Толькі вось за святочнымі канцэртамі і лозунгамі, “дзеці – наша будучыня”, забываецца страшная рэч:дзяцей у нашай краіне забіваюць.

Прапаную ўвазе чытачоў свой артыкул, упершыню апублікаваны ў траўні 2008 года.

* * *

Днямі на сайце «Нашай нівы» адбывалася гарачая дыскусія чытачоў вакол тэмы абортаў на Беларусі, выкліканая публікацыяй матэрыяла аб супрацьабортным пікеце 9 траўня на рынку ў Докшыцах. Відавочна, што гэтае пытанне цікавіць чытачоў «Нашай нівы». З гэтай нагоды паспрабую выказаць уласныя меркаванні як верніка і грамадзяніна.

Хрысціяне адназначна называюць аборт забойствам. Паводле вучэння ўсіх хрысціянскіх канфесіяў, ужо ў момант зачацця чалавек атрымлівае ад Бога несмяротную душу, і таму ён з’яўляецца жывым стварэннем, якое мае такое ж права на жыццё, як і дарослы чалавек. Паводле хрысціянскага вучэння, толькі Бог можа забраць у чалавека жыццё, дадзенае Ім. Для хрысціянаў, у прынцыпе, больш доказаў на карысць забароны абортаў непатрэбна. Але паспрабуем паглядзець на гэтую праблему з пункту гледжання агульначалавечай маралі.

Пра тое, што пры злучэнні мужчынскага сперматазоіда з жаночнай яйцаклеткай адбываецца зараджэнне новага жывога арганізма, ведае кожны яшчэ са школьных падручнікаў па біялогіі. Гэты новы арганізм пераймае частку генетычнага коду ад бацькі, частку ад маці. Аднак ён з’яўляецца новай, самастойнай істотай, а не часткай мацярынскага арганізма, бо нясе ў сабе іншы генетычны код. Сучасныя навуковыя даследванні дазваляюць вельмі дакладна назіраць за развіццём дзіцяці да нараджэння. Паўтару тыя звесткі, якія можна знайсці практычна на кожным сайце, прысвечаным змаганню супраць абортаў (У Расеі ўжо ёсць з дзесятак такіх Інтэрнэт-рэсурсаў, Беларусь, на жаль, не мае пакуль ніводнага). Сэрца дзіцёнка пачынае біцца ўжо на 18 дзень пасля зачацця. У пяць з паловай тыдняў дзіцё ўжо рухае галавой, а яшчэ праз тыдзень можа рухаць усім целам. У 10 тыдняў ён ужо мае адбіткі пальцаў. Назваць эмбрыён часткай цела цяжарнай жанчыны нельга, бо ён мае іншы генетычны код, а ў палове выпадкаў – іншы пол. То бок чалавечы эмбрыён – гэта ўжо новы чалавек, які праходзіць фарміраванне, перад тым, як пачаць жыццё па-за ўлоннем маці. Калі хтосьці не лічыць чалавечы эмбрыён дзіцём, то гэта з’яўляецца непрызнаннем факту, аб’ектыўна ўстаноленага навукай. Можна яшчэ сказаць, што да нараджэння чалавек яшчэ не сфарміраваны поўнасцю. Але, калі кіравацца такой логікай, то і нованароджаных дзяцей не трэба лічыць за дзяцей, таму што яны без дапамогі не пражывуць і дня.

…У матку жанчыны ўводзіцца трубка, падключаная да вакуумнай помпы. За некалькі хвілінаў з-за розніцы ціску дзіцё, цалкам або разарванае на часткі, высмоктваецца з улоння жанчыны… Альбо цела дзіцяці разразаюць на часткі адмысловым нажом-кюрэткай, пасля чаго парэшткі дастаюць вонкі. Яшчэ больш жорстка выглядае аборт на другім трыместры цяжарнасці. Урач пры дапамозе шчыпцоў захоплівае частку цела дзіцяці, адрывае яе, пасля бярэцца за іншую. Галава ўжо досыць вялікая, таму, каб яе дастаць, даводзіцца расціснуць яе шчыпцамі, каб пацяклі мазгі. Жудасна? Але ж дзіцё пры гэтым адчувае нясцерпны боль, бо аніякага абязбольвання для яго няма. Яшчэ больш страшнай формай аборта з’яўляецца ўвядзенне канцэнтраванага раствору солі ў плацэнту, у выніку чаго на працягу некалькіх гадзінаў дзіцё памірае ў страшных муках. Калі пасля ў выніку спазмаў маткі альбо звычайнага аборту дастаюць мёртвае ўжо цела дзіцяці, то бачна, што скура і ўсе яго слізістыя абалонкі падвергліся хімічнаму апёку.

Такім чынам, ужо задоўга да нараджэння дзіцё пачынае жыць і развівацца. Яно – жывое, яно – дзіцё, яно – чалавек. Таму цалкам лагічна і справядліва лічыць аборт забойствам дзіцяці. З дапамогай ультрагукавых даследванняў можна ўбачыць, што дзіцё спрабуе адсунуцца ад абартыўных інструментаў, у адчаі матляе нагамі і рукамі, пульс падвышаецца да 200 удараў за хвіліну. Калі гэтыя інструменты захопліваюць частку яго цела, рот дзіцяці раскрываецца, нібы ў крыку. «Нямы крык» – так быў названы адзін з першых дакументальных фільмаў, прысвечаных праблеме абортаў. Зараз жа ў Інтэрнэце шмат такіх відэазапісаў, якія зробяць фору многім галівудскім жудзікам.

Ці можна чым-небудзь апраўдаць забойства дзіцяці? Пытанне, можа, крыху дзіўнае, але актуальнае, бо прыхільнікі абортаў прыводзяць вельмі шмат аргументаў на карысць сваіх поглядаў – «свабодны выбар жанчыны», небяспека павелічэння колькасці крымінальных абортаў, матэрыяльныя цяжкасці. Але хіба ўсе гэтыя прычыны могуць быць больш важнымі за жыццё чалавека? Калі жанчына мае, паводле дзяржаўнага закону, права забіць дзіця, то тады, паводле логікі, трэба было б легалізаваць забойствы ўвогуле. Жанчыне перашкодзіць «незапланаванае дзіцё», а мяне, напрыклад, раздражняе сусед-алкаголік. Дык што, мне можа ўзяць забіць таго суседа ды сказаць «гэта маё права», як выказваюцца пра аборты феміністкі.

«Ну забойства, дык забойства, часам бываюць такія жыццёвыя сітуацыі», – кажуць некаторыя. Да чаго ж мы тады дайшлі, калі выказваем такія погляды? Забіць чалавека – выйсце з нейкай сітуацыі? Калі ж мы, з усведамленнем, што ненароджанае дзіця з’яўляецца дзіцём, апраўдваем яго забойства, то чым мы лепшыя за фашыстаў, якія мэтанакіравана знішчалі габрэяў, або камуністаў, якія паўсюль вынішчалі «ворагаў народа»? Злачынствы камунізму і фашызму таксама рабіліся «у імя лепшай будучыні». Тым, хто падтрымлівае аборты, няма чаго рабіць у Курапатах – бо яны ствараюць у ХХІ стагоддзі новыя Курапаты, забіваючы тысячамі сваіх дзетак, то бок робяць тое ж, што і НКВДзісты. Але ў Курапатах людзей забівалі чужынцы-чэкісты па загаду з Масквы, дзеля правядзення крывавай палітыкі Сталіна. У Трасцянцы расстрэльвалі фашысты – таксама захопнікі, таксама па загаду свайго правадыра. Мы ж знішчаем не іншы, чужы нам народ, а сваіх уласных дзетак! Да чаго мы дайшлі, беларусы?! Некаторыя апраўдваюць аборт дабром самога дзіцяці – «яго ж не буде як пракарміць, не будзе ў што апрануць». Аднак агульнавядома, што людзі ў любой цяжкасці трымаюцца за жыццё і стараюцца выжыць. Пазбаўляць чалавека права на жыццё, матывуючы гэта дабром самаго чалавека – абсурдна.

Высновы з прачытанага кожны няхай зробіць сам.

Кастусь Шыталь. “Наша Ніва”, травень 2009 года.

The post Узаконенае забойства appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Служкі Лукашэнкі ўварваліся, фактычна, у царкву. Нібы бандыты, выбілі вокны, не прадставіліся, загадалі ўзняць рукі ўгору ды завялі ўсіх прысутных у аўтобус. Завезлі ў РАУС, пратрымалі некалькі гадзінаў ды адпусцілі без тлумачэнняў і пратаколаў.

Навошта была гэтая варварская акцыя? Найбольш лагічная версія – каб запалохаць.

Спецназ уламаўся ў дом пастара ў той момант, калі там праходзіў Ліцьвінскі Клюб. Гэта сустрэчы, якія арганізоўваюць члены царквы “Ян Прадвеснік”. Удзельнікі Ліцьвінскага Клюбу абмяркоўваюць гістарычныя падзеі і асобаў, літаратурныя і мастацкія творы.

Адметнасць Ліцьвінскага Клюбу – тое, што ўсе тэмы абмяркоўваюцца ў хрысціянскім кантэксце. На сустрэчах Клюбу можна пачуць багата прыкладаў таго, як людзі, якія верылі ў Бога і любілі сваю краіну, уплывалі на хаду гісторыі. Гучалі таксама і прыклады таго, да якога заняпаду бязбожжа даводзіла краіны і народы.

У многіх пасля сустрэчаў Ліцьвінскага Клюбу змяніўся погляд на гісторыю, сучаснасць і будучыя перспектывы Беларусі. Клюб пашыраў меркаванне, што адраджэннне Беларусі можа прыйсці толькі праз адраджэнне веры. Сустрэчы прыносяць вялікі плён у справе евангелізацыі – вельмі многія ўдзельнікі Клюбу паверылі ў Хрыста і пачалі хадзіць у царкву.

Вось у гэтым і ёсць уся “небяспека” Ліцьвінскага Клюбу. Дыктатура баіцца, каб людзі не пачалі верыць у Бога. Калі дыктатура церпіць веру, то толькі веру без справаў, мёртвую веру (гл. Якуба, 3:20). Калі ж чалавек пад уплывам веры пачынае задумвацца над сваім пакліканнем, адмаўляецца хлусіць і перастае падрымліваць беззаконне – гэта небяспечна для дыктатуры.

Вядоўцы Ліцьвінскага Клюбу заўсёды падкрэслівалі, што беларусам варта быць хрысціянамі і што хрысціяне павінны быць соллю зямлі  і святлом свету (гл. Мацвея, 5, 13-16). І напамін пра гэта давёў лукашэнкаўскіх сілавікоў да шаленства.

“Бо кожны, хто робіць ліхое, ненавідзіць сьвятло і ня ідзе да сьвятла, каб не адкрыліся ўчынкі ягоныя, бо яны ліхія” (Яна, 3:20).

The post Спецназ і Святло appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

“Я прашу вас не паддавацца заклікам людзей з па-за касцёла і не дапускаць пры нашым Храме ніякіх сходаў, якія не звязаныя са Святой Імшою ці з малітваю”, гаворыцца ў звароце. Гэтыя людзі, як піша ксёндз Уладзіслаў, “не маюць аніякага дачынення да веры, Бога і Касцёла, і хацелі б выкарыстаць нас у сваіх мэтах”.

Што ж гэта за “людзі з па-за касцёла”, пра якіх піша ксёндз Уладзіслаў?

Дакумент напісаны “з нагоды падзей, якія адбыліся каля касцёла 19 снежня 2011 года”. Тады, нагадаем, сілавыя структуры затрымалі побач з касцёлам каля трыццаці чалавек. Гэта былі людзі, якія сабраліся каб памаліцца і запаліць свечкі побач са скульптурай Міхала Арханёла, што пад сценамі касцёла.

Ксёндз Уладзіслаў Завальнюк звяртае ўвагу, што царкоўнае права не дапускае ў храме “ніякіх другіх дзеянняў, акрамя праслаўлення Госпада, выкання Святых Сакрамантаў і асвячэння сваёй душы” ды нагадвае словы Пісання “Дом Мой з’яўляецца Домам малітвы” (Евангелле паводле Лукі, 19, 46).

Дык ніякіх “другіх дзеянняў” пад сценамі касцёла святых Сымона і Алены і не адбываецца. Ксёндз Уладзіслаў гэта выдатна ведае. Людзі штовечар збіраюцца, каб памаліцца, заспяваць рэлігійныя спевы, падзяліцца навінамі пра пераследваных ды вырашыць, чым можна ім дапамагчы. Месца малітвы застаецца месцам малітвы.

Варта заўважыць, што ў звароце святара немагчыма знайсці ніводнага сказа, у якім асуджаліся б малітвы за палітычных вязняў, што адбываюцца каля Чырвонага касцёла. Магчыма, гэта адмысловы “дыпламатычны” манеўр. Вядома, што ў канцы снежня прадстаўнікі ўлады ціснулі на святара з нагоды малітоўнай акцыі. Напісаўшы зварот, ксёндз Уладзіслаў здолеў і выканаць патрабаванне ўлады – і пры гэтым і не забараніць маліцца за вязняў.

Тым не менш, зварот можа быць успрыняты неадназначна і выклікаць непаразуменні паміж вернікамі. Большасць тых, хто яго чытае, бачыць там тое, чаго там няма – а менавіта асуджэнне малітоўнай акцыі. І гэта можа мець негатыўныя наступствы ў адносінах паміж вернікамі.

…Між тым, удзельнікаў малітваў за палітвязняў апошнім часам стала болей. Не маючы надзеі на ўласныя сілы, людзі просяць Госпада за людзей, якія бязвінна пакутуюць у беларускіх турмах.

The post Дыпламатычны ход ксяндза Уладзіслава Завальнюка appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Большасць з іх атрымалі візу толькі на паўгады, а некаторыя на тры месяцы, хоць дагэтуль атрымлівалі на год. Кожны трэці ксёндз, які служыць у Беларусі – паляк, таму іх выганне можа стаць сур’ёзным ударам па Касцёле.

У 2007 годзе Аляксандр Косінец, які займаў тады пасаду віцэ-прэм’ера, заявіў, што да 2014 года ўсе польскія святары будуць выдаленыя з тэрыторыі Беларусі. Тады сямёх ксяндзоў прымусілі выехаць. Сітуацыя часова палепшылася ў 2008 годзе, калі Беларусь наведаў Дзяржаўны сакратар Ватыкана кардынал Тарчызіё Бертонэ. Пасля перамоваў улада часова перастала выганяць ксяндзоў ды дазволіла будаваць новыя касцёлы. Адначасова Касцёл дэманстраваў сваю лаяльнасць да рэжыму Лукашэнкі.

Такое становішча пратрывала два з паловай гады – і вось мы бачым пачатак новых рэпрэсій супраць Касцёла. Магчыма, да гэтага падштурхнула “нелаяльнасць” святароў і вернікаў, якім сумленне не дазволіла закрыць вочы на злачынствы рэжыму. Магчыма, гэта шантаж з боку Лукашэнкі, які, як заявіў на сустрэчы з кардыналам Кохам, жадае атрымаць ад Касцёла падтрымку сваёй персоны.

У нейкай ступені можна сказаць, што Касцёл дапамог рэжыму загнаць сябе ў пастку. Калі ў 2002 годзе прымаўся закон “Аб свабодзе сумлення”, паводле якога ўлада мае права без тлумачэння прычынаў выганяць святароў – Касцёл маўчаў. Калі ў 2006 годзе грамадскасць і пратэстанцкія вернікі пачалі збор подпісаў за адмену гэтага закона – Касцёл не падтрымаў. У 2008 годзе кардынал Бертонэ дзеля дыпламатыі нават выказаўся, што гэта “добры” закон. Закрываючы вочы на злачынствы, іерархі спадзяваліся, што маўчанне даможа “дамовіцца” з уладамі.

“Дамовіцца” не ўдалося. Новая хваля рэпрэсій супраць Касцёла пачалася.

The post Лукашэнкаўцы пачынаюць новую хвалю рэпрэсій супраць Касцёла appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Вось, дачакаліся. Некалькі месяцаў як узляцелі кошты, не стала валюты, народ перастаў масава верыць прапагандзе і стаў выказваць незадаволенасць уладай. І што ў выніку? Некалькі тысячаў адважных выйшлі на акцыі пратэсту, а астатнія назіралі праз Сеціва. Рэвалюцыі не адбылося.

На пытанне “хто вінаваты ў сённяшняй сітуацыі” абсалютная большасць беларусаў адкажа, што вінаватая ўлада, альбо персанальна Лукашэнка. Адным словам – ШОС – і ўсё будзе добра.

Ускласці ўсю адказнасць за сітуацыю на аднаго грамадзяніна, хай сабе і з неабмежаванымі паўнамоцтвамі, вельмі проста. Але адзін грамадзянін не нарабіў бы столькі бяды, калі б большасць беларусаў не падтрымлівала гэта актыўна альбо пасіўна.

Вінаваты не толькі Лукашэнка. Не толькі міністры, сілавікі і вертыкаль. Вінаватыя мы. Кожны з нас.

Гэтыя сямнаццаць год тысячы людзей працавалі на Лукашэнку ў кабінетах улады, сілавых структурах, дзяржаўнай прапагандзе і выбарчых камісіях. Мільёны людзей моўчкі згаджаліся – не выказваліся супраць, не абаранялі свае правы, не выходзілі на плошчы. І вынік – агульнымі намаганнямі мы давялі краіну да бядотнага стану.

Сёння пратэстныя настроі растуць, бо выраслі кошты і цяжэй стала пражыць. Яшчэ нядаўна, калі раслі заробкі, лукашэнкаўская “стабільнасць” нас задавальняла. Быў адносны матэрыяльны дабрабыт – і нас не турбавалі палітычныя вязні, закрыццё незалежных газет, фальсіфікацыя выбараў, прыніжэнне нацыянальных сімвалаў і заняпад беларускай культуры.

Гэта толькі марксісты разглядаюць культуру як “надбудову”, якая стаіць над эканамічным “базісам”. Але гісторыя паказвае, што лёс народаў залежыць ад таго, як людзі думаюць, як ставяцца да сябе, да сям’і, да працы, да краіны.

“Так кажа Гасподзь: спынецеся на шляхах вашых і разгледзьце, і распытайце пра шляхі старажытных, дзе шлях добры, і ідзеце па ім, і знойдзеце спакой душам вашым”, – заклікаў дзве з паловай тысячы год таму біблійны прарок Ерамія.

Сёння нам, беларусам, трэба гэтак жа спыніцца і разгледзецца. Прызнацца ў грахах і пакаяцца. Зразумець, што мы – народ і пачаць адбудоўваць Беларусь. 

The post Вінаватыя мы самі appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Замест праспекта ўлады накіроўваюць працэсію па тратуарах вуліц Казлова, Бядулі, Першамайскай, Ульянаўскай і Свярдлова. На гэтых вуліцах – вузкія тратуары, шматлікія светлафоры, трамвайныя шляхі і рынак.

“Незразумелае рашэнне гарадскіх уладаў — гэта непавага да вернікаў, якія з’яўляюцца грамадзянамі сваёй краіны і жыхарамі яе сталіцы,  – заявіў арцыбіскуп Кандрусевіч. — Такое рашэнне не спрыяе кансалідацыі нашага грамадства, бо што можна казаць вернікам, якія не перастаюць тэлефанаваць і з трывогаю пытацца ў святароў: чаму?”

Разумею абурэнне Яго Эксцэленцыі і тысячаў мінскіх каталікоў, якія рыхтаваліся да традыцыйнага малітоўнага шэсця. Прыкра, нічога не скажаш. Закручванне гаек дайшло і да рэлігійных акцыяў.

Толькі вось “незразумелым” гэтае рашэнне называць не варта. Сямнаццаць год каталіцкія біскупы маўкліва назіралі за ўмацаваннем рэжыму Лукашэнкі, таптаннем законнасці, правоў і свабодаў чалавека. Пад лукашэнкаўскія рэпрэсіі траплялі не толькі апазіцыянеры, але і рэлігійныя супольнасці, святары, хрысціянскія вернікі, якія не жадалі прадаць сваё сумленне сістэме. Асудзіць такое становішча і заклікаць улады да спынення рэпрэсій, вяртання законнасці і міру – маральны абавязак Цэркваў, калі яны лічаць сябе хрысціянскімі.

Ды дзе там! Пасля таго, як дзясяткі каталікоў сустрэлі Раство за кратамі і калючым дротам, у момант, калі хрысціяне сядзелі на “Валадарцы” і “амерыканцы” за мірную акцыю пратэсту – каталіцкія біскупы дружна пляскалі ў ладкі ілжэсведчанню Лукашэнкі на інаўгурацыі.

Што цяпер выказаваць “неразуменне”? Кандрусевіч атрымаў аплявуху ад таго, каго паслядоўна падтрымліваў сваім маўчаннем. Усё лагічна. Інакш быць не магло – калі-небудзь махавік рэпрэсій мусіў балюча ўдарыць па Касцёлу. Але як крыўдна павінна быць іерархам – сцяліліся-сцяліліся перад Лукашэнкам – а ён вось што ў адказ.

Кепскі варыянт – калі Касцёл чарговы раз абмяжуецца асцярожнымі рэплікамі. На выклік, кінуты рэжымам, трэба адказваць – аспрэчваць забарону ў судзе, выступіць у прэсе. Урэшце, павесці, насуперак забароне, калону вернікаў на праспект. Ці, на крайні выпадак, адмяніць працэсію зусім, зачытаўшы ў касцёлах ліст з тлумачэннем такога рашэння. Калі ж Мітрапаліт маўкліва пакажа сваю слабасць і павядзе шэсце па прапанаваным гарвыканкамам маршруце – наступны раз працэсію на свята Божага Цела могуць зусім забараніць. 

Пасля распаўсюжання інфармацыі пра забарону і заявы мітрапаліта Кандрусевіча, менгарвыканкам  усё ж даў згоду на правядзенне эўхарыстычнай працэсіі па менавіта цэнтральных вуліцах Мінска. Аб гэтым стала вядома 28 траўня 2011 г. Працэсія пройдзе 29 траўня па традыцыйным маршруце з чатырма прыпынкамі: касцёл Найсвяцейшай Тройцы (св. Роха) на Залатой горцы − плошча Перамогі − Кастрычніцкая плошча – Чырвоны касцёл. Завершыцца працэсія каля архікатэдральнага касцёла. (Заўвага рэдакцыі сайта).

The post Запозненае абурэнне Мітрапаліта Кандрусевіча appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).