Тэмпература ў Сеціве відавочна падскочыла з прыняццем рашэння наконт праймерызу. Закіпелі страсці. Як пачытаеш – кожны па-свойму мае рацыю. Я зразумела, у чым сутнасць канфлікту паміж так званымі ігноршчыкамі і дэмакратычнымі палітыкамі. Ігноршчыкі таксама хочуць дабра Айчыне, але ў большасці ці малаактыўныя, ці закліненыя на сваіх ментальных устаноўках. Для іх правільна не галасаваць і не ўдзельнічаць ніякім чынам, то бок – атрэсці рукі і сядзець на абочыне. (А маглі б стаць някепскімі назіральнікамі.)

Але! Прашу ўвагі! Не наша справа дыктаваць палітыкам, што тым рабіць і як дзейнічаць у дадзенай няпростай сітуацыі. Наша сітуацыя – гэта хранічная, застарэлая, расцягнутая на гады хвароба, якую не вылечыш пілюлямі ды мазямі. Тут паказана радыкальнае ўмяшанне ў грамадскі арганізм. Звычайна ўзважваюць, ці хопіць у “пацыента” рэсурсаў перанесці такую аперацыю. Акрамя таго, ён сам можа адмовіцца (па многіх прычынах).

Будзем рабіць тое, што можам. Мы не багі-аватары, нашы магчымасці досыць сціплыя, народ расколаты і знявераны. Мы не здольны дайсці да кожнага прадстаўніка электарату, актывістаў штрафуюць і судзяць дзеля застршэння і, заадно, папаўнення казны. Нам супрацьстаіць злая, узброеная, узаконеная і абнаглеўшая сіла. Дык асцеражэмся пырскаць слінай і ганіць тых, каго адзін сучасны пісьменнік назваў мучанікамі.

Галіна Каржанеўская

The post Галіна Каржанеўская. Канфлікт у Сеціве appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Пад выбары на экраны беларускага ТВ з усіх шчылін павылазілі праваднікі генеральнай лініі – такія ж агідныя, як і сама лінія. Яна, гэтая антынародная лінія, вымушае махлярыць педагогаў і праз ЦВК спускае ўніз працэнты – колькі каму з кандыдатаў “намаляваць” у клетачцы выніковага пратаколу.

Каго пабойваюцца, тым выстаўляць менш за ўсё. І самае абсурднае, што ніхто з жадаючых трапіць у “палатку” – ні левыя, ні правыя, ні самавылучэнцы, ні мілыя ўладзе  – не будуць ведаць свайго сапраўднага рэйтынгу.

На парламенцкіх выбарах, якія лічаць рэпетыцыяй прэзідэнцкіх, назіральнікі “Права выбару” спрацавалі лепш, чым калі. Была захавана бесперапыннасць назірання, што з’яўляецца безумоўным плюсам. Зафіксавана мноства разыходжанняў у падліках – нашых і іхніх. Вялікае разыходжанне, як лічыць палітычны аглядальнік СТВ (вечаровы эфір 19 лістапада), нельга зрабіць нават тэхнічна. Дык гэта справа тэхнікі, грамацей ты наш! Даўно вядома, што патрэбныя лічбы робяцца банальнымі прыпіскамі. Ніхто ж ніколі не звяраў колькасць бюлетэняў з подпісамі выбарцаў.

У дні датэрміновага галасавання намі заўважаны прафесійна арганізаваныя “каруселі” – калі шустрыя цётачкі адна за адной плюхаюцца ля стала камісіі, працягваюць пашпарты,  бягуць з лісткамі ў кабіны і знікаюць, каб тэлепарціравацца на іншым участку.

З-за “каруселяў” вечарам  вывешваліся лічбы, меншыя (!), чым у назіральнікаў. Члены камісіі не ў стане зафіксаваць дакладную лічбу кабет у ступах, бо тыя імітуюць галасаванне, але  не распісваюцца ў спісах выбарцаў. Паспрабуй іх падлічы… Так забяспечваліся “птушачкі” для прызначаных дэпутатаў. У сталіцы на Пушкінскай акрузе 103 за вушы выцягвалі Панасюка. Нягледзячы на самаадданыя высілкі і выдумкі,  50-ці адсоткаў у Мінску ўсё ж не хапала, таму і ў асноўны дзень улюбёнцам лёсу накінулі па 200-300 галасоў.

На многія ўчасткі наведваліся міжнародныя госці. Тых, хто адкрываў ім вочы на асаблівасці народаўладдзя ў Беларусі, пасля пад рознымі падставамі пазбаўлялі акрэдытацыі, помсцілі. На ўчастку № 433 (Мінская СШ № 7) палячка з перакладчыцай   засталіся на падлік. Рэй вяла дырэктарка.  Сталы для папер размясцілі далёка-далёка, а яшчэ далей знаходзіўся стол з таблічкамі- прозвішчамі, за ім сядзела сакратарка. (Лічылася, што пералічвае стосы.) Усе назіральнікі – хто падлічваў і хто быў звычайным статыстам,  засталіся на сваіх месцах уздоўж сцяны. Аднак паважаныя госці пажадалі стаць бліжэй, і я ламанулася следам за імі. Падцягнуліся і астатнія. Вы думаеце, мы што-небудзь угледзелі? Мы толькі чулі шамаценне і бачылі перакладванне папер.

 Каторы ўжо раз я назіраю гэтае мышынае шабуршэнне! А яны з экранаў чаўпуць сваё: “Народ зрабіў выбар…”  Ну канечне, зрабіў. Адно спытаемся: ці быў ён незалежны ад куратараў, камендантаў, ідэолагаў, дырэктараў? Дый выбар той, на вялікі жаль, застаўся таямніцай для грамадскасці.

Галіна Каржанеўская

The post Галіна Каржанеўская. Пасля выбараў. Вынікі шамацення appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

“Дамагайцеся сумленных выбараў!” – як мантру, паўтараюць палітолагі і чытачы незалежнай прэсы. “Перастаньце ўдзельнічаць у дрэнным спектаклі, вы ж не акцёры…” Ну дапусцім, перасталі. Ганарліва адвярнуліся і зрабілі выгляд, што нам усё роўна. Пра тых, хто прытрымліваецца малаўцямнай у нашых умовах тактыкі байкоту, у мяне нават сатырычны вершык напісаўся.

Гэй, заляжам на канапы!

Мы сістэме з даўніх пор

Прынцыпова, ціхай сапай,

Аб’яўляем свой “ігнор”.

Дазволю сабе адказаць за ўсіх, хто вызнае дэмакратычныя і нацыянальныя каштоўнасці, займае незалежніцкую пазіцыю і гатовы яе адстойваць. Так, мы не акцёры, але мы і не староннія гледачы, загнаныя на галёрку. Калі мы  ўдзельнічаем у выбарчым “працэсе”, то дамагаемся многага. Вучымся трымаць удар (калі рэгіструемся кандыдатамі), збіраем кампрамат (калі назіральнікі), атрымліваем вопыт працы з людзьмі ў пікетах, маем магчымасць легальнага прасоўвання грамадскіх праектаў.

“Хто іх ведае?” – рытарычна пытаўся з экрана нязменны кіраўнік дзяржавы. (Перад выбарчай дзеяй ён не забыўся “ўбрыкнуць” палітычныя партыі і рухі.) Яго б мы таксама меней ведалі, калі б кожны дзень не бачылі па ТВ. Адзін спецыяліст з Беларусі працаваў нейкі час у Венесуэле, дык там, казаў, паказвалі Галоўнага хіба што раз на тыдзень. Як з гэтым у Паўночнай Карэі – не ведаю, маніць не буду.

Пудзіла пад назвай “выбары” даўно высмеялі ўсе, нават вароны. Тым не менш, яно красуецца на грамадскім полі і не саромеецца сваіх лахманоў. Нельга абхітрыць самага большага хітруна – дзяржаву. Як прызнавалася знаёмая, “я не магу змагацца з дзяржавай, бо ў мяне сілы меней”.

Чаму  ўлады адмаўляюцца ўносіць змены ў выбарчае заканадаўства? Таму што змена хаця б аднаго пункта праявіць фашывасць усіх астатніх. Тады ўся гэта прадуманая подлая сістэма абрынецца, як картачны дамок.       Пра яе спецыфічнасць, на жаль, мала ведае просты электарат, выхаваны яшчэ Савецкім Саюзам. У некаторых прадстаўнікоў форменная каша ў галаве. Пасля тэлевізійнага выступу кандыдатаў у дэпутаты тэлефануе ветэран працы з Баранавічаў (яна не прадставілася). Хто канкрэтна  жанчыну ўзбурыў, я так і не зразумела. З яе блытанага маналога ясна было адно: ва ўсіх грахах яна чамусьці вінаваціць “свядомых” (слова гэтае прамаўлялася з сарказмам, што мне падалося знаёмым).

Жанчына з абурэннем пыталася, чаму мы не зоймемся сеткай крам “Еўраопт”, бо іх ніхто не правярае. Там дзяўчаты нібыта па 14 гадзін праседжваюць за касамі. (Ад сябе дадам: ходзяць чуткі, што касіркі вымушаны надзяваць памперсы. – Г.К.) Іх штрафуюць за кожную дробязь, якую пенсію яны атрымаюць? “Еўраопт” заваблівае пакупнікоў акцыямі са зніжкай у 10 капеек і г.д. Каму падначальваецца гэты гандлёвы манапаліст, не ўсім вядома. Затое незнаёмая на тым канцы дрота крытычна ставіцца да алігарха, які ўзначальвае “Дарыду”.

Што на гэта скажаш? Такі народ зручна падманваць, ён наіўны, як дзіця. А падман давер’я, як сказана ў Бібліі, – найбольшы грэх.

                                                                                    Галіна Каржанеўская

The post Галіна Каржанеўская. Пудзіла пад назвай “выбары” appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Якая сіла звала нас, калі

З усіх бакоў у непагадзь, мароз

Мы на пікет, спяшаючы, ішлі?

(І нам ніхто

гасцінцаў мех

не нёс.)

І толькі над галовамі ўгары

Узняўся бел-чырвона-белы сцяг,

Адчулі:

ён падобен на зару,

Ён цемры растрывожанае крах…

Галіна Каржанеўская

The post Галіна Каржанеўская. Пярэдадзень 18-га appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Мінская гарадская арганізацыя працягвае збор подпісаў за рэгістрацыю нашай партыі. Як часта нам даводзіцца стукацца ў дзверы Мінюста – і атрымліваць адмову! Як непрыгожа (мякка кажучы) яны абыходзяцца з людзьмі, якія хочуць  падтрымаць БХД і падпісваюцца за наша афіцыйнае існаванне ў палітычнай прасторы!

Мне распавялі, якім чынам аказваецца ціск (звычайна на працуючых). Супрацоўніка выклікае ў кабінет начальнік і разам з намеснікам па ідэалогіі пачынае застрашваць чалавека і патрабаваць, каб ён аформіў пісьмовую адмову. Маўляў, напішыце, што вас змусілі паставіць подпіс падманам, што вы не разумелі, за каго падпісваецеся.

–І вы напісалі?!– пытаюся я.

–Не, я адмовілася, – годна адказвае работніца вялікага будаўнічага прадпрыемства.

І такіх нямала, каму выкручвалі рукі ва ўгоду аднаму звышпільнаму ведамству, чый будынак рассеўся на квартал, а парадны ўваход  падобен на тэатральны. І ўсё роўна, нягледзячы на беззаконне, людзі выказваюць  сваю пазіцыю, удзельнічаюць у грамадскіх мерапрыемствах і акцыях, назіраюць на так званых выбарах, выходзяць пад нашым сцягам на дазволеныя шэсці. Наперадзе шмат клопату па афармленні дакументаў і з’езд у снежні, але большая частка працы зроблена. З гэтай нагоды я натхнілася на вершаваныя радкі.

* * *

Былі мінулым разам у Цюлькова:

Пячэнькі ён на сподачках насіў.

Начэй не спала Вольга Кавалькова,

Уся каманда выбілася з сіл.

І вось ізноў працуем на падачу,

Ранейшы аднаўляючы парыў.

Мы ведаем і мэту, і задачу,

Адзіны мы, з’яднаны калектыў.

Мы зборшчыкі, карэктары, тэхрэды…

Абзвоньваем і ездзім па дамах.

Да перамогі, нават “да пабеды”

Нас кліча родны, з васілёчкам  сцяг.

Галіна Каржанеўская

The post Галіна Каржанеўская. “Мы выйдзем шчыльнымі радамі…” appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Дзіва дзіўнае! Улада прачнулася, працерла вочы і вырашыла раз і назаўсёды адабраць “прыватызаваныя” Курапаты. У гэтых палітыканаў, якія мітынгуюць на Дзяды. У “дырэктараў могілак”, што паднімаюць там “шуміху” і ўносяць раскол у наш сільна адзіны народ. Вось жа парадокс: нас заклікаюць да адзінства тыя, што два дзясяткі гадоў толькі тым і займаюцца, што сеюць варожасць!

Тэрмінова згарбузавалі ў “СБ” і выдалі ў эфір круглы стол, ад якога патыхала замшэласцю і жаданнем рэабілітаваць сталіншчыну. П.Якубовіч прызнае, што масавыя забойствы 30-ых гадоў – траўма для народа, што новае пакаленне павінна пра іх ведаць, аднак ён супраць “раздзірання ран” і “разгойдвання лодкі”. Давайце жыць дружна. В.Шадурскі заклікае ганарыцца нашай гісторыяй, нягледзячы ні на што. Ён не ўпэўнены, каго ўвогуле лічыць ахвярамі; стралялі ж і саміх выканаўцаў. (Дык мо іх пашкадуем найперш?) Падкрэслівалася, што незалежная Беларусь не з’яўляецца правапераемніцай Савецкага Саюза, а значыць, ні за што не адказвае. Злачынствы рэжыму падаваліся, як “крайнасці”. Рабіўся ўпор на шматнацыянальнасць ахвяр. Беларусы-то палеглі, але не адны, няхай супакояцца нацыяналісты. “Палітычныя правакацыі”… “Крыжовыя паходы”… Моцна сказана! Гэта пра ўстаноўку крыжоў апазіцыяй у месцах вечнага спачыну ахвяр сталіншчыны.

Гаворка на 1-ым канале суправаджалася наспех скляпанымі перабіўкамі, якія толькі дабаўлялі блытаніны і абсурду.

Паслухай гэту перадачу хтось старонні, не абазнаны ў савецкай гісторыі, ён падумае, што рэпрэсіі – чыста прыродная з’ява. Катаклізм, які “меў месца” і які давялося “прайсці”. Адметна, што ніхто з удзельнікаў дыскусіі, як і голас за кадрам, не ўпамянуў імя галоўнага ката, не назваў рэпрэсіі “сталінскімі”. Усяляк стараліся не прамовіць галоўнага, сутнаснага. Толькі І.Кузняцоў сказаў пра дасюль закрытыя архівы і адсутнасць праўды ў падручніках.

У канцы 30-ых хапун прайшоўся па Янушкаўскім сельскім савеце (Лагойскі раён); паблізу праходзіла савецка-польская мяжа. Як “польскіх шпіёнаў” забралі пяцёра братоў Барысевічаў (вёска Калачы) – непісьменных мужыкоў, якія не ўмелі вычытаць пратакол допыту. Сямёра мужчын замялі за адну ноч з маленькіх Якубавічаў Баравых. Толькі адзін абазваўся лістом з Сібіры, лёс астатніх невядомы. Па даносе выслалі мясцовага доктара Кулакоўскага. Доктар атрымаў пяць год Калымы і застаўся жыць з сям’ёю на вольным пасяленні. Быў забраны і рэабілітаваны пазней ляснічы Прахаровіч. Яго катавалі органы ў сутарэннях палаца Тышкевічаў. Бяскрыўдны мужычок Алёшачка пацярпеў толькі за тое, што сябраваў з сынам бацюшкі. У лагеры не ведаў, што ідзе вайна з немцам.

Загадвалі завешваць вокны, не дазвалялі жанчынам плакаць: “Тихонечко, тихонечко…Никакой паники!” Даводзілі: “Бачылі, што хадзіў праз мяжу”. Або “Даказана, што ёсць золата”. Дзеці з Саўдзеневічаў уцякалі, пабачыўшы на дарозе “варанка”. У іх бацькоў былі сабраны хатулькі на выпадак арышту.

У 1939 быў арыштаваны і прапаў бясследна немалады Емяльян Верамей з Якубавічаў Гаравых. Запалоханыя вяскоўцы не надта шукалі блізкіх. Зніклі і зніклі… Хіба іх вернеш? Але сляды дзеда ўжо сёння паспрабаваў знайсці ўнук, які жыве ў Башкірыі. На ягоны запыт КДБ запатрабаваў дакументальна даказаць сваяцтва. Вы падумайце! Яны патрабуюць доказу роднасці ад далёкага Верамея, чые бацька і дзед таксама былі Верамеямі і на Міншчыне нарадзіліся! Ведаюць, што ў вайну пастрачваны метрыкі…

Але вернемся да так званай дыскусіі, дзе ўсе дружна вырашылі паставіць памятны знак ў месцы масавых захараненняў. Усе мы разумеем: без “самазваных дырэктараў” не было б ужо чаго ахоўваць і добраўпарадкаваць: даўно б раскарчавалі і разаралі, следу б не засталося. Гэта яны, прадстаўнікі партый і грамадскія актывісты, у тым ліку неабыякавая моладзь, не пускаюць у святое месца забудоўшчыкаў і наводзяць у Курапатах парадак. Я сама, пенсіянерка, з таварышамі выносіла з курапацкага лесу мяшкі бутэлек і закопвала кастрышчы, на якіх гараджане ў выходныя смажаць шашлыкі. На магілах.

Іначай, як перахопліванне ініцыятывы, пачутае расцаніць нельга. Апомніліся! Не то палатачнага гарадка спалохаліся, не то раскаталі губу на бязвізавых турыстаў. Пры гэтым грамадзе прапануюць скінуцца, як на Трасцянец.

Я наперад прадбачу, што з іх актыўнасці можа атрымацца. Па-першае, яны прыбяруць простыя драўляныя крыжы і паставяць грувасткі помнік ад “самага лепшага скульптара”. Па-другое, абгародзяць тэрыторыю безгустоўнай маналітнай агароджай, як на памятным месцы ў Старажоўцы. Па-трэцяе, узвядуць агромністую браму, больш прыдатную для крэматорыя (як ля музея Вялікай Айчыннай вайны). Пліткай ад “сваіх” павыкладваюць сцяжынкі. Абрэжуць дрэвы. Прызначаць шэфаў, прыгоняць бээрсээмаўцаў… І нарэшце, натыркаюць недарэчных ліхтароў з гербамі, тыпу тых, што стаяць пры мосце ля Вяснянкі. Выйграюць усе: адны нагрэюць рукі на заказах, другія – на адкатах. І атрымаецца Старажоўка № 2, куды не хоча ступаць нага чалавека. Прайграе толькі грамадскасць, якая стварыла народны мемарыял у Курапатах і не дае згаснуць нашай памяці.

Галіна Каржанеўская, пісьменніца, сябра Нацыянальнай рады БХД

The post “Тихонечко, тихонечко… Никакой паники” appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Наш сайт асвятляў гісторыю дома № 7 па вул. Міхася Лынькова, каля якога ТАА “Парфюм-Трэйд” збіралася будаваць краму “Міла”. Жыхары дома ва ўсе інстанцыі паслалі калектыўныя пратэсты. Інспекцыя Дзяржбуднагляду па г. Мінску прыняла рашэнне аб незаконнасці будаўніцтва, паколькі быў парушаны Закон Рэспублікі Беларусь, арт. 17, 300-3 ад 05.07.2004 года.

Кампанію абавязалі прыбраць з прыдамавога ўчастка агароджу і завезеныя будматэрыялы, што і было зроблена. Здавалася б, жахары могуць уздыхнуць з палёгкай: адваявалі зялёны куток. Але! Цяпер Фрунзенская адміністрацыя абавязана прадаставіць расійскай кампаніі зямлю ў іншым месцы.

На чарговы ліст галава Фрунзенскай адміністрацыі Васільеў даў ухілісты і неканкрэтны адказ. З яго не ясна, хто і калі прыме рашэнне аб замене ўчастка. Так што фінал заблытанай гісторыі застаецца адкрытым.

А самае дзіўнае, што на пачатку года быў затрыманы па факту хабару начальнік вышэйзгаданага дэпартамента Я.У. Жыжаль. Яму адпомсцілі?

The post Хто адпомсціў Жыжалю? appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

З пачаткам выбарчай кампаніі грамадская тэмпература патроху расце, што азначае: пацыент, як ні дзіўна, жывы. Цікава было назіраць, як разыходзіліся меркаванні ў дэмакратычных колах па адносінах да сёлетніх выбараў. Хто ў лес, хто па дровы! То пішуць, што “выбараў няма” і ўдзельнічаць у іх няма сэнсу, то папракаюць, што апазіцыя “спіць” і не спяшаецца вылучаць сваіх прадстаўнікоў. “Умный человек участвовать не может, так как победить в них (выборах) невозможно”, – дзеліцца сваёй дэпрэсіяй адна з чытачак. Акрамя перамогі, выходзіць, іншых мэт у палітыка быць не можа. Вось як выдадуць яму завераную натарыяльна гарантыю, тады няхай удзельнічае!

Слабым месцам ва ўсіх прыстойных прэтэндэнтаў з’яўляецца іх “нераскручанасць”, адсутнасць доступу да дзяржаўных СМІ. Згадваецца, як у 2010 годзе я збірала подпісы за аднаго з кандыдатаў. Сівы чалавек з суседняга дома развёў рукамі: “Я яго не ведаю”. Тады я не стрывала: “Чаму я ведаю дзесяць прэтэндэнтаў, а вы – толькі аднаго?”

Такіх недасведчаных у нас большасць. Дзяржаўныя сродкі масавай інфармацыі робяць сваю чорную справу: усялякімі спосабамі ствараюць вобраз незаменнага і адзінага. Усе астатнія – вартыя жалю ўзурпатары, над якімі не грэх пасмяяцца. Жыхар Гродна ў сваім допісе насміхаўся над Мехам: “Хто ж цябе, дарагі Аляксандр, ведае ў краіне?” Пабыў бы ты дэпутатам мясцовага ўзроўню альбо Палаты прадстаўнікоў, пакіраваў бы невялікім прадпрыемствам… У адным пасажы некалькі недарэчнасцяў. Па-першае, хто ж яго, Меха, дапусціць у мясцовыя Саветы, а тым болей – у палатку? Старшыні камісій касцямі лягуць, каб парушальніка спакою адсеяць на стадыі рэгістрацыі. А з кіраўнікоў прадпрыемстваў, пагадзіцеся, мы ведаем толькі тых, каго пасадзілі. Апазіцыянера нават на склад сторажам не возьмуць, каб не мець непрыемнасцяў. Так што імідж і вядомасць на сённяшні час фарміруюцца проста. З дапамогай “скрыні”.
Вось і тэлеадвакат улад Ю.Міхальчанка, аўтар і вядучы тэлесюжэта “Как есть, так есть”, таксама прытвараецца святой прастатой. Як толькі зацвердзілі дату прэзідэнцкіх выбараў, ён з уласцівай яму з’едлівасцю прайшоўся па магчымых канкурэнтах. Тыя яшчэ не вылучыліся, а ўжо вінаватыя. У тым, што… нікому не вядомыя!

Ну дык паведаміце, спадары тэлевізійнікі, пра лідараў грамадскіх партый і рухаў паміж выбарамі, пра іх ініцыятывы, прапановы, пра іх бачанне грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне. Пра тое, калі партыі былі зарэгістраваны і чаму не рэгіструюцца цяпер. Як праследуюцца грамадзяне, што аддалі свой подпіс за заснаванне хрысціянскай дэмакратыі. Як пашанцавала аматарам тхароў, бо яны (аматары) для ўлады бяспечныя.

Як толькі ЦКВ вызначыўся са спісамі прэтэндэнтаў, зноў дзяржаўнае тэлебачанне бессаромна прагнулася: пералічваюць восем прозвішчаў, а паказваюць адзін партрэт. Здагадайцеся, чый! Гэтыя падхалімы не стамляюцца лізаць дзеючаму, як пісаў паэт, і “пяткі, і ля пупа складкі”. Па сутнасці парушаюцца правы іншых прэтэндэнтаў. Падсудная справа!

Вернемся да чытацкіх водгукаў у недзяржаўных выданнях. Даволі рэзка прайшоўся выбаршчык С.А. Каралёў па Анатолю Лябедзьку. Маўляў, у яго камандзе адны пенсіянеры, хай сабе і заслужаныя. Мабыць, аўтар допісу думае, пенсіянеры сваё аджылі і ім застаецца адно – закопвацца жыўцом на дачных градках. Не ведаю, хто як уяўляе ідэальны вобраз сучаснай партыі, а на практыцы менавіта людзі пенсійнага ўзросту – самыя актыўныя і ініцыятыўныя. Мы, пенсіянеры, прыхільнікі стварэння партыі БХД, не толькі ўдзельнічаем ва ўсіх рэспубліканскіх грамадскіх праектах, але і распачалі свой: сабралі подпісы за вяртанне льготнага праезду ў гарадскім транспарце. І зусім не камплексуем з прычыны свайго “сеньёрскага” статусу. Наадварот, бачым яго перавагі: у нас ёсць жыццёвы вопыт і вольны час, нас не запалохаюць звальненнем з працы і не турнуць з трэцяга курса ВНУ. Многія з нас маюць досвед назірання за выбарамі ўсіх узроўняў. Паважаныя прыхільнікі байкоту! Назіранне – не ўдзел у выбарах. Назіранне – кантроль за выбарамі, і мы заклікаем усіх нераўнадушных прыняць удзел у гэтым надта цікавым працэсе.

Галіна Каржанеўская, “Народная воля”

The post Галіна Каржанеўская. Пацыент жывы і гатовы дзейнічаць appeared first on Афіцыйны сайт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі (БХД).

Памёр у лагеры 31.12.1942 г.

Мы не знойдзем памятнай пліты з такім надпісам. Канстанцін Васільевіч пахаваны ў агульнай магіле разам з іншымі ваеннапалоннымі. На месцы знаходжання лагера і гібелі людзей зараз знаходзіцца мемарыял з Вечным агнём. Сюды не прыносяць кветкі ў святочныя дні кіраўнікі дзяржавы. Побач дарога на ждановіцкі рынак, несканчоны паток аўтамабіляў едзе міма, і мала хто ведае пра трагедыю, якая адбылася каля вёскі Масюкоўшчына ў перыяд акупацыі.

Тады вёска знаходзілася за 5 км ад Мінска, побач, як і цяпер, праходзіла чыгунка ў бок Маладзечна. Там да вайны размяшчаўся вайсковы гарадок. У былыя канюшні і сагналі тысячы савецкіх ваеннапалонных, захопленых пры наступленні. Фашысты, відавочна, не разлічвалі на такі прыток непатрэбнай “жывой сілы”. На яе ўтрыманне не былі запланаваны сродкі, не мелася сэнсу адцягваць чалавечыя рэсурсы ад фронта: вораг ішоў на Маскву. Выкарыстаць тысячы мужчын на штось карыснае  (будаўніцтва, напрыклад)  было заўчасна і немэтазгодна. Забіваць усіх і адразу таксама не выпадала: не было магчымасці ўтылізаваць такую колькасць біямасы. Не будаваць жа тут крэматорыі, на самай справе! Заставалася толькі ахоўваць, каб не разбегліся і не папоўнілі партызанскія атрады, і забіваць паступова, метадычна, не трацячы боепрыпасаў. Голад і холад – верныя прыслужнікі смерці…

Канстанцін Масалкоў прайшоў кавалерыстам фінскую вайну. Пад ім забілі каня. Зваліўшыся, ён выбіў зубы. Вярнуўся з вёску Соманава Аршанскага раёна, дзе чакала жонка з дзецьмі. Лёс яго не заладзіўся змалку. Маці памерла пры родах ягонага браціка. Бацька не вытрымаў страты і наклаў на сябе рукі. Хлопчыкі-сіраты раслі ў сваякоў. Фатальным чынам склалася так, што і шасцёра яго ўласных дзяцей гадавалі сваякі. (Родавая праграма?)

Калі бацьку прызвалі ў ваенкамат, дачцы Ліне было 4 гады. Меншы іх брацік бацькі не пабачыў, бо нарадзілася ў вайну. Застаўся падпісаны бацькам здымак за 5 ліпеня 1941 года: “Прощайте. Ваш муж і отец” Менавіта так, з праскочыўшым беларускім -і… Далёка падраздзяленні не адыші – іх разбамбілі, раскалашмацілі немцы. Усе разбраліся па лясах, шукаючы ратунку. Бацька аказаўся разам з суседам Дзянісам.

—Косця, пайшлі дадому.

—Ты ідзі, а мне нельга. Мяне расстраляюць як дэзерціра (быў старшынёй калгаса). Пайду на ўдачу, можа, далучуся да якога атрада.

Сусед вярнуўся і пражыў да 80-ці гадоў. Бацька з іншымі трапілі ў палон, іх адправілі ў шталаг 352.

Уцякаючы, нямецкія часці пакінулі пасля сябе не толькі сляды злачынства, але і дакументы, якія вяліся ў лагеры для ваеннапалонных: гэта кнігі рэгістрацыі памерлых, дакладныя  і тлумачальныя запіскі персаналу, спіс выпісаных з лазарэта, даведкі аб стане здароўя, гісторыі хваробы, рапарты, загады. З гэтымі дакументамі ў 2005 годзе пазнаёмілася Ліна Канстанцінаўна Масалкова – актыўная дзяячка 90-х гадоў, сапраўдная, а не пашпартная беларуска, былая настаўніца.

Далей я буду спасылацца на яе запісы, зробленыя па матэрыялах Беларускага дзяржаўнага музея Вялікай Айчыннай вайны і ў архівах.

У сямі аддзяленнях лагернага лазарэту працавала 5 урачоў, 8 санітараў, 6 фельдшараў, 7 медсясцёр.

З дакладной запіскі па лазарэце: