі, прынцыпа “падзеленай адказнасці”;
зніжэнне мыт на аўтамабілі мінімум у 2 разы ад цяперашняга ўзроўню і адмену мыт на новыя аўтамабілі і аўтамабілі не старэйшыя за 5 гадоў;
захаванне і абарону існуючых балотных экасістэм і аднаўленне асушаных балот там, дзе гэта магчыма і мэтазгодна;
падтрымку біялагічнай разнастайнасці жывёльнага і расліннага свету;
мінімізацыю вопытаў над жывёламі і па магчымасці замену іх на іншыя метады выпрабаванняў;
узмацненне адказнасці за жорсткае абыходжанне з жывёламі;
стварэнне прыдатных пляцовак ў гарадах для выгула сабак, прыютаў і могілак для хатніх жывёл;
забарону ўтрымання ў гарадскіх кватэрах сабак небяспечных парод;
развіццё экалагічнага турызму і развіццё зон адпачынку;
захаванне ў беларускіх гарадах існуючых зялёных зон, недапушчэнне іх вырубкі пад будоўлі, а таксама павелічэнне колькасці паркаў і сквераў.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Ахова навакольнага асяроддзя appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Моладзевая палітыка і адукацыя

Zmicierok

6.1. Моладзевая палітыка і адукацыя

Фундаментальныя і сістэмныя праблемы

фармалізме навучальнага працэсу;
закасцянеласці падыходаў да навучання;
слабай тэхналагічнай базе навучальнага працэсу;
поўнай ізаляванасці беларускай адукацыі ад еўрапейскіх адукацыйных працэсаў;
адсутнасці студэнцкай мабільнасці, аўтаноміі ўніверсітэтаў і поўнай залежнасці вышэйшых навучальных устаноў ад дзяржавы;
палітычнымі рэпрэсіямі супраць іншадумства;
табуяванні асобных тэм па гуманітарных і сацыяльных навуках і навязванні псеўданавуковай і антынацыянальнай “ідэалогіі беларускай дзяржавы”.

Шляхі развіцця моладзевай палітыкі ў Беларусі

Развіццё і падтрымка сям’і як асноўнай ячэйкі грамадства.
Развіццё і падтрымка эканамічнай, палітычнай і сацыяльнай актыўнасці ў моладзевым асяроддзі.

Актыўны ўдзел моладзі ў жыцці грамадства

Рэформа сістэмы адукацыі

Як унутры, так і за межамі навучальнай установы або навукова-даследчай арганізацыі дапускаецца поўная свабода ставіць любыя пытанні і імкнуцца да ісціны, у тым ліку з нагоды супярэчлівых і непапулярных поглядаў, незалежна ад таго, кранае ці не каго-небудзь той ці іншы пункт гледжання.
Навучальныя ўстановы і навукова-даследчыя арганізацыі не маюць права абмяжоўваць акадэмічныя свабоды для сваіх штатных супрацоўнікаў, а таксама выкарыстоўваць іх публічныя заявы ў якасці падставы для дысцыплінарных мер або звальнення.

363. БХД выступае за:

распрацоўку тэорыі дэмаграфічнага патэнцыялу для Беларусі;
сацыяльную падтрымку моладзі пераважна ў кантэксце сямейнай палітыкі, то бок спачатку як удзельнікаў сям’і сваіх бацькоў, а пасля як стваральнікаў сваёй уласнай сям’і;
увядзенне ільгот на праезд у грамадскім гарадскім і міжгароднім транспарце: для школьнікаў бясплатны праезд, для навучэнцаў і студэнтаў – 50 % ад кошту праезду;
арыентацыю сярэдняй адукацыі на выхаванне годных грамадзян з патрыятычным светапоглядам і стваральнымі памкненнямі;
павелічэнне заняткаў па беларускай мове, літаратуры і гісторыі Беларусі;
увядзенне ў сярэдніх школах прадмета па асновах хрысціянскай культуры і этыкі;
існаванне хатняй адукацыі пры належным кантролі з боку дзяржавы;
увядзенне профільнага навучання ў старэйшых класах сярэдніх школ, развіццё гімназіяў і ліцэяў;
павелічэнне беларускамоўных школ і беларускамоўных класаў;
далучэнне Беларусі да Балонскага працэсу;
акадэмічную свабоду, аўтаномію вышэйшых навучальных устаноў і студэнцкае самакіраванне;
арыентацыю беларускай адукацыі на сучасныя падыходы і методыкі навучання, выкарыстанне ў навучальным працэсе інтэрнэту і інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогіяў, забеспячэнне навучальных устаноў неабходным тэхнічным абсталяваннем;
існаванне розных форм уласнасці (дзяржаўных, прыватных) адукацыйных устаноў усіх узроўняў;
захаванне магчымасці бясплатнай вышэйшай адукацыі;
адмену абавязковага размеркавання маладых спецыялістаў;
увядзенне сістэмы спецыяльных грантаў і стыпендыяў, якія могуць цалкам пакрыць патрэбы ў пражыванні і харчаванні для таленавітых і паспяховых студэнтаў;
стварэнне на базе Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэту цалкам беларускамоўнай навучальнай установы – Беларускага Нацыянальнага ўніверсітэту;
вяртанне надбавак да заработнай платы выкладчыкаў у выпадку чытання курса на беларускай мове;
паступовае павышэнне заробкаў выкладчыкаў школ, сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных устаноў да ўзроўню сярэднееўрапейскіх заробкаў.

The post Моладзевая палітыка і адукацыя appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

СУДОВА-ПРАВАВАЯ СІСТЭМА

Zmicierok

1. Судовая сістэма
1.1. Суды агульнай юрысдыкцыі
1.2. Канстытуцыйны суд
1.3. Гаспадарчы суд
1.4. Спецыялізаваныя суды
2. Праваахоўныя органы, дзяржаўны кантроль і юрыдычная дапамога.
3. Аб’яднанні юрыстаў

Хрысціянскія дэмакраты лічаць неабходным стварэнне ў Беларусі судова-прававой сістэмы, якая ў стане забяспечыць функцыянаванне прававой дзяржавы. Гэта прадугледжвае замацаванне самастойнасці і незалежнасці судовай улады як асноўнага гаранта правоў і свабод грамадзян. У беларускім заканадаўстве ў адпаведнасці з каштоўнасцямі хрысціянскай дэмакратыі павінны быць зацверджаны дэмакратычныя прынцыпы дзейнасці, арганізацыі і самаарганізацыі праваахоўных органаў, якія адпавядаюць агульнапрызнаным нормам міжнароднага права.

Судова-прававая рэформа павінна прадугледжваць комплекс мераў па заканадаўчаму забеспячэнню і арганізацыйнаму пераўтварэнню дзейнасці ўсёй сістэмы юстыцыі Беларусі, якую неабходна разумець як сукупнасць усіх праваахоўных органаў ад міліцыі да ўстаноў натарыята і судоў.

1. Судовая сістэма

БХД лічыць неабходным зрабіць суд галоўным органам у сістэме праваахоўных органаў. Гэта патрабуе змены статуса суда, пераўтварэння яго ў самастойны і незалежны орган улады з удакладненнем яго прызначэння як арбітра ў спрэчках бакоў і як абаронцу правоў грамадзяніна. Суд павінен знаходзіцца па-за межамі ўплыву прыватных інтарэсаў і быць па-за палітычнай барацьбой.

Судовая рэформа павінна карэнным чынам змяніць прававы статус суддзяў, замацаваць іх незалежнасць, забяспечыць незмяняльнасць і недатыкальнасць, прыстойнае матэрыяльна-бытавое і сацыяльнае становішча. Гарантыі судзейскай незалежнасці ад выканаўчай улады, мясцовых, палітычных і іншых уплаваў забяспечваецца праз новы парадак фармавання судзейскага корпуса.

1.1. Суды агульнай юрысдыкцыі

БХД лічыць неабходным стварыць чатырохузроўневую сістэму агульных судоў. Гэта забяспечыць неабходную дэцэнтралізацыю і незалежнасць судовай сістэмы ад выканаўчых органаў, тэрытарыяльных самакіраванняў, прыватных і іншых уплываў.

Першым звяном сістэмы агульных судоў павінен стаць міравы суддзя, у кампетэнцыі якога знаходзіцца разгляд малазначных грамадзянскіх спраў, асобных катэгорый крымінальных спраў і спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях. Міравы суддзя абіраецца насельніцтвам адпаведнай муніцыпальнай адзінкі на бестэрміновай аснове.

Асноўным звяном судовай сістэмы з’яўляецца акружны суд, у кампетэнцыі якога разгляд крымінальных і грамадзянскіх спраў. Акружны суд дзейнічае на міжмуніцыпальным узроўні. Суддзі акружнога суда прызначаюць Прэзідэнтам па прапанове Міністра юстыцыі і з улікам меркавання судзейскай супольнасці (карпарацыі) на бестэрміновай аснове.
Праверачнай інстанцыяй і судом першай інстанцыі па асабліва цяжкіх злачынствах з’яўляецца павятовы (Мінскі акружны) суд.

На узроўні акружных і павятовых судоў мэтазгодна ўвядзенне інстытуту прысяжных для разгляду складаных крымінальных спраў.

Ваенныя суды ўваходзяць у сістэму судоў агульнай юрысдыкцыі і дзейнічаюць ва Узброеных Сілах.

Вышэйшай судовай інстанцыяй з’яўляецца Вярхоўны суд, які правярае судовыя пастановы ў парадку нагляду. Суддзі Вярхоўнага Суда абіраюцца на бестэрміновай аснове Сенатам па прапанове Прэзідэнта.

Пры вылучэнні судзяў на кіруючыя пасады або ў суды болей высокай інстанцыі неабходна ўлічваць рэкамендацыі судзейскай супольнасці.

1.2. Канстытуцыйны суд

Канстытуцыйны суд ажыццяўляе нагляд за адпаведнасцю законаў і іншых нарматыўных актаў Канстытуцыі і міжнародна-прававым абавязальніцтвам Рэспублікі Беларусь. Прыняццё Канстытуцыйным судом заключэння аб неадпаведнасці закона, міжнароднай дамовы або іншага абавязальніцтва, указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Канстытуцыі або міжнародна-прававым пактам, якія ратыфікаваны Рэспублікай Беларусь, прыпыняе іх дзеянне, а праз два месяцы ў выпадку іх неперагляду Парламентам або Прэзідэнтам спыняе іх дзеянне на тэрыторыі краіны.
Суддзі Канстытуцыйнага Суда прызначаюцца на пасаду Сенатам па прапанове Прэзідэнта тэрмінам на 12 год для забеспячэння незалежнасці іх працы ад палітычных зменаў у краіне. Старшыня Канстытуцыйнага Суду абіраецца таемным галасаваннем Суддзяў Канстытуцыйнага Суда.
Правам звароту ў Канстытуцыйны Суд надзяляюцца суб’екты, якія валодаюць правам заканадаўчай ініцыятывы, суды і грамадзяне Рэспублікі Беларусь.

Месцам пастаяннага знаходжання Канстытуцыйнага Суду з’яўляецца горад Навагрудак.

1.3. Гаспадарчы суд

Гаспадарчыя суды вырашаюць усе спрэчкі ў галіне эканамічных адносін паміж усімі ўдзельнікамі гаспадарчай дзейнасці ў незалежнасці ад форм уласнасці. У аснове юрысдыкцыі гэтых судоў знаходзіцца прынцып абароны правоў і законных інтарэсаў усіх суб’ектаў гаспадарання.

Вышэйшы Гаспадарчы суд з’яўляецца вышэйшым органам судовай улады ў сферы эканамічных адносінаў. Ён ажыццяўляе кіраўніцтва і арганізуе працу ўсёй сістэмы гаспадарчых судоў.

Хрысціянскія дэмакраты выступаюць за ўмацаванне самастойнасці і незалежнасці Вышэйшага Гаспадарчага Суда і ніжэйстаячых гаспадарчых судоў ад органаў дзяржаўнага кіравання і іншых удзельнікаў эканамічных адносінаў, што грунтуецца на павелічэнні ролі судовай улады ў краіне.

1.4. Спецыялізаваныя суды

Хрысціянскія дэмакраты лічаць неабходным стварыць у краіне адміністрацыйныя і ювенальныя суды, а ў перспектыве і іншыя спецыялізаваныя суды – сямейныя, падаткавыя, ліцэнзійна-патэнтавыя і інш.

Сістэма адміністрацыйных судоў складаецца з Вышэйшага Адміністрацыйнага Суда і акружных адміністрацыйных судоў, якія дзейнічаюць на міжпавятовым узроўні. Адміністрацыйныя суды разглядаюць скаргі грамадзян на рашэнні, дзеянне (бяздзеянне) органаў кіравання і самакіравання, адміністрацыі і чыноўнікаў.

Стварэнне судоў для непаўнагадовых запатрабавана з-за неабходнасці асабліваў увагі да асобы непаўнагадовага, высвятлення чыннікаў, якія сталі падставаў для здяйснення правапарушэння, а таксама вызначэння асаблівых мер пакарання.

1.5. Судовае самакіраванне

Для забеспячэння незалежнасці і самастойнасці судовай улады хрысціянскія дэмакраты лічаць неабходным умацаванне судовага самакіравання і яго максімальнай незалежнасці ад адміністрацыі. Гэта магчыма праз стварэнне судзейскай карпарацыі. Судзейская карпарацыя павінна валодаць шэрагам кампетэнцый: прымаць удзел у прызначэнні кваліфікацыйных класаў суддзям, абараняць інтарэсы суддзяў, пазбаўляць судовых паўнамоцтваў і даваць заключэнні аб вызваленні суддзі з пасады, прадастаўляць кандыдатуры на пасады старшынь судоў і іх намеснікаў, а таксама прадастаўляць суддзяў да прызначэнні ганаровых званняў і ўзнагарод. Кандыдаты ў кваліфікацыйныя калегіі павінны падбірацца за кошт чальцоў, якія не звязаны паміж сабой адносінамі падпарадкавання.

Хрысціянскія дэмакраты выступаюць за:
– дэцентралізацыю судовай сістэмы за кошт функцыянальнага падзелу форм судовай улады;
– максімальнае набліжэнне суда да грамадзяніна, экстэрытарыяльнага характару асноўнага звяна судовай сістэмы;
– сумяшчэння адзінаасабовага і калегіяльнага разгляду спраў;
– удзел народа ў здзяйсненні правасуддзя ў якасці прысяжных;
– стварэння спецыялізаваных адміністрацыйных і ювенальных судоў;
– абранне насельніцтвам міравога суддзі як ніжэйшага звяна сістэмы судоў агульнай юрысдыкцыі;
– вызвалення судоў ад неўласцівых ім функцый;
– памяншэнне памеру дзяржаўнай пошліны да ўзроўню, калі яна не з’яўляецца перашкодай для звароту ў суды;
– забеспячэнне роўных умоў для развіцця ўсіх форм уласнасці і гарантыі іх роўнай прававой абароны.

2. Праваахоўныя органы і юрыдычная дапамога

Праваахоўныя органы Рэспублікі Беларусь павінны пазбавіцца неўласцівых ім функцыяў, у тым ліку палітычнага вышуку. Паўнамоцтвы праваахоўных органаў абмяжоўваюцца Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь і іншымі нарматыўна-прававымі актамі.

БХД лічыць неабходным пераглядзець і дакладна акрэсліць ролю Міністэрства юстыцыі ў судова-прававой сістэме. Міністар юстыцыі прызначаецца Сенатам па прапанове Прэзідэнта.

Пракуратура з’яўляецца органам, які забяспечвае ад імя дзяржавы нагляд за дакладным i аднолькавым выкананнем законаў на тэрыторыі рэспублікі. Функцыі і аб’ём паўнамоцтваў пракуратуры павінны адпавядаць прыродзе пракурорскага нагляду. Праз пракурорскі нагляд рэалізуюцца прынцыпы стрымак і проціваг у сістэме юстыцыі. Варта вызваліць пракуратуру ад неўласцівых ёй функцый у вобласці нагляду за судом.

Вышэйшым органам фінансава-эканамічнага кантроля Рэспублікі Беларусь з’яўляецца Кантрольная палата Рэспублікі Беларусь. Кантрольная палата ўтвараецца Соймам Рэспублікі Беларусь, дзейнічае пад яго кіраўніцтвам і падсправаздачная яму. Сойм абірае старшыню і двух намеснікаў старшыні Кантрольнай палаты тэрмінам на чатыры гады.

Следчы камітэт павінен стаць адзіным органам папярэдняга следства ў краіне. Хрысціянскія дэмакраты выступаюць за ўмацаванне незалежнасці і самастойнасці Следчага камітэта, які павінен быць выведзены з – пад юрысдыкцыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і падпарадкоўвацца Міністэрству юстыцыі. Старшыня Следчага камітэта прызначаецца і вызваляецца ад пасады Сенатам па прапанове Прэзідэнта.

Міністэрства ўнутраных спраў павінна забяспечыць надзейную ахову правоў і свабод грамадзян, дзяржаўных і грамадскіх інтарэсаў ад злачынных замахаў, своечасовае выяўленне злачынстваў і прыцягненне вінаватых да адказнасці, ахову грамадскага парадку. Для эфектыўнай барацьбы са злачыннасцю Міністэрства ўнутраных спраў неабходна вызваліць ад неўласцівых яму функцый: экспертна-крыміналістычных даследаванняў (за выключэннем тэхнічных падраздзяленняў, якія забяспечваюць аператыўна-вышуковую дзейнасць); выпраўлення і перавыхавання асуджаных; нагляду за асобамі, якія асуджаны да пакарання без пазбаўлення волі; пашпартызацыі насельніцтва; рэгістрацыі ўезду і выезду грамадзян.

Цэнтральным органам крымінальна-выканаўчай сістэмы бачыцца Пенітэнцыярная служба Беларусі. Дзейнасць Пенітэнцыярнай службы Беларусі павінна накіроўвацца і каардынавацца Міністэрствам юстыцыі. Мы выступаем за павелічэнне выкарыстання альтэрнатыўных мераў пакарання замест зняволення ў турмах і калоніях. Незалежныя назіральнікі павінны мець магчымасць кантроля за ўтрыманнем асуджаных ва ўстановах зачыненага тыпу. Неабходным з’яўляецца працяглая праграма адукацыі і павышэння кваліфікацыі супрацоўнікаў турмаў і калоній.

Органы дзяржаўнай бяспекі павінны быць пазбаўлены ад выканання функцый палітычнай паліцыі. На базе Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь варта ўтварыць Службу нацыянальнай варты Беларусі, надзяліўшы яе функцыямі знешняй выведкі і контрвыведкі. Гэта служба не павінна займацца палітычным вышукам і барацьбой з арганізаванай злачыннасцю. Галоўнай задачай Службы нацыянальнай варты Беларусі павінен быць збор, абагульненне і праверка дакладнасці інфармацыі, якая ляжыць у аснове прыняцця рашэнняў на макрапалітычным узроўні, што прадугледжвае стварэнне магутнага аналітычнага цэнтра.

У прававой дзяржаве адвакатура бачыцца хрысціянскімі дэмакратамі як незалежная, прафесійная, самакіраваная і грамадская арганізацыя. Разам з калегіямі адвакатаў прафесійнай праваабарончай дзейнасцю могуць займацца іншыя аб’яднанні і асобы.

3. Аб’яднанні юрыстаў

Карпаратыўнасць юрыстаў варта разглядаць як важкі фактар у рэалізацыі прынцыпаў прававой дзяржавы і правядзенні судова-прававой рэформы.

Грамадскія аб’яднанні юрыстаў, якія маюць функцыі органаў самакіравання, павінны ўдзельнічаць у вырашэнні пытанняў дысцыплінарнай вытворчасці ў дачыненні да юрыстаў, выдачы ліцэнзій на занятак прафесійнай юрыдычнай дзейнасцю, прысваення квалiфiкацыйных класаў, чыноў, званняў, прадстаўлення да ўзнагарод і ў іншых выпадках, калі неабходная адзнака маральных якасцяў юрыстаў.

Асновай самакіраванняў юрыстаў з’яўляецца захаванне дэмакратычных працэдур абрання, дзейнасці і справаздачнасці кіруючых і рабочых органаў, іх скіраванасць на падтрымку высокага прэстыжу і сацыяльнага статусу юрыдычных прафесій.

Хрысціянскія дэмакраты выступаюць за:
– вызваленне праваахоўных органаў ад неўласцівых ім функцый і канцэнтрацыі на выкананні іх непасрэдных задач;
– развіццё прыватнай адвакацкай дзейнасці і прыватнага натарыята;
– забеспячэнне незалежнасці Следчага камітэта ад Прэзідэнта і яго падпарадкаванне Міністэрству юстыцыі;
– дэкрыміналізацыю шэрагу злачынстваў, якія тычацца ў першую чаргу эканамічных правапарушэнняў;
– перадачу органам Мінюста ўсіх паўнамоцтваў па арганізацыі выканання судовых рашэнняў, у тым ліку стварэнне судовай паліцыі (прыставаў) пры Мінюсце, якая займалася б прымусовым выкананнем судовых рашэнняў і іншых выканаўчых дакументаў, наглядам за асобамі, якія асуджаны да пакарання без пазбаўлення волі, аховай судоў, судовых работнікаў і ўдзельнікаў працэсу падчас яго правядзення;
– перадачу Мінюсту кіраўніцтва выканаўча-працоўнымі ўстановамі (акрамя іх аховы), падрыхтоўку кадраў для гэтых устаноў, распрацоўку і рэалізацыю мер па рэсацыялізацыі асуджаных;
– аб’яднанне пад кіраўніцтвам Мінюста экспертна-крыміналістычных падраздзяленняў, якія знаходзяцца ў падпарадкаванні розных праваахоўных ведамстваў;
– перадачу ў юрысдыкцыю Мінюста службаў пашпартызацыі, віз і рэгістрацыі, выдачу ліцэнзій на права заняцця прафесійнай юрыдычнай дзейнасцю;
– рэформу пенітэнцыярных устаноў і забеспячэнне нармальных умоў адбывання пакарання асуджанымі, якія дазволяць забяспечыць іх годнасць.

The post СУДОВА-ПРАВАВАЯ СІСТЭМА appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Сістэма мясцовага і рэгіянальнага самакіравання і кіравання

Сістэма мясцовага і рэгіянальнага самакіравання і кіравання

1.1. Рэформа адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу (АТП)

1.2. Рэгіянальнае і мясцовае самакіраванне і кіраванне

1.2.1. Арганізацыя мясцовага самакіравання

1.2.2. Арганізацыя павятовых органаў улады

1.2.3. Аб’яднаная адміністрацыя муніцыпалітэтатаў і паветаў

1.3. Фінансавая-эканамічная аснова самакіравання.

БХД лічыць неабходным давяраць мясцовым супольнасцям і рэгіёнам як мага болей кіраўнічых задач. Умяшальніцтва ўраду ў справы муніцыпалітэтаў і рэгіёнаў патрабуецца толькі там, дзе без яго нельга абысціся. Паміж мясцовымі і рэгіянальнымі ўзроўнямі самакіравання і кіравання павінны быць забяспечаны сапраўдны падзел ўлады, паўнамоцтваў і рэсурсаў для выканання лакальных і рэгіянальных задач. БХД лічыць неабходным паэтапнае рэфармаванне існуючай сістэмы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу з мэтай паляпшэння эканамічнай асновы мясцовых самакіраванняў і рэгіёнаў для самастойнага вырашэння задачаў мясцовага і рэгіянальнага значэння.

1.1 Рэформа адміністрацыйна тэрытарыяльнага падзелу (АТП) Беларусі

Мэтай рэформы АТП з’яўляецца стымуляванне развіцця рэгіёнаў і мясцовых супольнасцяў за кошт стварэння ўмоў для переразмеркавання да іх рэсурсаў ад сталічнага горада Мінск і абласных цэнтраў, спрашчэння працэдур выканання мясцовымі ўладамі сваіх задач, павелічэння іх самакіравання і падсправаздачнасці мясцовым супольнасцям, а таксама забеспячэння мэтаў устойлівага і сбалансаванага развіцця Рэспублікі Беларусь агулам.

З улікам такіх асаблівасцей Рэспублікі Беларусь, як памер тэрыторыі, колькасць насельніцтва і існуючыя фінансавыя магчымасці мясцовых самакіраванняў, найбольш рацыянальнай формай тэрытарыяльнай арганізацыі дзяржавы з’яўляецца двухузроўневая сістэма адміністрацыйнага ўладкавання.

БХД лічыць неабходным стварыць з улікам меркавання мясцовых супольнасцяў ад 350 да 390 адміністрацыйных адзінак ніжняга муніцыпальнага узроўню і 21 адміністрацыйную адзінку на болей высокім рэгіянальным ўзроўні.

З мэтаю забеспячэння ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця адміністрацыйных адзінак прадугледзець фармаванне гарадскіх муніцыпалітэтаў і валасцей (адзінкі самакіравання ў сельскай мясцовасці) у межах тэрыторый з колькасцю насельніцтва не менш за 10 тыс. чалавек. Гэтая ўмова забяспечыць моцную фінансавую базу для развіцця мясцовых самакіраванняў і значную частку прыбыткаў бюджэта самакіраванняў за кошт падаходнага падатку.

БХД лічыць мэтазгодным фармаванне 20 паветаў згодна з наступнымі крытэрамі: час транспартнай даступнасці да адміністрацыйнага цэнтра ў межах 1,5-2 гадзін, радыюс зоны прыцягнення 80–100 км, плошча 7–15 тысяч кв. км, колькасць насельніцтва ў межах 200–600 тысяч чалавек. Сталічны горад Мінск выдзеліць у асобную адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку, які па статусу сумяшчае паветовы і муніцыпальны ўзровень. Адміністрацыйнымі цэнтрамі паветаў стануць: Бабруйск, Баранавічы, Барысаў, Брэст, Віцебск, Ворша, Гомель, Глыбокае, Гродна, Кобрын, Крычаў, Ліда, Магілёў, Мазыр, Смаргонь, Пінск, Полацк, Рэчыца, Слонім, Слуцк.

БХД лічыць неабходным забяспечыць муніцыпальныя Рады правам дзяліць гарады з насельніцтвам болей за 300 тыс. чалавек на болей дробныя ўтварэнні. Гэтыя тэрыторыі не маюць статуса адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, якімі валодаюць муніцыпалітэты. Іх кіраванне павінна забяспечвацца прадстаўніком муніцыпальнай Рады, які прызначаецца мэрам (прэзідэнтам) горада.

У выніку рэалізацыі рэформы АТП хрысціянскія дэмакраты бачаць:

– павелічэнне статусу і прывабнасці новых рэгіянальных і муніцыпальных цэнтраў;

– забеспячэнне збалансаваннасці эканамічнага развіцця гарадоў рознага ўзроўню, а не толькі сталічнага горада Мінск і абласных цэнтраў за кошт іншых рэгіёнаў;

– вырашэнне праблемы перагружанасці сталіцы горада Мінск насельніцтвам;

– дэмаграфічнае адраджэнне рэгіёнаў, сярэдніх і невялікіх гарадоў, сельскіх населеных пунктаў;

– паляпшэнне эфектыўнасці кіравання рэгіёнамі за кошт змяншэння плошчы рэгіёнаў;

– забеспячэнне гнуткасці і эфектыўнасці пры рашэнні мясцовых задач за кошт набліжэння мясцовых і рэгіянальных уладаў да грамадзян;

– улік існуючага прамысловага, транспартнага, рынкавага, экалагічнага патэнцыялу і гістарычнай асновы ў новай сістэме АТП;

– паэтапны пераход да новай сістэмы АТП з улікам існуючага АТП другога ўзроўню – падзелу краіны на раёны;

– паступовае переразмеркаванне функцый раёнаў на ўзровень муніцыпалітэтаў/валасцей і паветаў;

– дэбюракратызацыю і змяншэнне колькасці чыноўнікаў за кошт скарачэння колькасці звенняў АТП: замест існуючых трох звенняў «вобласць-раён-сельсавет» будзе створана два звяна «павет-муніцыпалітэт»;

– цесную сувязь рэформы АТП краіны з падаткавай рэформай і развіццём мясцовага і рэгіянальнага самакіравання.

1.2 Рэгіянальнае і мясцовае самакіраванне і кіраванне

БХД падтрымлівае выразнае размеркаванне сфер кампетэнцыі паміж павятовым і муніцыпальным/валасным узроўнем, самастойнасць крыніцаў фінансавання і сродкаў для выканання іх задач. Паміж узроўнямі кіравання не павінна быць сумяшчэння кампетэнцый і адпаведна заканадаўчых падстаў для ўмяшання вышэйшага павятовага ўзроўню ў справы ніжэйшага муніцыпальнага ўзроўню. Дзяржаўная адміністрацыя на месцах павінна займаецца ў асноўным наглядам і кантролем за дзейнасцю мясцовых і рэгіянальных органаў улады.

Арганізацыя мясцовага і рэгіянальнага самакіравання і кіравання прадугледжвае падпарадкаванне мясцовых выканаўчых органаў мясцовым прадстаўнічым органам. Хрысціяскія дэмакраты падтрымліваюць рэальнае пашырэнне паўнамоцтваў мясцовых і рэгіянальных органаў самакіравання і кіравання з адначасовым кантролем з боку вярхоўнай улады за законнасцю іх дзейнасці.

Муніцыпалітэты і паветы з’яўляюцца найбольш набліжанымі да грамадзян і бізнэсоўцаў у прадастаўленні паслугаў, што патрабуе адпаведнага пашырэння фінансавай базы мясцовых і рэніянальных органаў улады для забеспячэння іх кампетэнцый і абавязкаў.

1.2.1 Арганізацыя мясцовага самакіравання

БХД, кіруючыся прынцыпамі і духам Еўрапейскай хартыі мясцовага самакіравання і прынцыпам субсідыярнасці, лічыць неабходным забеспячэнне самастойнасці мясцовага самакіравання ў межах сваіх паўнамоцтваў ад дзяржаўнага кіравання. Органы мясцовага самакіравання павінны разглядацца як асобныя органы мясцовай улады, якія не ўваходзяць у сістэму дзяржаўных органаў улады.

Муніцыпальная/валасная Рада з’яўляецца прадстаўнічым органам гарадскога муніцыпалітэта або воласці, якую абралі на падставе прамога галасавання па мажарытарнай сістэме простай большасці тэрмінам на чатыры гады. Муніцыпальная/валасная Рада з’яўляецца кантрольным і распарадчым органам мясцовай улады. Колькасць чальцоў муніцыпальнай/валасной Рады вызначаецца ў залежнасці ад колькасці жыхароў самакіравання, якія валодаюць выбарчым правам і павінна складаць не меней за:

21 – у самакіраванні з колькасцю жыхароў да 20000;

31 – у самакіраванні з колькасцю жыхароў ад 20000 да 35000;

41 – у самакіраванні з колькасцю жыхароў ад 35000 да 75000;

51 – у самакіраванні з колькасцю жыхароў ад 75000 да 125000;

71 – у самакіраванні з колькасцю жыхароў болей за 125000.

Муніцыпальная/валасная Рада надзеленая заканадаўчай ініцыятывай, кантралюе дзейнасць адміністрацыі кіраўніка мясцовага выканаўчага органа, ўводзіць мясцовыя падаткі і зборы, зацвярджае бюджэт і выконвае іншыя задачы мясцовага значэння. Рашэнні муніцыпальнай Рады па пытаннях, якія знаходзяцца ў яе выключнай кампетэнцыі, не падлягаюць адмысловаму кантролю з боку дзяржавы. Аднак гэтыя рашэнні могуць быць разгледжаны адміністрацыйным судом у парадку абскарджання іх жыхарамі муніцыпалітэта/воласці.

Выканаўчым органам у муніцыпалітэце/воласці з’яўляецца праўленне, у склад якога ўваходзіць стараста ў воласці або мэр/прэзідэнт у горадзе, якія абіраюцца на прамых выбарах жыхарамі мясцовага самакіравання і выконваюць ролю старшыні праўлення. Іх намеснікі і астатнія чальцы праўлення абіраюцца муніцыпальнай/валасной Радай або з ліку дэпутатаў або шляхам прызначэння чыноўнікаў і дзейнічаюць у межах паўнамоцтваў, якія прадастаўлены Радай паводле Статуту муніцыпалітэта/воласці. Праўленне выконвае пастановы муніцыпальнай/валасной Рады і прадпісаныя заканадаўствам задачы муніцыпалітэта/воласці. Пры выкананні асабістых задач самакіравання праўленне падпарадкоўваецца выключна муніцыпальнай/валасной Радзе.

Кампетэнцыя ўладаў муніцыпалітэтаў і валасцей павінна ў асноўным канцэнтравацца на выкананні задачаў мясцовага характару як: дашкольная, пачатковая, сярэдняя і пазашкольная адукацыя; сярэдняя школа для грамадзян, якім неабходна сацыяльная абарона; тэхнічная і сярэдняя спецыяльная адукацыя; абслугоўванне маламаёмасных і састарэлых жыхароў; жыллёвае будаўніцтва; гандлёвае і бытавое абслугоўванне ў сельскай мясцовасці; водазабеспячэнне і каналізацыя; збор і вываз бытавых адходаў; асвятленне вуліц; грамадскі транспарт; добраўпарадкаванне вуліц гарадоў і эксплуатацыя дарог мясцовага значэння; электра-, газазабеспячэнне і ацяпленне; грамадская бяспека; пажарная служба; мясцовая гаспадарка і эканамічнае развіццё; паслугі і аб’екты ў сферы культуры, спорта, турызма і вольнага часу.

1.2.2 Арганізацыя павятовага ўзроўню ўлады

БХД лічыць неабходным перадаць з рэспубліканскага ўзроўню на павятовы істотныя ўладныя паўнамоцтвы, якія могуць быць эффектыўна выкананы рэгіянальнымі ўладамі.

Прадстаўнічым органам самакіравання на ўзроўні павета з’яўляецца павятовая Асамблея, якая валодае кантрольнымі і распарадчымі функцыямі. Павятовая Асамблея абіраецца жыхарамі павета на прамых выбарах па мажарытарнай сістэме простай большасці тэрмінам на чатыры гады. З ліку дэпутатаў абіраецца старшыня Асамблеі.

Колькасць чальцоў павятовай Асамблеі вызначаецца ў залежнасці ад колькасці жыхароў павета, якія валодаюць выбарчым правам і павінна складаць не меней за:

41 – у павеце з колькасцю жыхароў да 250000;

51 – у павеце з колькасцю жыхароў ад 250000 да 400000;

71 – у павеце з колькасцю жыхароў болей за 400000;

Павятовая Асамблея надзеленая заканадаўчай ініцыятывай, кантралюе дзейнасць адміністрацыі кіраўніка выканаўчай улады павета, ўводзіць рэгіянальныя падаткі і зборы і выконвае іншыя функцыі, аднесеныя ў кампетэнцыю рэгіянальнага ўзроўня. Рашэнні павятовай Асамблеі па пытаннях, якія знаходзяцца ў яе выключнай кампетэнцыі, не падлягаюць адмысловаму кантролю з боку дзяржавы. Аднак гэтыя рашэнні могуць быць разгледжаны адміністрацыйным судом у парадку абскарджання іх жыхарамі павета.

Выканаўчая ўлада ў павеце належыць павятоваму Старасце, які абіраецца непасрэдна насельніцтвам павета тэрмінам на 4 гады. Павятовы стараста ажыццяўляе непасрэднае кіраўніцтва паветам, ён падсправаздачны павятовай Асамблеі пры выкананні асабістых задач павета, а па службовай дзейнасці адпаведным структурам урада.

Павятовыя ўлады павінны забяспечыць выкананне на сваіх тэрыторыях такіх задач як забеспячэнне: сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыі; аховы навакольнага асяроддзя; аховы здароўя; рэгіянальнага эканамічнага развіцця; паслугаў у сферы культуры, спорта, турызма і вольнага часу; грамадзянскай абароны; будаўніцтва і эксплуатацыя дарог рэгіянальнага значэння.

1.2.3 Аб’яднаная адміністрацыя мясцовых самакіраванняў і паветаў

На муніцыпальным/валасным, як і на павятовым, узроўнях хрысціянскія дэмакраты бачаць неабходным стварэнне адміністрацыі, якая складаецца з кіраўнікоў службаў, інспекцый і органаў правапарадку і персаналу гэтых службаў, якія разам складаюць аб’яднаную адміністрацыю муніцыпалітэтаў/валасцей або паветаў. Праз асобных кіраўнікоў муніцыпальных/валасных або павятовых службаў (кіраўнік міліцыі, кіраўнік пажарнай службы, санітарны інспектар, ветэрынарны інспектар, інспектар па будаўніцтве, інспектар па экалогіі) ажыццяўляецца ўрадавае кіраванне.

Агульныя задачы ўсіх службаў рэгулююць на павятовым узроўні – павятовы стараста, на узроўні мясцовага самакіравання – мэр/прэзідэнт або валасны стараста. Кіраўнікі адмысловых службаў падпарадкоўваюцца на ўзроўні павета – павятоваму старасце, на ўзроўні мясцовага самакіравання – мэру/прэзідэнту або валасному старасце, а па службовай дзейнасці адпаведным структурам павятовай і ўрадавай адміністрацыі. Размеркаванне функцый гэтых службаў паміж павятовым і муніцыпальным узроўнем залежыць ад памеру і колькасці жыхароў муніцыпальнай адзінкі.

Кіраўнікі спецыяльных службаў на ўзроўні мясцовых самакіраванняў прызначаюцца валасным старастам або мэрам/прэзідэнтам па ўзгадненню з павятовай або ўрадавай службай ці прызначаюцца вышэйстаячымі органамі па ўзгадненню з валасным старастам або мэрам/прэзідэнтам. Кіраўнікі спецыяльных службаў на ўзроўні паветаў прызначаюцца павятовым старастам па ўзгадненню з урадавай службай ці прызначаюцца вышэйстаячымі органамі па ўзгадненню з павятовым старастам.

Фінансаванне павятовых і муніцыпальных службаў грунтуецца на датацыях з боку дзяржавы, у іншых мэтах гэтыя сродкі не могуць быць выкарыстаны.

Хрысціянскія дэмакраты выступаюць за:

– пашырэнне кампетэнцыі рэгіянальных і мясцовых органаў улады ў адпаведнасці з прынцыпам субсідыярнасці, што дазволіць ім выконваць больш эфектыўна лакальныя задачы;

– падпарадкаванне выканаўчых органаў рэгіянальнага і муніцыпальнага ўзроўню прадстаўнічым органам улады;

– скасаванне іерархічнай падпарадкаванасці органаў самакіравання і кіравання;

– выразнае размеркаванне функцый паміж мясцовымі, рэгіянальнымі і нацыянальнымі органамі ўлады, што зменшыць адміністрацыйныя і фінансавыя выдаткі;

– упарадкаванне заканадаўчай базы дэлегаваных урадам паўнамоцтваў мясцовым і рэгіянальным органам улады;

– удасканаленне сістэмы дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання і кіравання, што палепшыць якасць паслуг, якія яны прадастаўляюць жыхарам сваіх тэрыторый;

– скарачэння выдаткаў на ўтрыманне дзяржаўнага апарата і мясцовых адміністрацый;

– абранне кіраўніцтва выканаўчых органаў на мясцовым і рэгіянальным узроўні насельніцтвам, што павялічвае адказнасць і эфектыўнасць кіравання;

– змяншэнне ўзроўню карупцыі дзякуючы дэцэнтралізацыі, падсправаздачнасці рэгіянальных і муніцыпальных органаў улады мясцоваму насельніцтву, атрымання імі максімальнай колькасці юрыдычных і фінансавых паўнамоцтваў.

– паглыбленне міжнароднага супрацоўніцтва мясцовых і рэгіянальных уладаў у рамках агульнаеўрапейскіх асацыяцый мясцовых уладаў, што дазволіць палепшыць інвестыцыйныя, знешнеэканамічныя магчымасці рэгіёнаў і самакіраванняў;

– інтэнсіфікацыю прымежнага супрацоўніцтва ў рамках еўрарэгіёнаў, што дазволіць павялічыць эканамічны патэнцыял перыферыйных тэрыторый.

1.3. Фінансава-эканамічная аснова самакіравання.

Рэальная ўлада мясцовых і рэгіянальных органаў самакіравання і кіравання залежыць ад іх фінансавай самастойнасці і адказнасці. БХД лічыць неабходным павелічэнне фінансавай дэцэнтралізацыі і самастойнасці мясцовых і рэгіянальных бюджэтаў. Мясцовым і рэгіянальным ўладам павінна быць гарантавана большая ступень падатковай ўлады.

Камунальная гаспадарка, інфраструктура, маёмасць і фінансы выступаюць асновай мясцовай улады. Паветы і муніцыпалітэты/воласці з’яўляюцца інвестарам, вытворцам і спажыўцом шматлікіх відаў тавараў і паслуг. Камунальная гаспадарка і мясцовыя фінансы на лакальным і рэгіянальным узроўнях павінны самастойна забяспечваць мінімальна даступны комплекс публічных сацыяльнанеабходных паслуг прымальнай якасці.

БХД выступае за:

– устойлівыя ў фінансавым плане рэгіёны і самакіраванні, якія прадастаўляюць сваім грамадзянам высокі ўзровень сучасных паслуг;

– павелічэнне асабістых прыбыткаў мясцовых і рэгіянальных бюджэтаў і забеспячэнне іх неабходнымі рэсурсамі, што вядзе да ўзмацнення іх фінанасавай самастойнасці і змяншэння датацыйнасці;

– выдзяленне мясцовых фінансаў з агульнадзяржаўнай сістэмы фінансаў і наданне ім самастойнага характару функцыянавання;

– вывядзенне сістэмы мясцовых фінансаў з сферы дзейнасці «Закона аб бюджэце» і рэгуляванне сістэмы муніцыпальных фінансаў шляхам «Бюджэтнага кодэкса», Закона аб мясцовых фінансах і мясцовых бюджэтах, Законе аб муніцыпальным крэдыце;

– замацаванне за мясцовымі і рэгіянальнымі органамі ўлады на пастаяннай аснове падаткавых і непадаткавых крыніц фармавання мясцовых бюджэтаў;

– перадачу паўнамоцтваў па рэгуляванню прадастаўлення грамадскіх паслуг на ўзровень бюджэтнай сістэмы, якая ажыццяўляе іх фінансаванне;

– прывядзенне ў адпаведнасць колькасці персанала з аб’ёмам і колькасцю спажыўцоў грамадскіх паслуг, якія прадастаўляюцца мясцовымі і рэгіянальнымі службамі;

– прыцягненне арганізацый розных арганізацыйна – прававых формаў да прадастаўлення паслуг, якія аплачваюцца за кошт бюджэтных сродкаў;

– пераход да метадаў фармавання бюджэта, які арыентуюцца на вынік;

– павелічэнне долі ў прыбытковай частцы мясцовых бюджэтаў падаткаў, плацяжоў і збораў, звязаных з нерухомасцю, уласнасцю і зямлёй, што дазволіць паменшыць залежнасць ад падаходнага падатку, асабліва ў муніцыпалітэтах/валасцях – спадарожніках буйных гарадоў;

– фармаванне стабільнай нарматыўнай базы раздзялення падаткаў паміж мясцовым, рэгіянальным і рэспубліканскім бюджэтамі, што вядзе да зацікаўленасці паветаў і муніцыпалітэтаў да павелічэня асабістай падаткавай базы;

– адкрыццё ў муніцыпалітэтах агульных рахункаў рэспубліканскага бюджэта, што дазволіць пазбегнуць сустрэчных бюджэтных плыняў у працэсе фармавання мясцовых бюджэтаў і выдаткаў кіравання міжбюджэтнымі адносінамі;

– пераход да прыбыткова – расходнай мадэлі фінансавага выраўноўвання, якая ўлічвае разам з расходнымі патрэбамі і прыбытковыя (падатковыя) здольнасці адміністрацыйна – тэрытарыяльных адзінак;

– выразная залежнасць аб’ёма датацый (трансфертаў), субсідый, субвенцый з падатковымі намаганнямі мясцовага органа ўлады;

– пазбяганне ператварэння датацый (трансфертаў), субсідый, субвенцый у інструменты палітычнага і эканамічнага ўплыву вышэйшай улады;

– развіццё механізма муніцыпальных пазык як важнага інструмента мясцовага фінансавага кіравання.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Сістэма мясцовага і рэгіянальнага самакіравання і кіравання appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Эканоміка і бізнэс

ЭКОНОМИКА И БИЗНЕС

БХД является партией, которая предлагает беларускому народу экономическую модель социальной рыночной экономики. Мы считаем, что она является наиболее эффективной моделью, успешно реализованной в послевоенной ФРГ и посткоммунистической Польше. Данная модель эффективно работает как в переходный период так и на последующем этапе экономического развития. БХД отклоняет командную экономику, в которой государство выполняет функции частного бизнеса как неэффективную и подавляющую свободу и достоинство человека. В то же время, БХД не является сторонницей и полного либерализма в экономике, стихийного рынка, в котором государство ограничивается ролью законодателя и собирателя налогов, поскольку он приводит к социальному неравенству и иным социальным проблемам.

Социальная рыночная экономика исходит из того, что отдельный человек является творением Божьим и его достоинство является неприкосновенным. Она является порядком, в котором свобода, солидарность и справедливость предполагают и дополняют друг друга.

Руководящим принципом в обществе в целом и в экономике в частности должен быть принцип субсидиарности. Применительно к обществу субсидиарность означает дополняющее активное вмешательство в целях помощи со стороны больших социальных образований, таких как государство и другие общественные институты в пользу отдельных лиц и меньших жизненных сфер. Подобно тому, как индивида нельзя лишать инициативы и предоставлять обществу делать то, что он может делать по собственной инициативе и своими собственными силами, так же нарушается справедливость, если то, что более мелкие и подчиненные социальные общности могут совершать и успешно доводить до конца, берут на себя большие и вышестоящие общности; к тому же это чрезвычайно невыгодно и запутывает весь общественный строй. Чем лучше выдерживается путем строгого соблюдения принципа субсидиарности последовательность различных общественных процессов, тем сильнее общественная власть и сила воздействия общества, тем лучше и счастливее обстоят дела в обществе. Деятельность общества в этом случае, дополняет деятельность индивида, семьи, профессиональной группы.

Социальная рыночная экономика черпает свою силу из того, что свобода и ответственность, конкуренция и солидарность образуют единство и поддерживают друг друга. Она является нераздельным сочетанием свободного экономического и солидарного социального устройства. Социальная рыночная экономика является социальной, потому что она предоставляет людям возможность жить в соответствии со своим назначением к самостоятельности и самому заботиться о себе и о своих близких. Она является социальной, потому что она ведет силы индивида к общественному взаимодействию. Она является социальной, потому что она делает экономически возможной солидарность, на которой основываются наши организованные государством системы социальной защиты. Социальная рыночная экономика делает возможным для всех благосостояние и безопасность. Социальная рыночная экономика означает сопричастность также для тех, кто не может собственными силами достичь соответствующего жизненного уровня. Так она осуществляет социальную справедливость.

Социальная рыночная экономика является строем конкурентного порядка. Этот порядок призван обеспечить конкуренцию везде, где она возможна, осуществляя регулирование там где это необходимо. Конституиирущими принципами конкурентного экономического порядка, реализацию которых призвано обеспечить государство, являются следующие: исправно работающий ценовой механизм на всех многочисленных рынках в национальной экономике; стабильность покупательной способности денег; открытые рынки; частная собственность как доминирующая форма собственности в экономике; экономическая ответственность хозяйствующих субъектов за результаты своей деятельности; неизменность экономической политики, создающая благоприятные возможности для инвестиций в экономику и притока капитала; единство и комплексное применение вышеназванных принципов. Регулирующими принципами конкурентного экономического порядка являются контроль за деятельностью естественных монополий и антимонопольная политика в других отраслях, борьба с недобросовестной конкуренцией, политика в области доходов, целью которой является уменьшение неравенства материальных шансов граждан Беларуси.

Конкуренция является важным условием для надежной защиты потребителя. Поскольку любая монополизация, ограничивающая конкуренцию, ограничивает многообразие и свободу выбора потребителей. Права потребителей это гражданские права. Защита потребителя является живой политической задачей. Она должна быть частью широкой потребительской политики, которая ищет взвешенное равновесие между интересами потребителей и экономики для того, чтобы обеспечить в Беларуси высокую степень качества жизни. Через равновесие между самоопределением и государственной защитой нужно стремиться к оптимальной защите потребителя. Надежная, широкая и деловая информация о продуктах и их качестве делает возможным потребительское поведение под собственную ответственность Защита потребителя это дело не только государства, она зависит также от участия и ответственности производителей, переработчиков, торгующих предприятий и потребителей. Мы не приветствуем никакого управления потреблением со стороны государства.

Исходным пунктом строительства конкурентного рыночного порядка, и это особенно важно для Беларуси, является обеспечение стабильности покупательной способности денег. В Беларуси должна быть введена национальная валюта, полноценно исполняющая функции меры стоимости, средства обращения и средства накопления. Нестабильность национальной валюты, существующей в Беларуси в первые два десятилетия независимости, не позволяют ей эффективно выполнять функцию меры стоимости, которую по-прежнему выполняет доллар США. После введения новой валюты, Национальный банк должен проводмить денежно кредитную политику , направленную на удержание темпа инфляции в пределах 3% в год. Это создаст необходимые благоприятные условия для работы рынков и всех субъектов хозяйствования.

Частная собственность должна стать доминирующей формой собственности в экономике. Это должно произойти в ходе транспарентной и справедливой приватизации части государственных предприятий (за исключением тех, которые производят продукцию оборонного назначения, предприятий железнодорожного транспорта, трубопроводов, газохранилищ, предприятий, добывающих стратегически важную для Беларуси калийную соль, других производств, имеющих особую важность для страны, предприятий производящих алкогольные напитки и табачную продукцию).

БХД исходит из того, что частная собственность является элементом, обеспечивающим в рыночной экономике принятие гибких децентрализованных решений, особенно в области инвестиций. Более того, частная собственность является условием реализации свободы индивида. Когда в обществе господствует коллективная собственность на средства производства, тогда устанавливается господство над индивидом экономической власти, которая, пользуясь своим могуществом, ограничивает его свободу. В результате индивид в рамках социального порядка имеет слабую и несамостоятельную позицию. Частная собственность отвечает институционализации самоутверждения. Она гарантирует человеку независимость, свободу распоряжения и самостоятельность, находится, таким образом, в тесной связи с личностным достоинством и личностными правами человека. Частная собственность служит четкому выделению и разграничению компетенций и сфер ответственности в экономике. Она соответствует потребности человека в безопасности и заботе, что, прежде всего, значимо для семьи. Для строя, основанного на частной собственности, характерен активный экономический обмен, который соединяет друг с другом отрасли экономики и народы на мирной и добровольной основе, а не официально через должностных лиц. Частная собственность дает возможность людям делать добро другим, самоотверженно помогая им. Государственная забота действует холодно и безлично. В то время как частная собственность служит четкой дифференциации компетенций и сфер ответственности в экономике, общность имущества ведет к беспорядку и неясности. Общность имущества означает — прежде всего, при мощном аппарате управления производством современной экономики — огромную концентрацию власти, которая, поскольку человек находится в тяжелых условиях, может вызывать непреодолимые искушения злоупотребления властью.

Предприниматели и руководители предприятий со своей креативностью и готовностью к достижениям являют собой несущую опору Социальной рыночной экономики. Для успеха Беларуси важно, чтобы ее женщины и мужчины были готовы учреждать предприятие и брать на себя риски. Все общество имеет выгоду от предприятий, которые работают производительно и добиваются прибыли. Стремление к прибыли служит обеспечению и продолжению развития предприятия и тем самым также выполнению общественных задач.

БХД признает себя сторонником свободного предпринимательства, несущего социальную ответственность. Предприниматели и руководители предприятий создают надежные в будущем рабочие места и своей репутацией и своей культурной идентичностью формируют также имидж Беларуси в мире. Предпринимателям для успешной деятельности нужны свободное пространство, а также подходящие рамочные условия и стимулы. При этом развитие предприятия должно отражаться на финансовой ситуации предприятия или руководителя предприятия.

Кто действует как предприниматель, тот берет на себя ответственность. Это относится к деловым и общественным отношениям, по отношению к окружающей среде и будущим поколениям и совсем уж непосредственно по отношению к сотрудникам и их семьям. Это предполагает также поддержание равенства мужчины и женщины на всех уровнях вплоть до наивысших руководящих позиций, а также учитывали принцип равной оплаты за равный и равноценный проделанный труд. Дальновидные предприятия знают, что это в их же собственных интересах. Образцом Социальной рыночной экономики является несущий ответственность собственник-предприниматель. Для наемных менеджеров должна в Беларуси быть усилена личная ответственность.

Наемные работники, также как и предприниматели, своим трудом, своей работоспособностью и своей готовностью трудиться значительно способствуют успеху своих предприятий, народного хозяйства в целом и тем самым благосостоянию и развитию нашей страны. Таким образом, они вносят одновременно значительный вклад в обеспечение своего существования и существования своих родных. Предприятиям нужны хорошо образованные, креативные и мотивированные сотрудники, чтобы суметь добиться успеха. Наемным работникам нужны возможности для участия, ответственность и свобода действий, чтобы суметь широко и успешно раскрыть свои способности. Образование и повышение квалификации гарантируют их возможности для занятости и работоспособности. Одновременно наемные работники нуждаются для планирования своей собственной жизни в принципиальной подстраховке, исходя из трудового и социального права. Они имеют право на соразмерное участие в общественном благосостоянии.

БХД выступает за создание сильных независимых профсоюзов, призванных обеспечить реальную защиту наемных работников. Мотивированное достижением законного или корпоративного предельного возраста недобровольное исключение из трудовой жизни часто справедливо воспринимается затронутыми лицами как недостойное. Возрастные цензы имеют свой смысл для определения пенсионных требований. Кто же хочет работать сверх того, тому в принципе нельзя препятствовать в этом.

БХД выступает за то, чтобы в рамках партнерства социального капитала развивались возможности для того, чтобы отдельный наемный работник более активно, чем до сих пор, участвовал в успехе и капитале предприятий. Это открывает для занятых дополнительные источники доходов, дополнительное обеспечение по старости, создает больше справедливости и повышает идентификацию сотрудников со своим предприятием. Соответствующие инструменты, также страхование неплатежеспособности, должны быть максимально корпоративными и учитывать особые условия отдельного предприятия.

Проводимая государством экономическая политика должна быть понятной гражданам, последовательной, открытой и честной. Политики должны убедить людей в ее правильности. Она должна быть правильно выстроена тактически, т.е. ориентироваться не только на долгосрочный, конечный результат, но и демонстрировать свою убедительность и эффективность в разумные, с точки зрения ожидания населения, временные сроки.

В макроэкономической политике БХД видит достижение четырех взаимосвязанных целей без абсолютизации какого-либо из них:

* Устойчивые темпы экономического роста. Высокие темпы роста реального ВВП на душу населения и валового ВВП не должны становиться доминирующей целью, а быть естественным результатом работы экономики и проводимой экономической политики.

* Достижение высокой занятости, безработица не должна превышать естественного уровня. При этом должна быть сведена к минимуму скрытая безработица и обеспечена достойная социальная защита безработных.

* Стабильная покупательная спсобность денег. Годовая инфляция не должна превышать уровня в 3%. Это особенно важно для Беларуси, более двадцати лет страдающей от высокой инфляции.

* Равновесие внешней торговли. Достижение положительного сальдо торгового баланса в размере 1-2%.

Нашей главной целью является формирование устойчивого доверия к экономике Беларуси. Государство должно гарантировать защиту интересов частных и корпоративных инвесторов, прежде всего от произвола контролирующих органов, бюрократии и коррупции.

Фискальная политика государства должна основываться на уважении к налогоплательщикам, что должно проявляться в простых, прозрачных и понятных формах уплат налогов и сборов. Количество налогов должно быть сведено к минимуму при максимальной простоте и прозрачности. Существенные изменения в налоговом законодательстве должны вступать в силу не ранее чем через календарный год после их законодательного принятия.

БХД выступает за открытую, последовательную и обдуманную приватизацию государственной собственности при соблюдении принципа привилегированного участия в ней граждан Беларуси. Приватизация государственной собственности призвана защитить граждан Республики Беларусь от экономической незащищенности и бедности. Процедура приватизации и дальнейшее управление активами должна носить абсолютно прозрачный характер. Приватизация государственной собственности должна осуществляться на принципах справедливости и равной доступности для граждан Беларуси.

БХД выступает за постепенное вовлечение в оборот части земельных ресурсов. Права владения землей должны быть даны безвозмездно всем гражданам Республики Беларусь, при этом размер надела должен зависеть от местоположения участка. За плату граждане Беларуси должны иметь возможность покупать землю на свободных аукционах. Граждане иностранных государств должны иметь право получать землю в аренду на специальных аукционах.

БХД предлагает открытый, последовательный и обдуманный переход сельского хозяйства в руки эффективных собственников. В обозримом будущем должна сохраниться существующая практически во всех развитых странах дотационность сельского хозяйства, которая, однако, не должна поощрять неэффективных сельскохозяйственных производителей.

В экономической сфере государство должно концентрировать свое участие на развитии важнейших секторов экономики, которые имеют стратегическое значение. Это, в первую очередь, наука, инновации, высокие технологии, развитие инфраструктуры, траспортные и транзитные возможности.

Одной из наиболее серьезных проблем Беларуси является продолжающаяся депопуляция. Для ее решения нужны комплексные меры, важнейшее место среди которых, по видению БХД, должны занимать те, которые содействуют возвращению белорусов к христианским ценностям и миропониманию. В качестве одной из экономических мер борьбы с депопуляцией предлагается выплачивать помимо существующих пособий, заработную плату воспитателя семьям, воспитывающим трех и более детей. Государство должно обеспечить такие семьи домом в пригородной зоне или сельской местности.

БХД выступает за скорейшее вступление Беларуси в ВТО. Это в наибольшей мере позволит получить открытой экономике Беларуси выгоды от международной торговли и международного разделения труда. БХД выступает за участие Беларуси в интеграционных объединениях различного состава и уровня как на постсоветском, так и на европейском пространстве. Критерием участия в любых интеграционных объединениях должна быть долгосрочная экономическая выгода для Беларуси в целом. Вступив в интеграционное объединение, Беларусь должна неукоснительно выполнять принятые на себя обязательства, сохраняя репутацию надежного и предсказуемого патрнера.

Наилучшей основой социальной политики государства является эффективно работающая экономика. В современном мире страны с такими экономиками имееют и наиболее развитые системы социальной защиты.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Эканоміка і бізнэс appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Абмеркаванне праграмы БХД. Сацыяльная палітыка

CАЦЫЯЛЬНАЯ ПАЛІТЫКА – НАРОДНЫ ДАБРАБЫТ

Сацыяльная палітыка БХД накіравана на паляпшэнне жыццёвых шанцаў людзей і іх суіснавання ў грамадстве. Спалучэнне асабістай адказнасці, дзяржаўных паслуг і грамадзянскай актыўнасці з’яўляецца неабходным для гарантавання сацыяльнай бяспекі.

Падчас фармавання сістэм сацыяльнай абароны мы павінны арыентавацца на тры прынцыпы: яны павінны замацоўваць прынцып асабістай адказнасці, адпавядаць прынцыпу салідарнасці пакаленняў і не парушаць прынцып справядлівасці паслуг. Сістэмы сацыяльнага страхавання павінны ўлічваць розныя патрэбы, жыццёвыя сітуацыі і этапы жыцця чалавека.

Мы выступаем за ўзмацненне канкурэнцыі, празрыстасці, эфектыўнасці, дэцентралізацыі і прынцыпу субсідыярнасці ва ўсіх сістэмах сацыяльнага страхавання.

Фінансавай базай сацыяльнай абароны БХД бачаць адмысловыя пазабюджэтныя дзяржаўныя фонды – Пенсійны фонд, Фонд сацыяльнага страхавання на выпадак часовай непрацаздольнасці, мацярынства і няшчасных выпадкаў і Дзяржаўны фонд медыцынскага страхавання і рэгіянальныя фонды абавязковага медыцынскага страхавання.

Рашэнне задачаў сацыяльнага забеспячэння і медычнага абслугоўвання павінна быць максімальна набліжана да жыхароў краіны. БХД лічыць неабходным павялічыць ролю мясцовых самакіраванняў і прафсаюзаў у пытаннях сацыяльнага забеспячэння, а ў пытаннях аховы здароўя – рэгіянальнай адміністрацыі і самакіравання.

1. Пенсійная сістэма

Існуючая ў Беларусі пенсійная сістэма вычарпала сябе і ўжо зараз не можа забяспечваць годнага існавання грамадзян пенсійнага ўзросту. Дэмаграфічны крызіс і старэнне насельніцтва, якія няўхільна прагрэсуюць у Беларусі, абумоўліваюць адыход ад аднаўзроўневай размеркавальнай пенсійнай сістэмы.

БХД бачыць паляпшэнне ўзроўню жыцця грамадзян пенсійнага ўзросту і непрацаздольных грамадзян за кошт спалучэння абавязковага і дадатковага добраахвотнага пенсійнага страхавання, размеркавальных і накапляльных механізмаў фінансавання.

Найлепшым для Беларусі шляхам па ўдасканаленню пенсійнай сістэмы з’яўляецца ўвядзенне трохузроўневай сістэмы. Яна спалучае, з аднаго боку, салідарнасць пакаленняў, а з другога – асабістую зацікаўленасць кожнага чалавека ў забеспячэнні сваёй будучыні.

Першы ўзровень пенсійнай сістэмы складаюць сацыяльныя пенсіі, другі – працоўныя (страхавыя) і трэці – дадатковыя недзяржаўныя пенсіі.

Сацыяльныя пенсіі гарантуюцца дзяржавай. Сродкі на першую ступень паступаюць у выглядзе адмысловых унёскаў наймальнікаў і прадпрымальнікаў у дзяржаўны Пенсійны фонд.

Памер гэтай часткі пенсіі адпавядае пражытковаму мінімуму альбо пэўнай частцы ад сярэдняга заробку па краіне.

Другая ступень уяўляе накапляльную сістэму, якая прадугледжвае персанальныя рахункі ў Накапляльным фондзе як частцы дзяржаўнага Пенсійнага фонду. Выплаты ў Накапляльны фонд паступаюць як ад дзяржавы, так і прыватных асоб. Накапляльны фонд скіроўвае свае сродкі ў каштоўныя паперы і іншыя фінансавыя інструменты для атрымання прыбытку.

Прыбыткі Фонда накіроўваюцца на выплату другой накапляльнай часткі пенсіі. Пасля смерці пенсіянера рэшту яго назапашванняў у Накапляльным фондзе атрымліваюць яго спадкаемцы. Накапляльны фонд уключае ў сябе таксама прафесійнае пенсійнае страхаванне асобных катэгорый работнікаў.

Трэці ўзровень уяўляе сабой дадатковую і дабраахвотную частку пенсійнай сістэмы. Грамадзяне могуць ствараць дадатковыя накапленні для сваёй будучай пенсіі, робячы ўнёскі ў прыватныя пенсійныя фонды. Грашовыя сумы, сплочваемыя ў прыватныя фонды, інвестуюцца ў каштоўныя паперы, акцыі і іншыя інвестыцыйныя праекты. Заробленыя дывідэнды павялічваюць выплочваемыя суммы першай і другой ступені Пенсійнага фонда.

Сацыяльныя віды пенсій па інваліднасці, па догляду, па адсутнасці карміцеля павінны адпавядаць памеру пражытковага мінімуму па краіне.

Пенсійная рэформа праводзіцца адначасова з рэформамі ў іншых сферах эканомікі. Неабходным з’яўляецца забеспячэнне стабільнасці нацыянальнай валюты і нізкага ўзроўню інфляцыі, стварэнне развітага ўнутранага фінансавага рынку і фармаванне інстытуцыйнай базы сістэмы назапашвання, а менавіта кіруючых кампаній, дэпазытарыяў, кантралюючых і наглядных органаў.

Сённяшнія пенсіянеры зрабілі вялікі ўнёсак у стварэнні нацыянальнага багацця нашай краіны. Яны не могуць быць пазбаўлены магчымасці атрымання сваёй долі ў размеркаванні прыбыткаў ад прыватызацыі дзяржаўнай маёмасці.

БХД выступае за:

* стварэнне Накапляльнага пенсійнага фонду і персанальных накапляльных рахункаў, на якія работнікі адлічваюць да 6,5% свайго заробку;

* перадачу ў Накапляльны пенсійны фонд не менш за 25% акцый буйных дзяржаўных прадпрыемстваў або 25% сродкаў ад прыватызацыі дзяржаўнай маёмасці;

* паступовае пераразмеркаванне абавязковай страхавой нагрузкі паміж працадаўцам і работнікам;

* удасканаленне механізму стымулявання больш позняга выхаду на пенсію;

* спрыянне прысутнасці сталых людзей на рынку працы;

* выраўноўванне ўзросту выхаду на пенсію для мужчын і жанчын да 60 год з 2020 года і да 2025-2028 гадоў да 63 год;

* фінансаванне датэрміновых пенсій за кошт мэтавых унёскаў працадаўцы;

* развіццё прыватных пенсійных інвестыцыйных фондаў;

* аднясенне страхавых унёскаў па страхаванню дадатковых пенсій на сабекошт пры адлічэнні як у дзяржаўныя, так і недзяржаўныя пенсійныя фонды;

* сістэму надбавак да пенсіі асобам, якія маюць не менш за двух дзяцей;

* заканадаўчае рэгуляванне сістэмы пажыццёвай рэнты.

2. Сістэма аховы здароўя і медыцынскае страхаванне

БХД імкнецца, каб і надалей у Беларусі – незалежна ад даходаў, узроста і рызыкі – кожны чалавек атрымліваў якаснае, набліжанае да месца пражывання медыцынскае забеспячэнне.

З увагі на дэмаграфічныя змены і медыцынскі і медыка-тэхнічны прагрэс павінны развівацца структура, арганізацыя і фінансаванне беларускай медыцыны.

Для паляпшэння фінансавання нашай медыцыны мы лічым неабходным паступовы пераход ад бюджэтнага фінансавання медыцыны да сістэмы абавязковага і добраахвотнага медыцынскага страхавання, стварэння роўных умоў для дзяржаўных і прыватных медыцынскіх устаноў.

Фонд абавязковага медыцынскага страхавання павінен быць перададзены дзяржаўным страхавым кампаніям. Сродкамі добраахвотнага медыцынскага страхавання могуць кіраваць як дзяржаўныя, так і недзяржаўныя страхавыя кампаніі.

Мы бачыць неабходнасць правядзення рэформы першаснай тэрапеўтычнай дапамогі з увядзеннем такіх інстытутаў, як сямейныя дактары і прыватныя медыцынскія кабінеты першага (нізавога) ўзроўню медыцынскай дапамогі.

Кожны чалавек нясе адказнасць і зацікаўлены ў захаванні свайго здароўя і папярэджанні захворванняў. Важным крокам да ўзмацнення асабістай адказнасці, прафілактыцы і падтрыманню здароўя грамадзян з’яўляецца пашырэнне механізму суплацяжоў за медыцынскія паслугі. Узровень суплацяжоў чалавека за медыцынскія паслугі павінен залежаць ад ўзроўню яго даходаў.

Рэфармаванне на макаўзроўні павінна пачынацца з рэформаў кіравання сістэмай аховы здароўя, абароны навакольнага асяроддзя і сацыяльнай абароны насельніцтва. БХД лічыць неабходным інтэграцыю службаў аховы здароўя і сацыяльнай абароны шляхам стварэння Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага развіцця.

Беларуская сістэмы аховы здароўя павінна імкнуцца да дэцэнтралізацыі сваіх структур і асноўвацца на прынцыпах плюралізма і самакіравання.

БХД выступае за:

* вызначэнне дакладных дзяржаўных абавязацельстваў у дачыненні да відаў і аб’ёмаў медыцынскай дапамогі насельніцтву. Гэта прадугледжвае ўвядзенне базавага набору медыцынскай дапамогі за кошт абавязковага медыцынскага страхавання;

* прырост выдаткаў на ахову здароў на 1,5% ад ВУП кожныя 2-3 года і давядзенне гэтага паказніка да 10-12% ад ВУП;

* адлічэнне ў фонд абавязковага медыцынскага страхавання сродкаў ад абарота спіртных напояў, табачных вырабаў, гульнявога бізнесу, штрафаў за экалагічныя парушэнні;

* падатковыя льготы для сацыяльна адказных кампаній;

* увядзення празрыстага механізму суплацяжоў насельніцтва пры аказанні медыцынскай дапамогі: набыццё хворымі лекаў, харчаванне за свой кошт, выкарыстанне асабістай пасцельнай бялізны і посуду ў стацыянары. Суплацяжы, якія ўносіць грамадзянін за год, не павінны перавышаць сумы мінімальнага месячнага заробку па краіне.

* вызначэнне ўрадам ліміту росту выдаткаў на стацыянарную дапамогу;

* увядзення інстытуту сямейных дактароў;

* папраўкі ў дзеючае падатковае заканадаўства, якія прадугледжваюць вылік асабістых выдаткаў на медыцынскую дапамогу з базы падаткаабкладання пры вылічэнні падаходнага падатку.

* інфармацыйную сістэму маніторынга дзяржаўных гарантый у галіне аховы здароўя разам са стварэннем для гэтых мэтаў адмысловага центра – Цэнтральнага НДІ арганізацыі і інфарматызацыі аховы здароўя.

* забарону адкрыцця платных кабінетаў пры бюджэтных паліклініках;

* адкрыццё медыцынскіх прадпрыемстваў гаспадарча-разліковай формы;

* увядзенне свабоднага цэнаўтварэння для арганізацый, якія не фінансуюцца з дзяржаўнага бюджэта.

* маніторынг коштаў на платныя медыцынскія паслугі дзяржавай шляхам паведамляльнага характару рэгістрацыі прэйскурантаў коштаў;

* замацаванне «падатковага выліку» як у выпадку набыцця поліса добраахвотнага страхавання па кампенсацыі медыцынскіх выдаткаў, так і пры непасрэднай аплаце за лячэнне ў касу медыцынскай арганізацыі.

* льготы арганізацыям і асобам, якія займаюцца медыцынскай дабрачыннасцю;

* стварэнне «пазітыўных» і «негатыўных» спісаў лекаў, выдаткі на набыццё якіх пакрываюцца ці не пакрываюцца дзяржавай за кошт медыцынскай страхоўкі, выкарыстанне лекаў-джэнэрыкаў;

* стварэнне фармулярнай сістэмы лекавых сродкаў;

* ажыццяўленне механізму дэцентралізацыі сістэмы забеспячэння лекамі;

* гарманізацыю заканадаўства ў сферы лекавага звароту і фармацэўтычнай дзейнасці з міжнароднымі дакументамі;

* ўзмацненне дзяржаўнай падтрымкі айчыннай медыцынскай і фармацэўтычнай прамысловасці з мэтай зніжэння дэфіцыту айчынных і высокіх коштаў імпартных лекавых сродкаў і вырабаў медыцынскага прызначэння;

* удасканаленне структуры санітарна-эпідэмічнай службы шляхам узбуйнення устаноў, стварэння міжмуніцыпальных і міжрэгіянальных лабараторных цэнтраў і цэнтраў Дзяржэпіднагляду;

* павелічэнне грамадскага ўдзелу ў фармаванні прыярытэтнасці здаровага ладу жыцця і прапаганды медыцынскіх ведаў як асновы санітарна-эпідэміялагічнага дабрабыту насельніцтва;

* накіраванне эканоміі сродкаў на развіццё аховы здароўя і матэрыяльнае стымуляванне працы медыцынскіх работнікаў.

3. Страхаванне па часовай непрацаздольнасці, мацярынству і няшчасных выпадках

Сродкі на страхаванне па часовай непрацаздольнасці, мацярынству і няшчасных выпадках павінны акумулявацца ў пазабюджэтным Фондзе сацыяльнага страхавання Рэспублікі Беларусь (ФСС). ФСС бачыцца як самастойная дзяржаўная фінансава-крэдытная установа. Каардынацыя дзейнасці ФСС павінна ажыццяўляцца Міністэрствам аховы здароўя і сацыяльнага развіцця Рэспублікі Беларусь з ўдзелам агульнабеларускіх аб’яднанняў прафсаюзаў і мясцовых самакіраванняў.

У разглядзе спраў і размеркаванні сацыяльнай дапамогі на нізавым узроўні павінны актыўна ўдзельнічаць муніцыпальныя камісіі з прадстаўнікоў мясцовых самакіраванняў і грамадскіх арганізацыяў. Прафесійныя саюзы павінны кантраляваць выдаткі і ўдзельнічаць у фармаванні сацыяльнай палітыкі па санаторна-курортнаму лячэнню і аздараўленню дарослага насельніцтва і дзяцей.

БХД лічыць неабходным узмацненне высілкаў дзяржавы па падтрымцы сям’і ў межах адмысловай дзяржаўнай праграмы «Сямейны капітал». Сямейны капітал павінен ісці на атрыманне адукацыі дзіцяці, паляпшэнне жыллёвых умоў сям’і і фармаванне накапляльнай часткі працоўнай пенсіі бацькоў.

Дапамога па догляду за дзецьмі павінна даваць магчымасць і мужчынам і жанчынам сумяшчаць працоўнае жыццё з сямейным. Тэрмін выплаты дапамогі можа дзяліцца паміж абодвума бацькамі пароўну.

Аліменты на дзіця, чые бацькі не пражываюць разам, павінны выплочвацца з ФСС. Памер аліментаў на кожнае дзіця павінен быць не меншы за мінімальны пражытковы ўзровень. Сума аліментаў, часткова або цалкам, павінна спаганяцца з асобы, якая нясе аліментныя абавязкі.

Страхаванне па беспрацоўю з’яўляецца салідарным страхаваннем. Дапамога па беспрацоўю павінна забяспечваць годнае існаванне грамадзяніна на тэрмін, які неабходны для пошуку працы. Працягласць атрымання дапамогі па беспрацоўю павінна залежаць ад працягласці выплаты ўнёскаў работніка і адсоткавых суадносінах гарантаваць атрыманне дастаткова высокай часткі яго прыбыткаў ад папярэдняй занятасці.

Палітыка дзяржавы ў адносінах да страхавання ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці павінна стымуляваць працадаўцаў да паляпшэння ўмоў працы і прафілактыкі траўматызму.

БХД выступае за:

* перадачу ў ФСС не менш за 15% акцый буйных дзяржаўных прадпрыемстваў або 15% сродкаў ад прыватызацыі дзяржаўнай маёмасці;

* распрацоўку і прыняццё дзяржаўнай праграмы «Сямейны капітал», якая накіравана на павелічэнне сацыяльнай абароны і дзяржаўнай дапамогі сем’ям з двума і болей дзецьмі;

* прадастаўленне бацькам нованароджаных права на 14 дзён адпачынку з 100% аплатай у сувязі з нараджэннем дзіцяці;

* шырокае выкарыстанне рынкавых механізмаў і надбавак для страхавацеляў у залежнасці ад ўзроўня траўматызму і прафесійных захворванняў на канкрэтным прадпрыемстве;

* стварэнне комплексу мераў на павелічэнне зацікаўленасці працадаўцаў у змяншэнні ўзроўню траўматызма, прафілактыцы нясчасных выпадкаў і прафесійных захворванняў;

* павелічэнне памераў падатковых вылікаў на дзяцей да 18 гадоў і ўтрыманцаў да 50% памеру бюджэта пражытковага мінімума на кожнае дзіця, а для асоб, якія маюць права на атрыманне такога выліку ў павялічаным памеры (ўдавы, ўдаўцы, адзінокія бацькі, апекуны, папячыцелi і інш), – 100% памеру бюджэта пражытковага мінімума на кожнае дзіця.

* павелічэнне дапамогі па беспрацоўю да 65% прыбыткаў ад папярэдняй занятасці на працягу першых трох месяцаў, 50% – падчас наступных трох месяцаў і 35% падчас наступных 6 месяцаў, але не менш за бюджэт пражытковага мінімума.

The post Абмеркаванне праграмы БХД. Сацыяльная палітыка appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).